ΗΝΩΜΕΝΑ ΒΟΥΣΤΑΣΙΑ

εξαλείφοντας την πικρία....

2010-12-31T18:18:00.005+02:00

Ο Χρόνος εκδικείται
εξαλείφοντας την πικρία....

Δράττομαι της ευκαιρίας να υπογραμμίσω τα λόγια αυτά του Μπερεκέτη, κατά κόσμον Γεωργίου Χατζημιχελάκη, του και συνθέτου.

Ηταν στα χίλια ενιακόσια ενενήντα κάτι που πλησίασα μουσικούς της δικής μου παράδοσης χωρίς να γνωρίζω πόσο αυτό θα μ’ επηρέαζε στη δική μου πορεία. Βέβαια όλοι αυτοί οι άνθρωποι ήσαν ή είχαν διαλέξει να γίνουν μουσικοί. Εμένα η δική μου κατεύθυνση ήταν άλλη. Αλλά οφείλω να ομολογήσω εκ των υστέρων πως δίχως αυτά τα πρόσωπα δεν θα μπορούσε η αναζητήσή μου να πάρει σχήμα και κατεύθυνση. Δίχως την δική τους προσφορά δεν θα πέρναγα ποτέ στην Λατρεία. Στα περί Θεού προλεγόμενα δηλαδή.

Τα πρόσωπα… τα πρόσωπα είναι ότι πιο σημαντικό. Η γνωριμία μαζί τους και οι επιρροές τους. Πως τρόπον τινά θα χωνέψεις τους Στρετίστας του Πετεφρή και τις γιορτές τους και θα τους αποδώσεις αργότερα εν ετέρα μορφή στην δική σου καθημερινή ζωή.

Ο Γιάννης ο Αρβανίτης, ο Στέλιος ο Κατσιάνης, ο Βασίλης ο Μπαραμπούτης,
Ο Φάνης ο Σουλακέλλης και τόσοι άλλοι ακόμα. Ο Κάρολος ο Κουκλάκης, η γυναίκα του η Ειρήνη, και εγώ κάναμε κανονάρχημα –ακόμα το θυμάμαι- στο «τον νυμφώνα σου βλέπω» και συνεκινείτο το εκκλησίασμα. Ηταν η παρέα που εφιλοξενείτο σε δύο ψαλτήρια από τον Παναγιώτη -τον και «βλάχο» επονομαζόμενο- Παπά. Ησαν από τους καλύτερους στην Ελλάδα κι εγώ ήμουν τόσο άσχετος που νόμιζα πως όλοι ήσαν σαν κι αυτούς. Μικρός και αθώος!

Κάνω το λοιπόν κι εγώ δώρο την καταγραφή ενός εκ των καλάντων, τα οποία τραγουδάει ο Γιάννης ο Αρβανίτης στην εκτέλεση που μας χάρισε ο Μπερεκέτης. Την μεταγραφή έχει κάνει ο Διδάσκαλος Παναγιώτης Παπάς. Και λέγω Διδάσκαλος, για δύο –μη μουσικούς- λόγους.

Πρώτον, γιατί σαν είδε πως μ’ άρεσε το ψαλτήρι… με είπε: «Συ καμάριμ πρέπει να έλθεις στον σύλλογο του Κύρ Σίμωνα», και δεν σταμάτησε να μ’ ενοχλεί μέχρι που πήγα και γράφτηκα. Τα υπόλοιπα είναι μια άλλη ιστορία.

Βήτον, και σημαντικώτερον. Μου ζήτησε κάποτε να του φορμάρω το κομπιούτερ κι εγώ ο βλάξ δεν πήρα μπακ απ. Πατώντας το ντηλίτ, του έσβησα δύο χρόνων δουλειά στο συγκεκριμένο έργο (δύο τόμοι) του οποίου το κομμάτι, παρουσιάζεται εδώ. Σαν το κατάλαβε δεν μου είπε κουβέντα. Με ξεπροβόδισε μάλιστα, δινοντάς μου δυο προσφοροκάρβελα απ’ αυτά που ζύμωνε τα Σάββατα.Υπερέβαλλε τον Χρόνο πρίν κάν προλάβουμε να πικραθούμε.

Με αγάπη το 2011, και όσο μπορούμε λιγότερη πικρία।

Κάλαντα Δωδεκαημέρου

2010-12-27T22:37:00.008+02:00

Χρόνια Πολλά.

Ο Χρόνος εκδικείται
εξαλείφοντας την πικρία....

Δώρο κασέτα... με ένα κλικ την ακούτε στο YouTube

ή την κατεβάζετε με κλικ εδώ

ΚΑΛΑΝΤΑ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ

Εργαστήρι Παραδοσιακής Μουσικής

ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ 1994-1999

στην παραγωγή συμμετέχουν παίζοντας και τραγουδώντας (όλοι τραγουδούν):

Ζαχάρης Σπυριδάκης: κρητική λύρα

Σύλβια Κουτρούλη: νάι

Περικλής Παπαπετρόπουλος: σάζι, βιολί

Χάρης Λαμπράκης: σουραύλι

Γιάννης Αρβανίτης: ταμπούρ, σάζι

Βασίλης Μπαραμπούτης: ταμπούρ, σάζι

Κάρολος Κουκλάκης: μπουλγαρί, κρητικό λαούτο

Κατερίνα Παπαδοπούλου: λάφτα

Στέλιος Κατσιάνης: στεριανό λαούτο

Κώστας Γράμπας: σάζι, γιαλί ταμπούρ

Γιώργος Χατζημιχελάκης: ούτι

Θεοδώρα Βάρσου: μικρά κρουστά

Βαγγέλης Καρίπης: κρουστά

καλλιτεχνική διεύθυνση: Γιώργος Χατζημιχελάκης

επιμέλεια παραγωγής: Κώστας Γράμπας

ηχογράφηση: Βαγγέλης Κατσούλης

παραγωγή: Πρότυπο Μουσικό Κέντρο Πειραιά, 1994

Η κασσέττα κυκλοφόρησε τον Δεκέμβρη του 1994, σε 1000 αντίτυπα, που διανεμήθηκαν δωρεάν αντί Χριστουγεννιάτικου δώρου

προς τους σπουδαστές του Ωδείου από το Πρότυπο Μουσικό Κέντρο Πειραιά και από το Δήμο Πειραιά .

Η ιδέα αυτού του είδους παραγωγής και διάθεσης ήταν του Γιώργου Κουρουπού.

περιεχόμενα (τα ακούτε καθένα χωριστά, κλικάροντας στον αντίστοιχο τίτλο)

ΚΑΛΑΝΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

1. Βυζαντινά…………….τραγουδά η Θεοδώρα Βάρσου

2. Μ.Ασίας….……………τραγουδά ο Γιάννης Αρβανίτης

3. Θράκης…………………χορωδιακό

4. Μωριά………………….χορωδιακό

ΚΑΛΑΝΤΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΣ

5. Βυζαντινά…………….τραγουδούν ο Γιώργος Χατζημιχελάκης, ο Γιάννης Αρβανίτης και Χορωδία

6. Ρόδου…………………..τραγουδά η Κατερίνα Παπαδοπούλου

7. Κρήτης………………....χορωδιακό

8. Ικαρίας………………….χορωδιακό

9. Μακεδονίας………….χορωδιακό

ΚΑΛΑΝΤΑ ΦΩΤΩΝ

10. Πάτμου……………….τραγουδούν: Γιάννης Αρβανίτης, Γιώργος Χατζημιχελάκης, Βασίλης Μπαραμπούτης, Κώστας Γράμπας, Θεοδώρα Βάρσου

Το Εργαστήρι Παραδοσιακής Μουσικής δημιουργήθηκε το 1994 στο Πρότυπο Μουσικό Κέντρο Πειραιά (Π.Μ.Κ.Π.) ως εκπαιδευτικός τομέας του και παράλληλα ως καλλιτεχνικός χώρος μουσικής έρευνας και δημιουργίας, διατηρώντας εξ αρχής ένα μόνιμο καλλιτεχνικό σχήμα, το "Συγκρότημα Παραδοσιακής Μουσικής Π.Μ.Κ.Π.", που αργότερα, το 1997, μετονομάστηκε σε "Άστρο της Αυγής". Λειτούργησε έως και τον Ιούνιο του 1999 και καταργήθηκε ως αποτέλεσμα της συρρίκνωσης που επεβλήθη στο Π.Μ.Κ.Π. μέσα στα πλαίσια της εφαρμογής από την τότε δημοτική αρχή μιας πολιτικής «οικονομικής ανταποδοτικότητας», η οποία οδήγησε έκτοτε συνολικά το Π.Μ.Κ.Π. σε μαρασμό. Καλλιτεχνικός διευθυντής του Π.Μ.Κ.Π., στα 5 χρόνια της ακμής του, διετέλεσε ο Μιχάλης Γρηγορίου. Την ίδια περίοδο την καλλιτεχνική διεύθυνση του τομέα Κλασσικών Σπουδών είχε ο Γιώργος Κουρουπός, του Εργαστηρίου Τζαζ Μουσικής ο Γιάννης Σταυρόπουλος, και του Εργαστηρίου Παραδοσιακής Μουσικής ο Γιώργος Χατζημιχελάκης (που εκτελούσε παράλληλα χρέη και υποδιευθυντή του Π.Μ.Κ.Π.).

Όλοι όσοι συμμετέχουν στην ηχογράφηση των Κάλαντων Δωδεκαημέρου, υπήρξαν καθηγητές του Εργαστηρίου, με εξαίρεση τον Χάρη Λαμπράκη (σουραύλι) που τότε ήταν σπουδαστής του.

"Ο Δημήτρης σας είπε ψέμματα, δεν είναι υδραυλικός..."

2010-11-27T01:29:00.006+02:00

το "δια ταύτα" θα το βρείτε στην θέαση-ακρόαση των δύο βίντεο - μία αστραπιαία κατανόηση του πως διαμορφώνεται μία λαϊκή μουσική τάση:

Α) ένα από τα τραγούδια της περίφημης ταινίας του πρώιμου Μπόλυγουντ MATA INDIA (αγγλιστί Mother India, στην ελληνική απόδοση όταν παίχτηκε στα σινεμά μας "Γη ποτισμένη με ~~αίμα~~ ιδρώτα"), ρωσσο-ινδικής παραγωγής 1957, με κοινωνικά μηνύματα– ήμουν δύο χρόνια αγέννητος – η ταινία αναδεικνύοντας σε μεγάλη σταρ την Ναργκίς έκανε πάταγο διεθνώς, ενώ στην Ελλάδα, η μεγάλη επιτυχία της απετέλεσε το έναυσμα ολόκληρου ρεύματος λαϊκών τραγουδιών (δεκαετία του '60), τα επονομαζόμενα «ινδικά», με αρχιερέα τον λαϊκό συνθέτη Μπάμπη Μπακάλη, για τον οποίο οι παλιότεροι λαϊκοί συνθέτες, ζηλεύοντας το σουξέ του, έλεγαν ειρωνικά ότι «το ραδιόφωνό του έχει δυνατή κεραία και πιάνει Βομβάη». Άλλοι πάλι μαρτυρούν ότι συχνά εθεάτο να εξέρχεται από σινεμάδες μετά του Καλδάρα κρατώντας ένα μπομπινόφωνο δια του οποίου λαφυραγωγούσαν τραγούδια και σκοπούς ινδικών ταινιών.

Φιλολογικόν παράλληλον: η λέξη ντουνιάς (duniya), που επανέρχεται συχνά στο τραγούδι, είναι ινδική και ουχί τουρκική, όπως ίσως νομίζουμε, και αποτελεί μέρος του τίτλου του βασικού τραγουδιού της ταινίας "duniya main hum aaye"

εδώ μία λίστα από το YOU TUBE με τα όλα τα τραγούδια της ταινίας τα οποία σε δικούς της στίχους τραγούδησε στα ελληνικά η Βούλα Πάλλα

και Β).... από την μελοδραματική ταινία του Κώστα Στράντζαλη «Είναι σκληρός ο χωρισμός» (1963), το γνωστότατο "Το 'πες και το 'κανες" (μουσική Στέλιος Μακρυδάκης, στίχοι Δημήτρης Γκούτης) – κάθε μουσική ομοιότης με τα προηγούμενα είναι συμπτωματική…..

Υποσημείωση:
...στην ίδια ταινία ο Βασίλης Τσιτσάνης, επιμένοντας στον απερχόμενο ήχο, συμμετέχει με το "Πήρα τη στράτα κι έρχομαι"...

Κατακλείδα που χρήζει προσοχής: Ο Κώστας Στράντζαλης στις ταινίες του καταγράφει συγχρονικά , ίσως περισσότερο από κάθε άλλον σκηνοθέτη, την ελληνική μουσική πραγματικότητα σε όλο της το εύρος .... ψάξτε το και θα επωφεληθείτε.

Γράμματα από τη Βοϊβοδίνα

2010-10-04T23:57:00.000+03:00

1.Χ
Σου γράφω από [...] το ιστορικό κέντρο του Νόβι Σαντ, ξέρεις: εκκλησία, δημαρχείο και στη μέση η πλατεία της αγοράς: Μεσευρώπη. Η Σερβία φαίνεται μια μπαταρισμένη χώρα που έχει δει και καλύτερες μέρες. Ίσως είναι το μέλλον της Ελλάδας, ίσως πώς θα ήταν τώρα η Ελλάδα χωρίς ΕΕ. Πάντως έχει παντού ελληνικές τράπεζες [...] και εταιρείες.

1.Χ
Βγήκα βόλτα έξω. Πολύ ιδιαίτερη αίσθηση. Λίγο σαν Πράγα. [...] Σε λίγο φτάνω στον Δούναβη, που είναι εντυπωσιακός και μυρίζει σαν Πασαλιμάνι. Να τος.

1.Χ
Πρώτο πιάτο: φασολάδα με λουκάνικο. Δεύτερο: κάτι. Πήρα και σαλάτα. Λάχανο, βεβαίως.

1.Χ
Σύντομο ανέκδοτο: άνεργος Σέρβος καρδιολόγος.

1.Χ
Είμαι σ' ένα μπαρ και περιμένω τους συναδέρφους μου. Νιώθω τη γνωστή κούραση που με πιάνει όταν ταξιδεύω μόνος. Τουλάχιστον είδα τον Δούναβη. Μυρίζει σαν Πασαλιμάνι αλλά είναι αρχοντικός. Ίσως τελικά προτιμώ τα ποτάμια από τη θάλασσα: έχουν όρια (όταν δεν ξεχειλίζουν) και πάνε κάπου (έστω και αργά).

Ωραίο το μπαρ. Σαν Εξάρχεια κάπως.

Όλοι αυτοί οι λαοί της Μεσευρώπης λαχταρούνε τη Μεσόγειο. Πολλές φορές με τρόπο γκροτέσκο. Εγώ γεννήθηκα εκεί αλλά βγήκα ζαβός.

[...]

Πολλή ιδιότυπη αυτή η μοναξιά στο ταξίδι, ιδίως άμα δε μιλάει κανείς αγγλικά και δε μιλάς τη γλώσσα: νιώθεις να σου διαφεύγουν ένα σωρό πράματα, ευκαιρίες, μυστικά.

Αυτά προς το παρόν από το Νόβι Σαντ.

3.X
Φεύγω αύριο από το Νόβι Σαντ. [...] To φαΐ είναι τόσο βαρύ εδώ στας Μεσευρώπας που πείραξε μέχρι κι έναν ευτραφή ολλανδοελβετό συνάδερφο και γνωστό γκουρμέ. Άσε που ήπια και νερό της βρύσης και με πείραξε. "Ήπιες χλωριωμένο Δούναβη" είπε η [συμβία]. Αλλά έλα που δεν είναι χλωριωμένος μάλλον... Είμαι απρόσεχτος τελικά.

3.Χ
Έκανα μια βόλτα στην πόλη απόψε κι έχει πολλά ωραία μικρά μαγαζιά για ποτό και φαγητό. Κρίμα που τα ανακάλυψα μόλις τώρα. Αλλά έτσι γίνεται συνήθως, όπως σου ξανάγραψα: χάνεις πολλά και, ακόμα κι αν τα βρεις, τι να τα κάνεις;

Χτες μετά το δείπνο-δυσπεψία πήγαμε 6-7 συνάδερφοι σε ένα κυριλέ μπαρ όπου ένα ποτηράκι ρακής ντόπιας (μπλιαχ) είχε 3 ευρώ, που για εδώ είναι τρελά λεφτά. Τέλος πάντων.

Συμπαθέστατη πόλη. Ποιος ξέρει αν θα ξανάρθω ποτέ.

3.Χ
Σερβική εκκλησία. Καθόλου καρέκλες, μόνο στασίδια γύρω γύρω στους τοίχους. Μια απλή πρακτική ποιμαντική απόφαση διαμορφώνει ριζικά το εσωτερικό των εκκλησιών.

Φαντάστηκα πώς θα είναι [η πόλη] τον χειμώνα. Σκοτεινοί δρόμοι. Δημόσιος φωτισμός ελλιπής αλλά καθόλου σκουπίδια κάτω, άντε καμμιά γόπα.

4.Χ
[συνταξίδεψα με τρεις δεσποτάδες στην πρώτη θέση, με είχαν ακριβώς πίσω τους]

Οι Έλληνες δεσποτάδες, με λιγοστές εξαιρέσεις, συμπεριφέρονται σαν καρδινάλιοι. Όχι τωρινοί καρδινάλιοι -- γερασμένα σχολιαρόπαιδα με τάση να χαζοπαζαρεύουν εύθυμα -- αλλά στριφνοί ή απλώς κατσούφηδες πρίγκηπες της Εκκλησίας που δείχνουν ξεκάθαρα να πιστεύουν ό,τι και ίσως οι περισσότεροι Έλληνες: ότι ο κόσμος τους χρωστάει.

άλλοτες όταν εκούρσευαν

2010-10-03T13:32:00.001+03:00

CD δώρο

ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΕΛΑΚΗΣ
Άλλοτες όταν εκούρσευαν
Ανασυνθέσεις κοσμικής μεταβυζαντινής
μουσικής 16ου και 17ου αιώνα
από αγιορείτικα χειρόγραφα
ΠΑΡΑΓΩΓΗ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΩΔΕΙΟ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ 2006

Ορχήστρα:
Αγγελίνα Τκάτσεβα: σαντούρι, Χάρης Λαμπράκης: νέι
Στρατής Ψαραδέλλης: λύρα πολίτικη, Γιώργος Χατζημιχελάκης: ούτι, πολίτικο λαούτο, ταμπουρά Νέστωρ Δρούγκας: κρουστά (μπεντίρ, ρεκ, ζαρπ, νταϊρέ, κουτάλια, ζύγια, κάσα)
Φωνές:
Σπυριδούλα Μπάκα, Γιάννης Αρβανίτης, Κώστας Γράμπας, Δημήτρης-Αριστόβουλος Μαστροσπύρος, Γιώργος Χατζημιχελάκης
Ηχοληψία: Σωτήρης Παπαδόπουλος,
studio Στέντωρ, Πετρούπολη.

ΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΤΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ
1. Θλίβει με τούτος ο καιρός, τραγούδι: Δ.Α. Μαστροσπύρος, 06΄.10΄΄
2. Τ’ αηδόνια της Ανατολής, τραγούδι: Σ.Μπάκα, 07΄.19΄΄
3. Όλοι τα σίδερα βαστούν, τραγούδι: Γ.Αρβανίτης, 04΄.49΄΄
4. Κάλεσμα κάμνει ο βασιλιάς, τραγούδι: Γ.Χατζημιχελάκης, χορωδία 06΄.15΄΄
5. Εις τα ψηλά παλάτια, τραγούδι: Γ.Χατζημιχελάκης, 03΄.08΄΄
6. Όταν λαλήση ο πετεινός, τραγούδι: Γ.Αρβανίτης, 03΄.44΄΄
7. Όλα τα Δωδεκάνησα, τραγούδι: Σ.Μπάκα, 04΄.37΄΄
8. Θωρείς τον τόν αμάραντο, τραγούδι: Σ.Μπάκα, 05΄. 18΄΄
9. Άλλοτες όταν εκούρσευαν, τραγούδι: Γ.Χατζημιχελάκης, 05΄.32
10. Άγριον πουλί μερώθου μου, τραγούδι:
Α.Δ.Μαστροσπύρος, Γ.Χατζημιχελάκης, Κ.Γράμπας, Γ.Αρβανίτης, 06΄.29΄΄
11. Διώχνεις με μάνα, διώχνεις με τραγούδι: Σ.Μπάκα, 05΄.43΄΄
12. Εις σε ψηλά βουνά, τραγούδι: Γ.Αρβανίτης, Κ.Γράμπας, χορωδία, 06΄.08΄΄

συνοπτικά
Στην ανάρτηση αυτή, όσο το επιτρέπει ο χώρος, γίνεται μια προσπάθεια να δοθούν οι απαραίτητες πληροφορίες που θα βοηθήσουν τον ακροατή να προσεγγίσει ιστορικά, φιλολογικά και μουσικολογικά την εποχή των τραγουδιών της συλλογής. Για τους ερευνητές περιορίζομαι σε κάποιες πολύ γενικές αναφορές, που αφορούν κυρίως στην προσωπική μου ματιά στο θέμα. Παραπέμπω κάθε ενδιαφερόμενο στην βασική του θέματος βιβλιογραφία, απ’ όπου μπορεί να διεισδύσει βαθύτερα σε ό,τι τον ενδιαφέρει.

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΜΑΖΑΡΑΚΗ:
«ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΑΠΟ ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΑ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ»
Εκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΝΑΚΑΣ, ISBN 960-290-192-6
BERTRAND BOUVIER
«ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΙΒΗΡΩΝ»
Έκδοση ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ (Μέλπως Μερλιέ), Αθήνα 1960.

κλικ από κάτω στο ... "κλικ για περισσότερα", για να ακούσετε τα κομμάτια του CD και να διαβάσετε το πληροφοριακό υλικό

Τα τραγούδια και οι στίχοι
Περιλαμβάνονται μόνον οι στίχοι που έχουν τραγουδηθεί και λίγα απαραίτητα ερμηνευτικά.

1.Θλίβει με τούτος ο καιρός (Μονής Ιβήρων, χφ 1203)

Θλίβει με τούτος ο καιρός, λυπεί με ο χρόνος τούτος,
οι μήνες όλες πταίγουν με κι όλες οι εβδομάδες
και τι να γεν’ ο ταπεινός και τι να ποίσ’ ο ξένος.
Γυρεύω φίλον καρδιακόν να με παρηγορήση
και δεν ευρίσκω ΄δε τινάν, μα τι να γεν’ ο ξένος.
Επήρα στράτα της αυγής κι η στράτα οδηγεί με,
εις περιβόλι μ’ έβγαλεν μυριοφυτεμένον.
Κι εκ των δενδρών τον μυρισμόν κι από την ηδονήν των
Εκιλαδούσαν τα πουλιά κι όλος ανεκουφίστην.
Κι ένα πουλί καθέζετο κι εμένα παρηγόρα……..

ποίσ’: ποιήσω, ΄δε: ουδέ,

2.Τ’ αηδόνια της Ανατολής (Μ. Ιβήρων, χφ 1203 & Μ. Ξηροποτάμου, χφ 262)

Τ’ αηδόνια της Ανατολής και τα πουλιά της Δύσης,
στου Φιλαδέλφου τον βουνόν, στου Φιλαδέλφου τ’ όρος
για συναχθήτε μιαν μεριάν να ποίσω περιβόλι
να κόψω μήλον της φιλιάς, κυδώνι της αγάπης,
δαμάσκηνον με το κλαδί, σταφύλι με το κλήμα.

Φιλάδελφος: δεν πρόκειται περί τοπωνυμίου, «φιλάδελφος» στην χιακή και κρητική διάλεκτο, αλλά και σε πολλά νησιά του αιγαίου ονομάζεται ο γυπαετός.

3.Όλοι τα σίδερα βαστούν (Μονής Ιβήρων, χφ 1203)

Όλοι τα σίδερα βαστούν κι όλοι στην φυλακή είναι
κι ο ταπεινός ο Κωνσταντής δεν ημπορεί ‘πομένει,
γιατ’ είν’ τα σίδερα βαριά κι η φυλακή κλεισμένη.
- Χριστέ, να ‘ρράγη η φυλακή, να τσακιστούν οι θύρες,
να ‘πέφταν και τα σίδερα να έβγαινε ο καλός μου,
να έβγαινεν ο Κωνσταντής ο πολυαγαπημένος,
πόχω καιρόν να τον ιδώ, χρόνους να του μιλήσω.

4.Κάλεσμα κάμνει ο βασιλιάς (Μονής Ιβήρων, χφ 1203)

Κάλεσμα κάμνει ο βασιλιάς, κάλεσμα κάμνει αφέντης,
κι όλους τους άρχοντες καλεί κι όλον τ’ αρχοντολόγι.
Ήτον και πρωτοκαλεστής ο Διγενής Ακρίτης.
Εκάλεσεν ο Διγενής την Ευδοκιά στον γάμον:
«Έλα και συ κυρά Ευδοκιά, στου βασιλέως τον γάμον»……

5.Εις τα ψηλά παλάτια (Μονής Ιβήρων χφ 1203)

Εις τα ψηλά παλάτια,στα ‘μορφα βουνά
χήρας υιός σταβλίζει τρι’ άλογα γοργά
τον Μαύρον και τον Γρίβον και τον Πέπανον

6.Όταν λαλήση ο πετεινός (Μονής Ιβήρων χφ 1203)

Όταν λαλήση ο πετεινός κι οι εκκλησιές σημαίνουν
μάνα υιόν εστόλιζε να πα να μεταλάβη,
να μεταλάβη μια βολά, να μεταλάβη δύο,
να μεταλάβη τρεις βολές, να σώσει την ψυχή του.
Ομπρός υπάγ’ η μάνα του, ξοπίσω η αδερφή του
στη μέση υπάγει ο νιούτσικος σαν μήλο μαραμένο.

7. Όλα τα Δωδεκάνησα (Μονής Ιβήρων χφ 1203)

Μπαρμπαρόσα

Όλα τα δωδεκάνησα στέκουν αναπαμένα
κι η Πάρος η βαριόμοιρη στέκεται αποκλεισμένη.
Κι όσοι την ξεύρουν κλαίουν την κι όλοι τηνε λυπούνται,
Μα σαν την κλαίγ’ η Δέσποινα κανείς δεν τήνε κλαίγει:
«Πάρο, και τι σου ωργίστηκεν αυτός ο Παρπαρούσος;»
Δευτέρα μέρα πρόβαλε τα κάτεργα στην Πάρο,
άλλοι λέγουν Βενέτικα, άλλοι τ’ Ανδρέα Δόρια.

Παρπαρούσος: ο Τούρκος ναύαρχος Χαϊρεντίν, ο επιλεγόμενος «Μπαρμπαρόσα», λεηλάτησε την Πάρο στα 1537
Ανδρέα Δόρια: Andrea Doria,φημισμένος Γενουάτης τυχοδιώκτης, στην υπηρεσία του Ισπανού βασιλέα Καρόλου του Ε΄, πολεμούσε τους Τούρκους από το 1534.

8.Θωρείς τον τον αμάραντο (Μονής Ιβήρων χφ 1203)

- Θωρείς τον τον αμάραντον πώς κρέμεται στο βράχο
και τρων τον τ’ άγρια πρόβατα κι αλησμονούν τ’ αρνιά τους;
Κι απ’ αυτόν έφαγα κι εγώ κι απαλησμόνησά σε.
- Ειπέ μου, πού έπιες το νερόν και πού έφας το βοτάνι;
- Στην Άρταν έπια το νερόν, στην Κύπρον το βοτάνι,
κι ανάμεσα στον Γαλατάν απαλησμόνησά σε.

9.Άλλοτες όταν εκούρσευαν (Μονής Ιβήρων χφ 1203)

πρόσφυγες από κούρσεμα (από χειρόγραφο του 16ου αιώνα)

Άλλοτες, όταν εκούρσευαν οι Τούρκοι την ταπεινήν την Πόσναν

και του Πογδάνου τον υιόν επήρασιν οι Τούρκοι.
Την μάνα του στην ξενιτειάν γράφει γραφήν και στέλνει.

Πόσναν: Μπόσνα (Βοσνία).
Πογδάνου: Bogdan τουρκιστί ο Μολδαβός, το όνομα το έφεραν πολλοί ηγεμόνες της Μολδαβίας. Το «Π» εδώ είναι μάλλον ορθογραφικό για να αποδώσει ένα ελαφρύ μπ της τουρκικής. Η άλωση της Μπόσνας έγινε το 1463. Πρόσωπα που μπορεί να σχετίζονται με «του Πογδάνου τον υιόν» είναι, είτε ο Σιγισμούνδος, γιος του τελευταίου βασιλιά της Βοσνίας Στεφάνου Τομάσεβιτς είτε, δια του συμφυρμού, ο γιος του Πογδάνου του Β΄ Στέφανος ο Καλός, βασιλιάς της Μολδαβίας (1449-1451)

10. Άγριον πουλί μερώθου μου (Μονής Ιβήρων χφ 1203)

Άγριον πουλί, μερώθου μου και γένου μερωμένον,
ω χρυσόν, ω χρυσόν πουλί,
Πουλί, μηδέν φουμίζεσαι και δεν ψηλοκρατιέσαι,
μη δης, πουλί, τον θάνατον στου κυνηγού τα χέρια
και τα χρυσά σου τα πτερά οι κάμποι τα γεμίσουν.
Πουλί, κατέβα σε κλαδί και ‘σέβα ‘ς περιβόλι
Να σε ποτίζω κρύον νερόν, να σε ποτίζω μόσχον.

μερώθου: ημέρωσε,
φουμίζεσαι: φημίζεσαι,
‘σέβα ‘ς: μπες σε

11. Διώχνεις με μάνα, διώχνεις με (Μονής Ιβήρων χφ 1203)

Διώχνεις με, μάνα, διώχνεις με, κι εγώ πηγαίνει θέλω,
να κάμης χρόνο να με ιδής και δυο να με συντύχης,
να κάμης τρεις και τέσσερεις να κάτσης μετ’ εμένα.
«Μηνά ‘δετε, διαβάτες μου, τον υιόν μου εις τα ξένα;».
«Αν δήτε τη μανίτσα μου, μηδέν με μολογήτε».

12. Εις σε ψηλά βουνά (Μονής Ξηροποτάμου χφ 262)

Εις σε ψηλά βουνά, εις όρος χιονισμένον
Κάθεται ν-αϊτός στα χιόνια μαργωμένος
Και περικαλεί τον ήλιο ν’ ανατείλει.
«Ήλιε μου ανέτειλε να λειώσουσιν τα χιόνια,
πώς εμάργωσα δεν ημπορώ πετάξω.»

μαργωμένος: ξυλιασμένος, κοκκαλιασμένος απ’ το κρύο

Τα χειρόγραφα, ο γραφέας, η μουσική γραφή

γλέντι (από γραβούρα του 17ου αιώνα)

Στην παρούσα μουσική έκδοση έχουν περιληφθεί έντεκα από τα δεκατρία τραγούδια , του χειρογράφου 1203 της Μονής Ιβήρων, που έφερε στο φως ο φιλόλογος Σπυρίδων Λάμπρος το 1880, ενώ περιλαμβάνονται και δύο από τα τρία τραγούδια από το χειρόγραφο 262 της Μονής Ξηροποτάμου που εντόπισε, μελέτησε και καταλογογράφησε πρώτος ο μουσικολόγος Γρηγόριος Στάθης το 1975. Το τραγούδι 2 του cd «Τ’ αηδόνια της ανατολής» απαντάται και στις δύο συλλογές.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι τα χειρόγραφα των τραγουδιών του κώδικα της Μονής Ιβήρων, ο Σ. Λάμπρος τα ανακάλυψε όταν, περιεργαζόμενος ένα «Κρατηματάριο»* του 17ου αιώνα, το εξώφυλλο (στάχωμα) του βιβλίου «έσπασε» και αποκολλήθηκαν τα φύλλα χαρτιού που το αποτελούσαν. Τα φύλλα αυτά περιείχαν δεκατρία τραγούδια, μάλλον προχειρογραμμένα, και αυτός είναι και ο λόγος που ο γραφέας του «Κρατηματαρίου» τα χρησιμοποίησε για να φτιάξει εξώφυλλο.
Ο γραφέας του «Κρατηματαρίου» αυτοπαρουσιάζεται σημειώνοντας στο χειρόγραφο:
«το παρόν κρατηματάριον εγράφη δια χειρός εμού Αθανασίου του ευτελούς του και ιερομονάχου λίαν αμαθούς. Εκ πόλεως Θεσσαλονίκης το γένος αθηναίος. Το επίκλην Καπετάνος εκ της Μονής των Ιβήρων. Και οι αναγινώσκοντες αυτό εύχεσθε υπέρ εμού και μη καταράσθε δια το έχειν εν αυτώ ου μικρά σφάλματα».
Ο B.Bouvier θεωρεί ότι πίσω από αυτήν την ταπεινόφρονα αυτοπαρουσίαση κρύβεται ο μουσικολογιώτατος Αθανάσιος μοναχός, ή Αθανάσιος ιερομόναχος, ή Αθανάσιος Ιβηρίτης του οποίου συνθέσεις απαντώνται σε χειρόγραφες συλλογές του 18ου και 19ου αιώνα, αιώνες αναγνώρισης της συνθετικής του αξίας. Και κατά τον B.Bouvier, ο Αθανάσιος είναι και ο (κατα)γραφέας της συλλογής των 13 τραγουδιών.
Η συλλογή του Αθανασίου, είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή δεν περιορίζεται στην απλή καταγραφή των στίχων, όπως συμβαίνει σε παλαιότερες συλλογές του 15ου και 16ου αιώνα, αλλά παραδίδει και το μουσικό κείμενο. Η ποικιλία ύφους των τραγουδιών τόσο σε περιεχόμενο, γλώσσα, μετρική, όσο και σε μουσική φόρμα προσδίδει στη συλλογή την αξία μιας ανθολογίας. Προσωπικά, δεν αποκλείω διόλου το ενδεχόμενο κάποια από τα τραγούδια αυτά να είναι αυθεντικές καταγραφές όπως π.χ. το τραγούδι 7 «Όλα τα δωδεκάνησα», ενώ κάποια άλλα, όπως το 1 «Θλίβει με τούτος ο καιρός» να είναι συνθέσεις του Αθανασίου πάνω σε δικούς του ή προϋπάρχοντες στίχους ή έστω μουσικές διασκευές παλαιοτέρων μελών. Ούτως ή άλλως, πιστεύω, ότι η μουσική σημειογραφία που χρησιμοποιεί ο Αθανάσιος, όντας σημειογραφία προορισμένη να υπηρετεί το εκκλησιαστικό μουσικό ύφος, θα πρέπει να έφερε τον Αθανάσιο πολλές φορές σε αμηχανία, καθώς προσπαθούσε με αυτήν να καταγράψει κοσμική μουσική, ή έστω μια μουσική που αφίσταται του εκκλησιαστικού ύφους. Αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι προσπαθώντας να αποδώσει τον ρυθμό «συνάζει» τα σημαδόφωνα, είτε με λιγοστά βασικά κόκκινα συνάγματα, είτε με την αντιστοίχιση τους σε συλλαβές, αξιοποιώντας παράλληλα την ρυθμική σημασία που μπορεί να προσδώσει η οριζόντια και κατακόρυφη κατανομή των σημαδιών πάνω από μία συλλαβή, γεγονός που εύστοχα εντοπίζει και η Δέσποινα Μαζαράκη. Υπ’ αυτήν την έννοια η μουσική σημειογραφία του Αθανασίου σε αυτή τη συλλογή, θα πρέπει να θεωρηθεί ως μια προσπάθεια απλουστευτικής προσαρμογής της παλαιότερης μουσικής σημειογραφίας του Κουκουζέλη στις ανάγκες του «εξωτερικού» (μη εκκλησιαστικού) μέλους. Και συνολικά μπορούμε να πούμε ότι οι αδυναμίες ή έστω οι δυνατότητες του σημειογραφικού συστήματος αυτού, έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην όλη μουσική καταγραφή των μελών. Μοιάζει, δηλαδή, λιγότερο η σημειογραφία να προσαρμόστηκε στις απαιτήσεις του μέλους και περισσότερο το μέλος στις δυνατότητες της σημειογραφίας.

*Κρατηματάριο: συλλογή εκτεταμένων περίτεχνων μελών που η μορφολογική ανάπτυξή τους βασίζεται σε οργανικές φόρμες

Το μουσικό ύφος της εποχής και η σύγχρονη αισθητική ματιά

χορός στην Πάρο (γκραβούρα του 17ου αιώνα)

Θεωρώ, ότι τα τραγούδια αυτά, πλην ίσως του «Όλα τα δωδεκάνησα» και του «Όταν λαλήσει ο πετεινός», που μοιάζουν περισσότερο ιδιωματικά, τα τραγούδια αυτά λοιπόν, έχουν μεγάλη εγγύτητα ύφους με το καλούμενο αραβοπερσικό. Ο όρος «αραβοπερσική μουσική», σημαίνει ό,τι και οι όροι «εξωτερικόν μέλος» ή «θύραθεν μουσική» για τους Βυζαντινούς, σχετιζόμενος όχι μόνον με την επίσημη λόγια κοσμική μουσική, αλλά και την λόγια οθωμανική ποίηση. Δεν θα πρέπει δε να μας παραπλανά ο όρος και να θεωρήσουμε ότι το ύφος αυτό είναι κάτι ξένο προς την ελληνική μουσική παράδοση. Είναι ένας όρος που αναφέρεται στο ύφος της επίσημης αυλικής μουσικής, μουσικού είδους παλαιάς καταγωγής, με βάσεις θεωρητικές στην αρχαιοελληνική μουσική, που έζησε παράλληλα με την εκκλησιαστική μουσική στην πολυεθνική εποχή του Βυζαντίου και κληροδοτήθηκε στην επίσης πολυεθνική μεταβυζαντινή Οθωμανική εποχή, καλλιεργούμενο από Έλληνες, Αρμένιους, Εβραίους, Πέρσες και Τούρκους μουσικούς, οι οποίοι ήσαν μεταξύ των σε έντονο ανταγωνισμό, όπως μαρτυρεί η σχετική ιστορική παράδοση - και σε ανταγωνισμό βρίσκονται οι διάφορες μουσικές πιάτσες όταν υπηρετούν κατά βάση το ίδιο είδος. Αυτό το είδος-ύφος που οι ομοεθνείς μας θεωρητικοί συγγραφείς του 18ου και 19ου αιώνα (Κύριλλος Μαρμαρηνός, Στέφανος Δομέστιχος, Παναγιώτης Κηλτζανίδης) ονομάζουν ταυτόχρονα «εξωτερικό μέλος» και «αραβοπερσική μουσική» είναι ουσιαστικά η επίσημη κοσμική μουσική. Αυτό το είδος μουσικής ακτινοβολεί και οι τοπικές δημοτικές παραδόσεις επηρεάζονται από αυτό. Θα πρέπει αυτήν την εποχή να μάθουμε να την βλέπουμε να μοιάζει περισσότερο με την δική μας, όπου έχουμε μια διεθνώς αποδεκτή «μαζική» μουσική κουλτούρα και τις ιδιαίτερες εθνικές μουσικές.
Με αυτή τη ματιά, ενορχήστρωσα τα κομμάτια, και σαφώς προσανατόλισα το ύφος του παιξίματος των οργάνων. Περιόρισα την ορχήστρα στα όργανα εποχής (σαντούρι, νέι, λύρα, ταμπουράδες, κρουστά), αλλά δεν αισθάνθηκα διόλου δεσμευμένος ως προς την κατακόρυφη μουσική δομή, καθώς και την ηχοχρωματική ποικιλία που μπορεί να γεννηθεί από διάφορες τεχνικές παιξίματος, ακόμα και αν αυτές δεν θεωρούνται υπό την στενή έννοια παραδοσιακές. Άλλωστε, δεν λείπουν τα τεκμήρια και οι πληροφορίες ότι ανάλογοι πειραματισμοί είχαν γίνει ήδη από την εποχή του 17ου αιώνα. Επίσης, η «ηχητική εικόνα» του δημοτικού μας τραγουδιού, την οποία γνωρίζουμε μέσα από τις ηχογραφήσεις του 20ου αιώνα, δεν πρέπει να θεωρείται πρότυπο αυθεντικότητας, διότι αντικατοπτρίζει τις επιλογές των μουσικών του 20ου αιώνα, δηλαδή μιαν αισθητική που κάτι διατήρησε από το παλιό και κάτι καινούργιο έφερε. Όταν, ενορατικά προσεγγίζουμε μιαν εποχή της οποίας δεν υπήρξαμε αυτήκοοι μάρτυρες, πιστεύω θα πρέπει να είμαστε ανοιχτοί, ή τουλάχιστον να συμπεριφερθούμε σαν να είμαστε εμείς οι μουσικοί της. Σαν λόγιος μουσικός του 17ου αιώνα, θα γνώριζα το αραβοπερσικό ύφος, θα γνώριζα τις αρμονικές κατακτήσεις της δύσης, θα ήθελα να πειραματίζομαι με τον ήχο. Αυτό κάνω και τώρα. Έτσι σε πολλές περιπτώσεις αναπτύσσω την ετεροφωνία, καθώς και ανεξάρτητες συνηχητικές γραμμές, ακόμα και αρμονία, ενώ δεν φοβούμαι να χρησιμοποιήσω ηχοχρώματα π.χ. αρμονικών στα έγχορδα ή να «προετοιμάσω» το λαούτο και να παράγω από αυτό ήχους κρουστού. Κι αυτό γιατί δεν θεωρώ την εφευρετικότητα προνόμιο μιας εποχής. Όπως επίσης θεωρώ το γεγονός του ότι δεν υπήρξαμε αυτήκοοι της μουσικής του 16ου αιώνα, μας επιβάλλει, μάλλον παρά μας αποτρέπει, να την οραματιστούμε απροκατάληπτα.

Η ανασύνθεση των τραγουδιών
γενικά
Στην μουσική ερευνητική και ερμηνευτική προσέγγιση αυτών των τραγουδιών βασίστηκα κατά πολύ στην εργασία της Δέσποινας Μαζαράκη, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις προθεωρίες Παπαδικής καθώς και το Θεωρητικό του Απόστολου Κωνστάλα μέσα και από την σχετική μελέτη του μουσικολόγου Γρηγορίου Στάθη. Επίσης σε ό,τι αφορά στην θεωρία των ήχων (την διάρθρωση των κλιμάκων τους, των γενών και των διαστημάτων) μελέτησα τα σχετικά θεωρητικά συγγράμματα του Κύριλλου Μαρμαρινού (18ος αι.) καθώς και όλα τα έντυπα θεωρητικά συγγράμματα του 19ου αιώνα. Επίσης έλαβα υπ’ όψιν μου τις σχετικά πρόσφατα εκδεδομένες μελέτες του O.Wright πάνω στη μουσική συλλογή του Καντεμίρογλου (18ος αι.). Τέλος σπουδαιότατη συμβολή στη διαμόρφωση μιας μετρικής αντίληψης για το μουσικό είδος αυτής της συλλογής, υπήρξαν οι δημοσιευμένες επιστημονικές ανακοινώσεις του φίλου μου Γιάννη Αρβανίτη, καθώς και οι συχνές άτυπες μουσικολογικές συζητήσεις και αναδιφήσεις μας μεταξύ καφέ και ούζου.

Οι ήχοι, τα γένη και τα διαστήματα
Διάτονο μαλακό. Τα τραγούδια της συλλογής, ως επί το πλείστον κινούνται στο διατονικό γένος πλην κάποιων εξαιρέσεων όπου το μέλος τους σε κάποιες καταληκτικές φράσεις ερωτοτροπεί με το χρώμα. Ο βασικός προβληματισμός μου ήταν στο ποιο θα είναι το τονικό ύψος του Μι-Βου (Σεγκιάχ) και των κάτω και άνω Σι-Ζω (Αρακ και Εβιτζ). Οι μελέτες του O.Wright, αλλά και οι δικές μου προσωπικές μελέτες με οδήγησαν να επιλέξω ένα τονικό ύψος που τόσο τα Μι όσο και τα Σι για το μαλακό διάτονο θα έπρεπε να είναι κατά ένα τέταρτο του τόνου χαμηλότερα από αυτά της Δυτικής Μουσικής, και οπωσδήποτε χαμηλότερα από τα θεωρητικώς προσδιορισμένα από τα σύγχρονα περί την Εκκλησιαστική μας Μουσική Θεωρητικά. Οι αποστάσεις δηλαδή των Μι και Σι από τους , αδιαμφισβήτητου ύψους, φθόγγους Πα- Ρε-Δουγκιάχ και Κε-Λα-Χουσεϊνί είναι πολύ κοντά στο διάστημα του ελάσσονος τόνου του Χρυσάνθου 11/12, (ο ελάσσων τόνος 11/12 είναι 0,91666666 του όλου της χορδής, ενώ ο ελάσσων 3/4 του μείζονος τόνου είναι 0,91700404). Επ’ αυτής της βάσεως, κουρδίσαμε στο σαντούρι όλα τα μι και σι χαμηλά και πάνω σε αυτό το κούρδισμα προσαρμόστηκαν τα «τυφλά» όργανα (λύρα, νέι, ούτι) καθώς και οι φωνές.
Διάτονο σκληρό. Για το σκληρό διάτονο διατηρήσαμε το λεγόμενο φυσικό δυτικό κούρδισμα, το βασισμένο στον μείζονα τόνο και τα ημιτόνια.
Χρώμα. Το βασικό τετράχορδο του χρωματικού γένους, όσον αφορά στην οργανική μουσική του «εξωτερικού μέλους», όταν το Μιd-Σεγκιάχ είναι τόσο χαμηλό, σύμφωνα και με τον Καντεμίρογλου και με τον Κύριλλο τον Μαρμαρηνό και τον Στέφανο Δομέστιχο, απαρτίζεται από τους φθόγγους:
Πα- Ρε-Δουγκιάχ, Βου-Μιd-Σεγκιάχ, Γα#-Φα#-Χιτζάζ, Δι-Σολ-Νεβά
Ως εκ τούτου ο φθόγγος Βου-Μιd-Σεγκιάχ είναι κοινός και στο μαλακό διάτονο και στο χρώμα.
Έλξεις. Τα τόσο χαμηλωμένα μι και σι καθιστούν, στην οργανική τουλάχιστον μουσική μη απαιτητές τις έλξεις των Δ΄ ήχων, ρε# προς μι και λα# προς σι, κάτι το οποίο επιβεβαιώνουμε και στα καταγεγραμμένα από τον Καντεμίρογλου οργανικά κομμάτια της εποχής. Η μόνη έλξη που εφαρμόζεται είναι αυτή του Ζω ύφεση (Σιb, Ατζέμ), όπου κρίνεται μουσικώς απαραίτητο και απαιτητό από την πορεία του μέλους και την θεωρία των ήχων.

Τα ανωτέρω, επιβεβαιώνονται και από τα ισχύοντα στην αραβική και περσική μουσική παράδοση και αιτιολογούνται για την εποχή του 16ου και 17ου αιώνα, αν δεχτούμε ότι το επίσημο ύφος της εξωεκκλησιαστικής μουσικής, της «εξωτερικής», στα πλαίσια της οθωμανικής αυτοκρατορίας, είναι το λεγόμενο «αραβοπερσική μουσική».

Η ανασύνθεση του μέλους των τραγουδιών.
Όπως προείπα, βάση για την εργασία μου υπήρξε η εργασία της Δ.Μαζαράκη. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στην ερμηνεία της παλαιάς γραφής σε σχέση με τα συγκεκριμένα τραγούδια, η θεώρησή της με βοήθησε ουσιαστικά. Μελετώντας τις ερμηνείες της και χωρίς να διαφωνώ με την ερμηνευτική της θεωρία, το γεγονός ότι θεωρεί τα τραγούδια αυτά ως «καθιστικά» εν παραλλήλω με μία μηχανιστική εφαρμογή των ερμηνευτικών οδηγιών των Προθεωριών και του Θεωρητικού του Κωνστάλα, θεωρώ ότι την οδηγεί σε μία ερμηνεία όπου ο ρυθμός, υπό την μορφολογική προοπτική, απουσιάζει, μιας και η παράθεση δισήμων τρισήμων κλπ, αν δεν δημιουργεί ρυθμικούς κύκλους, δεν δημιουργεί σφιχτή ρυθμική φόρμα, αλλά ελεύθερη. Βέβαια, η άποψή της είναι μία πολύ σεβαστή άποψη. Όμως στη δημοτική μας παράδοση πολλά τραγούδια θεωρούνται «καθιστικά», δεν χορεύονται, ωστόσο στηρίζονται σε απλά ή σύνθετα μέτρα ή και σε ρυθμικούς κύκλους. Εξ αυτού ορμώμενος δοκίμασα κάτι διαφορετικό, χωρίς να βιάσω διόλου τα όσα το παραδεδομένο από τον Αθανάσιο μουσικό κείμενο καταγράφει. Δεδομένου ότι τα μόνα αδιαμφισβήτητα είναι τα τονικά ύψη των σημαδοφώνων, δοκίμασα να εντάξω τα υπέρ μία συλλαβή συναγμένα σημαδόφωνα, καθώς και τα με κόκκινα και μαύρα συνάγματα συναγμένα, σε μία κυκλική ρυθμική προοπτική, θεωρώντας ρευστή την ρυθμική ερμηνεία τους όσο και την ερμηνεία του καταληκτικού σημαδιού του λεγόμενου αποδέρματος ή αποδόματος, ρευστή αλλά εκ των υστέρων αιτιολογούμενη, εφόσον το φορμαλιστικό αποτέλεσμα είναι ικανοποιητικό. Επίσης, το σπουδαίας σημασίας θέμα της χρονικής αγωγής, το οποίο δεν προσδιορίζεται από την σημειογραφία του Αθανασίου, καθώς και το θέμα της δυναμικής και της έκφρασης, διαμορφώθηκαν κατ΄ εκτίμησιν. Προς αυτήν την κατεύθυνση με όπλισε η ιδιότητα του συνθέτη. Επιθυμούσα ένα αποτέλεσμα το οποίο να με ικανοποιεί αισθητικά και το οποίο να αιτιολογείται αλλά και να αιτιολογεί τις ερμηνευτικές επιλογές και δυνατότητες που αφήνει η ασαφής ρυθμικά παλαιά σημειογραφία. Γνωρίζοντας λοιπόν ότι πολλοί μουσικολόγοι θα αντιμετωπίσουν με επιφυλακτικότητα την εργασία μου αυτή, δεν διατείνομαι ότι ερμήνευσα, ή κατά το προσφιλές «εξήγησα» τα τραγούδια της συλλογής, αλλά, μάλλον ως συνθέτης, τα ανασυνέθεσα, έτσι που να με ικανοποιούν ως δικές μου συνθέσεις.

Ευχαριστίες:
Πρώτιστα θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο του Δ.Σ. του Δημοτικού Ωδείου Πετρούπολης, Αντιδήμαρχο, κ. Νίκο Σακούτη, καθώς και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, που αφειδώς και με ζήλο στήριξαν την παραγωγή αυτή.
Ευχαριστώ, τους συνεργάτες μου μουσικούς και τραγουδιστές για την προσφορά τους και ιδιαιτέρως την Αγγελίνα Τκάτσεβα-Σταθοπούλου και την Σπυριδούλα Μπάκα που αφιέρωσαν πολύ χρόνο σε δοκιμές, ώστε να διαμορφώσω μια πρώτη αισθητική εικόνα.
Τους φίλους μου Ανδρέα Ρούσση, Γιώργο Σεργάκη και Λάμπρο Φύκαρη που με τις συνακροάσεις των ηχογραφήσεων με ενθάρρυναν στις αισθητικές μου επιλογές.
Τέλος, ευχαριστώ τον ηχολήπτη μας Σωτήρη Παπαδόπουλο, που πέραν από την άψογη τεχνικώς εργασία του, μας ξεκούραζε με την ζεστή, ευγενική έως καρτερική στάση του στις δύσκολες ώρες των ηχογραφήσεων.

Γιώργος Χατζημιχελάκης

Γυναίκες που μ' αρέσουν

2010-09-30T19:49:00.005+03:00

Αλλά δεν τις παντρεύομαι κιόλας.

Λίγες σκέψεις με αφορμή τις ερωτήσεις του Αθήναιου.

Αν η Τέρη θυμώσει δεν σου σπάει ένα πιάτο στο κεφάλι. Σου πετάει ένα πιάτο Ζιτζιάν και σου κόβει το κεφάλι.

Φυσικά γυναίκα που να παίζει με τέτοιο τρόπο χαρντ μπόπ δεν ματάχω ξαναδεί. Είναι απίστεφτο το ντράϊβ που έχει… Αν είναι έτσι και στ’ άλλα…της, περιπάτει.

Το κομμάτι που παίζει εδώ είναι σύνθεση του ντράμμερ Ρόϊ Χέηζ. Το άκουγα πιτσιρικάς με τις ώρες από το τρίο: Τσίκ Κορήα (πιάνο), Μιροσλάβ Βίτους (κοντραμπάσσο) και τον Ρόϊ στα τύμπανα. Εδώ πιάνο παίζει ο Ντανίλο Πέρεζ, με τον οποίο είχαμε περάσει ένα καταπληκτικό βράδυ στην ταβέρνα Σώκρατες, όταν είχε έρθει σαν πιανίστας του Ντίζη Γκιλέσπη. Του άρεσε πολύ μια κοπέλλα της παρέας χωρίς να ξέρει ότι μου άρεζε κι εμένα η κοπέλλα. Της άρεζα κι εγώ. Γελάσαμε πολύ –όλοι μας- όταν το κατάλαβε. Εχει παχύνει όπως τον κόβω. Μάλλον παντρέφτηκε ή τρώει τζάνκ φούντ. Εγώ τρώγω παγωτό καϊμάκι απ' τον Κοσμίδη, στη Δραπετσώνα.

Ti lascio una canzone

2010-09-29T20:44:00.002+03:00

Κουκουζέλη, ti lascio una canzone (σου αφήνω ένα τραγούδι) με νόημα μυστικό περνώντας απ’ το βουστάσι. Ο καιρός γάρ εγγύς, όπερ εστί μεθερμηνευόμενον πως ετοιμάζομαι να συναντήσω τον αδυνατισμένο (πλέον του προτέρου εύμορφον) φίλο, γυρο-λόγο του έλληνος λόγου, και ψευδοπροφήτην κυρ-Πάνο Πετεφρή (1948-2016). Με υπεσχέθη πως θα αληθεύσωμεν ή θα αλητεύσωμεν -δεν ενθυμούμαι καλώς, αν και, φυσικά προτιμώ το δεύτερο-περί της αρχιτεκτονικής των ναών και της σχέσης τους με την πολιτική, δηλαδή περί ανέμων και υδάτων.

Ακολουθεί χοιροβόσκειος ερμηνεία της Πετεφρείου ευαγγελικής υποσχέσεως.

Όταν ο Κύρος ο Μέγας -πρώτος ιδεολογικός αντίπαλος των Ελλήνων- δέχθηκε ένα απειλητικό Σπαρτιάτη κήρυκα, θέλησε να μάθει ποια είναι η Σπάρτη και πόσους άντρες μπορούσε να παρατάξει στο πεδίο της μάχης. Κάποιος συμβουλός του τον πληροφόρησε. Τότε ο Κύρος απάντησε με λογάκια που ξεκαθάριζαν μια για πάντα το γιατί η ασιατική ισχύς δεν μπορούσε να δεχθεί την «Ελληνικότητα»:

«Δεν με φόβισαν ποτέ οι άντρες που έχουν ένα ιδιαίτερο χώρο συνάντησης στο κέντρο της πόλης τους, όπου ορκίζονται το ένα και τ’ άλλο και εξαπατώνται μεταξύ τους».

Be lonely, τραγουδά ο Σιτσιλιάνος Mario Biondi. O οποίος, έχει κάτι από Θάς βεβαίως βεβαίως.

Sraosha: Όρμα, όπου να 'ναι θα σημάνουν οι καμπάνες

2010-09-19T19:59:00.000+03:00

Ακολουθεί μουσικοκριτική της πλάκας.

Εισαγωγικά, νομίζω ότι όποιος ακούει το 'Θα σημάνουν οι καμπάνες' και δεν του ανεβαίνει κάτι μέσα του (κόμπος, σκίρτημα, λυγμός, αναστεναγμός, μεγάλος κόμπος)
α. είτε δεν είναι Έλληνας, οπότε δε μετέχει των ημετέρων ιδεασμών και συλλογικών νευρώσεων
β. είτε είναι φασιστόμουτρο
γ. είτε έχει μπουχτίσει τόσο πολύ τον Θεοδωράκη-περσόνα να λέει τις σάχλες του, που δεν μπορεί, τι να κάνει κι αυτός.

Η αυθεντική εκτέλεση (άκου κάτωθι βίντεο) δεν είναι σπουδαία. Πρώτον, έχει τον Μπιθικώτση, που τραγουδάει σαν υδραυλικός από τα Σεπόλια που περιγράφει ποδοσφαιρικόν ματς Αγροτικού Αστέρα-Προοδευτικής, προσφορά της Κολυνός. Το νεκρόφιλο ποιητικό όραμα του αποσπάσματος είναι τόσο ευρύ, τόσο σαρωτικό, τόσο στιλπνά ανατριχιαστικό, με έναν τόνο τόσο χωμάτινο αλλά και τόσο εαμικά απολυτρωτικό, που ο στόμφος του Μπιθί περισσεύει και πασαλείβει. Για να καταλάβουν και οι νέοι μας που μας διαβάζουν πώς αισθάνομαι την εκτέλεση του Μπιθί, είναι σαν να είσαι 19, να γυρίσεις με το κινητό σου το πιο καυλιάρικο, παθιασμένο και τρυφερό σεξ της 6ετούς ερωτικής ζωής σου (ναι, μάνα, τότε αρχίζουνε τα παιδιά πια), και μετά να βάλεις από πάνω τον σπυριάρη όλο λόγια φίλο σου τον Μπάμπη να το ντουμπλάρει με σχόλια τύπου "πώπω γαμήσια, δώσ' της, αγόρι μου, ε ρε γλέντια, κοίτα μία..." -- και τα λοιπά.

Η αυθεντική εκτέλεση όμως έχει ένα προνόμιο: τη σχεδόν μέταλ ενορχήστρωσή της, και δη όταν οι Μπλακ Σάμπαθ δοκίμαζαν ακόμα τον πρώτο τους μπάφο στον καμπινέ του σχολείου που δεν πήγαν. Ακούστε έτοιμα κομμένα ριφ τρελά στο 0:40, το δε σόλο που έρχεται καπάκι στο 1:03 μπορεί να το πειράξει και να το κάνει μούρλια μέχρι και η σχολική μπάντα μας, οι Nekrodeath. Τον επικό ροκ οργασμό στο 2:03 με τα ντραμς θα πούλαγαν τη μάνα τους οι Deep Purple για να τον έχουνε γράψει, άσε που θα τον έπαιζαν ιδανικά. Και τα λοιπά.

Αντί λοιπόν για μέταλα, παίρνουν το τραγούδι οι Μπλεεεεε. Να ομολογήσω ότι μετά την Τσάτσου δε μου αρέσουν και να ομολογήσω επίσης ότι αυτό δε θα έπρεπε να το λέω γιατί από τους Μπλε με χωρίζει ουάν ντιγκρί οφ σεπερέισον. Οι Μπλε λοιπόν μάς έδωσαν πέρσι αυτό:

Δεν είναι κακό, έχει μάλιστα και τις ευλογίες του ίδιου του Μίκη (ό,τι κι αν σημαίνει πια αυτό). Αλλά, ρε παιδιά, δεν. Πρώτα πρώτα, ακούγεται, αναπόφευκτα ίσως, δεδομένου του φορτίου που κουβαλάει το άσμα και του ποπ είδους που επιλέχτηκε, σα μετασοβιετικά ποπάκια που λατρεύουν οι ρώσοι φίλοι μου και που τους πωρώνουν. Δεύτερον, γιατί ακούμε τις καμπάνες μέσα στο τραγούδι; έρχονται (πάλι) οι AC/DC; Τρίτον, ηλεκτρικό βιολί για σόλο; Βάλτε σύνθι να του μπουμπουνίσουνε τον αδόξαστο, δεν είστε κι ο Αγγελάκας. Και πάμε στο 2:43.

Έχω ξεπατωθεί να πηγαίνω θέατρο εδώ και τρία χρόνια κι έχω παρατηρήσει ότι οι νέοι ηθοποιοί μας, εεε, δεν ξέρουνε να απαγγέλλουν (όταν μπορούνε βεβαίως να αρθρώσουν). Δεν μπορούνε να ελέγξουν τη φωνή τους. Αυτό είναι τρομερό, έτσι; Ποια είναι τα εργαλεία του ηθοποιού: η φωνή, το σώμα, το πρόσωπο. Δεν μπορεί πια να μας τα κάνει ο Καταλειφός και ο Τσακίρογλου όλα τα κομμάτια απαγγελίας, μεγάλοι άνθρωποι είναι. Τέλος πάντων. Στο 2:43 ακούω κάτι σαν οφ περιγραφή τσουρομαδήματος μεταξύ δύο παικτών σε ρεάλιτι, και μάλιστα η μία είναι κουλτουριάρα και ο άλλος φαβορί. Άλλη φωνή δεν έχει αυτό το παιδί που έκανε την απαγγελία; Μιλάμε για μια από τις πιο συγκλονιστικές ποιητικές εικόνες στη νεώτερη ελληνική ποίηση, ρε παιδιά, είναι σαν να βάλατε εμένα να διαβάσω το Μονόγραμμα (ξέρω ότι γελάτε τώρα όσοι έχετε ακούσει τη φωνή μου).

Τέλος πάντων, αυτά. Μεταλάδες, διασκευάστε τις 'Καμπάνες' τώρα. Ακούστε τη νεκροφιλία και το μουγκρητό που έχουνε μέσα τους, αποδώστε επιτέλους αυτή τη βαλκανική εκδοχή του βαμπίρ, στην οποία οι νεκροί θα μας ελευθερώσουν: Ανάσταση ρεεεεεεεεε.

[δι]Αταξικό Ζεϊμπέκικο (ή "το ξεπεσμένο γκόλντεν-μπόυ")

2010-09-10T20:13:00.010+03:00

Ήτανε δουλειά μου

τα σπριντς των σπρεντς να αναλύω

και διασκέδασή μου

τους υπαλλήλους ν’ απολύω.

Έβγαζα καντήλες
στο άκουσμα της απεργίας,
μα τώρα συντηρούμαι
απ’ το ταμείο ανεργίας.

Εγώ το πιο χρυσό
από τα γκόλντεν-μπόυς
τώρα ζω σε στάβλο
σαν έρημος και μόνος καουμπόης.

Όμως σε περιόδους κρίσης
το ζεϊμπέκικο δεν κάνει διακρίσεις.

Είχα επενδύσει

σε οφσόρ κι ομόλογα ποικίλα

που μέσα σε μία νύχτα

πήραν τη μαύρη κατρακύλα.

Τα τζιπ, τις μεζονέτες

τα φάγανε οι κατασχέσεις

τέρμα τα ουάν-νάιτ-σταντ

και οι εφήμερες οι σχέσεις.

Εγώ το πιο χρυσό

από τα γκόλντεν-μπόυς

τώρα ζω σε στάβλο

σαν έρημος και μόνος καουμπόης.

Όμως σε περιόδους κρίσης

το ζεϊμπέκικο δεν κάνει διακρίσεις.

----------------------------------------
Σύντομα υπόσχομαι να μελοποιηθεί για να το χορεύουν τα λεβεντόπαιδα στις χειμερινές πίστες.......

σπάραγμα από το ACTION ST

2010-09-01T16:15:00.003+03:00

-Εξόριστε καπνιστή στον ακάλυπτο,
λέγε, τί βλέπεις;

Ο τσιμπών με το γκασμαδάκι

2010-08-17T01:21:00.000+03:00

Oι Οιωνοί άς με λέγουν Ιωνάν. Και οι Ύαινες, πόλιν Ιέναν.Εγώ ήμουν Ίωνας. Οταν το ψάρι με πλησίασε, διεδόθη πως με κατάπιε. Διαδόσεις. Το ψάρι, αβρά, με κατέστησε σπαδίαν, ευνούχον, χαντούμην, μοι φάνηκε πως ξεκίνησε γιά σουνέτι και κατέληξα άνευ.Η αγωνία με ετύλιξε και είτε ξετυλίχτηκα ως άρχων του λόγου και χαρά του γυρολογου, ως αέναος περιπατητής της σαρκός και ανησυχών. Μονίμως. Εντούτοις, κατά την πρώτην επαφήν μετά αιδοίων γυναικός, εκείνη δεν έδειξε ότι αντιλαμβάνεται κάποιο κενό στη συμπεριφορά μου. Απεναντίας είπεν οπόσον το εχάρη. Την θεώρησα χαζή και νόμιζα πως έκλεισε εκεί το ζήτημα.Αλλαξα όνομα, έγινα Βίωνας και Βίσωνας, επεδείκνυα την σκληρά μου χαίτη και δεν έδειχνα σικλέτι. Πάλε τα ίδια. Δεν τους ένοιαζε ή δεν έβλεπαν. Διότι καμία δεν ήξερε πως ήμουν Ιωνάς.

Τελικα ήταν ζήτημα φωτός, που είπε ο ρέκτης ποιητής απο κοντά απ΄τα Αλάτσατα ή ήταν ζήτημα στάσεως λωτού όπως επέμενε το ίδιο το ψάρι. Μια μέρα δεν άντεξα και το ερώτησα. Αφού με ήφαγες, γιατί δεν το πήραν χαμπάρι πως χαντούμης υπάρχω έκτοτε;
Δεν το κατάλαβαν, απάντησε με φωνή ψαριού, δηλαδή ένα σλιαρρρφσφσφσντούα διότι από λάθος στην μετάφραση των ο΄, νομίζουν πως ήμην όρκα ή τούνα ή μπαρακούδα γελοίως τεράστιο. Ενώ είμαι αθερίνα. Ψιλόψαρο. Σχεδόν γόννος. Ο Ίωνάς τον ήφαγε ο κήτος, εσένα τον Ίωνα σε τύλιξε ο κοπαδιαστός ειρμός των αφρόψαρων, τυλιχτηκες από το πληθος. Και εκεί, ένα μιτσο, ένα λιανό και ένα ψαρακουδάκι, σε τσίμπησε, αγά, στο αρχιδάκι. Αλλοι παθαίνουν ΠΑΣΟΚ, εσύ ήπαθες θαλάσσιον σοκ.

Λίβελος στα σέβεντις

2010-08-16T05:48:00.000+03:00

ΔΕν σε γουστάρω επειδή έβγαζες αυτοκίνητα κουβάδες, χωρίς φρένα, με φινίρισμα ό,τι προλάβαιναν από τις απεργίες

Δεν σε γουστάρω επειδη η Γκέιλ Χάνικατ στις μέρες σου χώρισε τον Ντέιβιντ Χέμμινγκς και πήγε να δουλέψει στο "Ντάλλας".

Δεν σε γουστάρω επειδή στις μέρες σου οι διαφημίσεις έγιναν μέρος του φιλοσοφημένου τίποτα.

Δεν σε γουστάρω επειδή μας έγδυσες και ματσαλευτήκαμε κατά βούλησιν, κι έπειτα οι γυμνοί χωρίστηκαν σε φυσιολατρες και θρησκόληπτους και βινήθηκε ο Δίας

Δεν σε γουστάρω για την γκλιτερένια γκλαμουριά σου, γιά το συμφωνικό ροκ, γιά τις τακούνες στα παπούτσια και τα στενά κλαρωτά πουκάμισα.

Πιθανολογήσεις: η επόμενη διακυβέρνηση στην Ελλαδα

2010-07-31T18:21:00.000+03:00

Υπόθεση εργασίας: αναμενόμενο συλλογικό ΙQ του λαϊκού ενδιαθέτου μετρημένη με κλιμακα συναισθηματικής ψήφου(όπου 0=πληρης συναισθηματική χλαμπάτσα και 100=ψυχρώς εκτελεστρια λογική που σπάει οστά)

ΙQ    "Βαλέσα" Πάλι ΓΑΠ Οικογένεια ΓΑΠ   Βγενοπουλισμός Επίγονοι ΠΑΣΟΚ Αλλο
0                   16%            36%             34%                         14%                           0%                 0%
50                 20%           20%             20%                          20%                        10%               10%
100               0%    0%    0%    0% 0%    100%

Επεξηγήσεις:
"Βαλέσα"=Λαικός συνδικαλιστής, δεξιάς καταγωγής, ανατρέπει αποφάσεις ΔΝΤ, δεν πληρώνουνε, μένουμε έξω από ευρωζώνη, πεινάμε ευτυχείς. Ωσπου να βρούνε οι επιζήσαντες πολιτικοί τρόπο διασυρμού του Βαλεσα, κρίσιμο διαστημα τριών ετών. Μετά, όλα μέλι -γάλα.

Πάλι ΓΑΠ=ο πρωθυπουργός ως αποστασιοποιημένος φιλόσοφος επί του κανόε αυτού, όπως παλαιά ο Δαρείος επί του άρματός του, επιτρέπει την σφαγή στην ποδιά του των Ικανάτων που θυσιάζονται υπέρ του αρχηγού, όπως επί Δαρείου.Ωσπου να τελειώσουν οι Ικανάτοι και οι αντικαταστάτριες δευτεράντζες προσωπικότητες, περνά ανέτως μιά τριετία σπανίων συγκινήσεων.

Οικογένεια ΓΑΠ. Ο ΓΑΠ αποχωρών, διεμβολιζει την πολιτική σκηνή ο ΝΑΠ, με ήσσονα υπηρεσιακή εναλλακτική λυση τον ΑΑΠ. Μετά εύλογο διάστημα όπου κυριαρχει η Θεότης Μάμαλη (άγνωστη εν τη Θεογνωσία, γνωστή εκ της ατύπου-μη συστημικής εκφράσεως "της μάμαλης") ενδιαφέρον μεσοδιάστημα τριών επίσης ετών.

Βγενοπουλισμός (και άλλα 54 ονόματα ταϊκούνων του χρήματος που παροδικώς θα λαμψωσιν). Απόπειρα πολιτικοποιήσεως της κοινής εμπορικής λογικής με απλά λόγια και αμφίσημα αποτελέσματα, που αναμένεται να αποτύχει λόγω εντροπίας του συστήματος.

Επίγονοι ΠΑΣΟΚ=Πείσμων ομάδα ρομαντικών ,που πιστεύει πως διά της στερράς αμύνης παρά το άρμα του Δαρείου,ο Ικανάτοι και ο Βήσσος θα επιλέξουν εις την θέσιν του αυθέντου, τον Πιστόν του ακόλουθον. Ιστορικως καταδικασμένη προοπτική.

Άλλο (ή άλλος, ή άλλη, η άλλού). Ο,τι η λεξις δηλοί.Απο ανάρρησιν του Διδύμου Ράπτη-Καϊλή επί ασπίδος, έως επιτυχημένου πραξικοπήματος του Τζόν Τίκη.

Αντέρως

2010-07-29T06:27:00.000+03:00

"Βλέπω πως ριμάρισες το έρως με το καμπαλέρος"
είπε το πίτσκο στον ποιητή. "Δεν ξέρεις τη λεξη
ριμάρισες, άρα δεν είσαι εσύ που με ρωτάς"
απάντησε εκείνος "αλλα μιά πτυχή του τεραστίου εγώ μου".

"Ου φροντίς" είπε το ίτς ογλάν, το κωλοπαίδι.
"Μαθε λοιπόν" αναθαρρεί ο πορνόγερος, οπου λατρεύει
καθε της ψωλής του ανάκρουσιν "ότι στοχεύω
σε ποίησι φίλων, καθ΄όσον η λέξη καμπαλερος
είναι γνωστή σε εξηντάρηδες και βάλε, σε κείνο
το τραγούδι με τα βουβάλια ολόγυρα. Από την άλλη,
το έρως αρέσει ως τύπος σε εθνίκια, αδελφές, ροδο-
μάγουλους ροδόσταυρους, ενώ το έρωτας,λατρεύεται
από φτωχαδάκια αριστερούς που είχαν στασίδι
στις θεοβρώμικες μπουάτ του άλλου αιώνα.
Δεν έχουμε όλοι τα κέφια του Μάνου Ελευθερίου
και την ακατάλυτη σπαρίλα που υπάρχει στους αντίποδες
με τα μεσόκοπα ποιημάτια μοναξιάς και γάμησέ τα.
Αντί να γράψω,ω ηλιθιο πεκινουά των στοχαστικών
προσαρμογών, πως γεροσάψαλο ψάχνει ουράνια
συναίνεση ή σάρκας ενέσιμο γονίδιο, παραθέτω
τα έρως- καμπαλέρος, να βγούμε από την υποχρέωση
ποτέ μη ξεχνώντας πως το αντέρως οδηγεί βιαίως
στην αντάρα, το άντερο γιά κοκορέτσι, σε έναν Αντρέα
και άλλες πλήρως αντιποιητικές γκαρσονιέρες.
Φύγε τώρα, μαλακισμένο, μετάδωσον την δόξαν μου".

Τραγουδάκι

2010-07-28T06:31:00.000+03:00

Ο εμφύλιος θα είχε ρέψει

Αν η χώρα είχε πουστέψει

Και θα γνώριζε:

Με Σοφούλη και Πλαστήρα

Το σιτάρι από την ήρα

Δεν ξεχώριζε

Με δεινή στρατοκρατία

Και λεπρή δικτατορία

Θα τελείωνε

Στην Κορέα θα απέδρα

Του μπινέ η μαλαπέρδα

Και θα κρύωνε

Σχέδιο Μάρσαλ θα χε φέρει

Σε Αδάμ και Ζαγκλιβέρι

Μόνον μια Βουλή

Αναγκαστικά φτιαγμένη

Παντελως μπατιρημένη

Σαν βαθειά ουλή

Ποδηλάτης, φοιτητής, ταξιδευτής

2010-07-27T12:43:00.001+03:00

O Ποδηλάτης.Ανήμερα που έμαθα ποδήλατο, ετών 26 ο Καταφλώρον,πήρα και την σχετική άδεια. Είχα φωτογραφία, βγαλμένη από τα αυτόματα ,περσυνή και ιδού η απόδειξη:

Ενεγράφην ως δευτεροετής της Φιλοσοφικής του ΑΠΘ, μήνα Δεκέμβριο του 1973.Πρύτανις ήτο ο διαβόητος Σδράκας. Δεν παρακολούθησα καθόλου, ανανέωνα την εγγραφή, ως στάσιμος, άχρι του 1976.

Ποδηλάτης και Φοιτητής, εντάξει. Ταξιδευτής; δέκα χρόνια μετά, με άλλο άνορακ, ένα κοτλέ με σατέν καπιτονέ φόδρα, ανανέωσα το διαβατήριο.Αλλα η απορία, απορία. Γιατί τόσα ταξίδια Μπιλγκαρία; λαθρέμπορος ήμανε;

Όχι, ουδαμώς, νέμα γεμιτζή, γιόκ κοντραμπατζή. 20 με 24 Απριλίου, πρέπει να ήταν εκδρομή Πασχαλινή,και να έμενα στο γιαπωνέζικο, στο Οτάνι, που είχε κι ένα καζίνο κάτσε καλά, αλλά και σούσι στο ισόγειο και ελληνικούς (αρχαιοπρεπείς) χορούς στο υπόγειο. 26 με 28 Οκτωβρίου ήταν εκδρομή στελεχών της Παπόκας, όπου πήγαμε στην Ενωση Συγγραφέων, ανεβήκαμε με το τελεφερίκ στην Μπίτοσα, και μέναμε στην περιοχή του Κέντρου της Ζίφκοβα, σε έναν φοιτητοκαπως ξενώνα γιά σοσιαλιστές. Το άλλο ταξίδι,10 με 18 Οκτωβρίου 1986 ήταν στο κινηματογραφικό φεστιβάλ στη Βάρνα, με Λαμπρινό, Παπακυριακόπουλο και Μάνο Ζαχαρία και γνώρισα μεταξύ άλλων και τον φοβερό σκηνοθέτη Βόλεφ. 1η με 4 Φεβρουαρίου 1987, ήταν καταχείμωνο και πάγος, πήγαμε με Λαμπρινό και Γιάννη Χαραλαμπίδη, τον ηχολήπτη, επειδή είχε γονείς στην Σόφια και νοικιάσαμε στολες και προπς από τα στούντιο της Μπογιάνα, κοψοχρονιά, και φάγαμε σε μιά θλίψη δωμάτιο με κάτι στελεχια και ψωνίσαμε από το τσούμ αρβιλάκια και μπότες και ρίξαμε το αμάξι στην χαράδρα και τρακαραμε μια αγελάδα και μας έπιασε η αστυνομία επειδή οι δυό ήταν πιωμένοι.Μέναμε στο "Σόφια". Το τελευταίο ταξίδι ήταν με μιά διανυκτέρευση στη Σόφια,κοντά στο Οτάνι, αλλα πιό δεύτερο, με εκδρομικό πούλμαν και ήμουν ήδη Αγροσυκιά. Από την Σόφια ψωνίσαμε ζεστά παντελόνια από γιδόμαλλο, κομιταζήδικου σχήματος, σαν ιππασίας, μπουφάνια, είδη κήπου και τεχνίτου, ένα σμαλτωμένο κυλινδρικό από λευκό τσιμέντο τραπεζάκι γιά τούρκικο γκαιφέ και πληθος χαρτών, χαρτιών και δίσκων.Αρα, Σιθάσπι, δεν ήτο για εμπόρια, αλλα γιά τα συνήθη των νεοελλήνων αμπλακήματα. Κουλτούρα, θαυμασμοί στην τσοτσιάλα και γεύματα σε άνευρα ,χωρίς παράθυρα, δωμάτια, με νυσταλέες σερβιτόρες και ανταλλαγές προπόσεων πόσο καρντάσια είμεσθεν, φιλία των λαών, αφοπλισμός και τελεψαμε.

Ιστορίες με βελονάκι

2010-07-25T12:33:00.000+03:00

Το πρόγραμμα της χριστουγενιάτικης γιορτής του δημοτικού σχολείου Μεσιανού, 1945. Η μάνα που πρωτοδιορίστηκε εκεί κοινοτική, 6 Νοεμβρίου.Το σχολειό άνοιξε πρώτη φορά μετά το 1941. Εφτιαξε το πρόγραμμα ,χειροποίητο. Εμεινε έναν χρόνο. Είχε ρωτήσει κάποια στιγμή έναν των Ταγμάτων Ασφαλείας άν συνάντησε έναν ξάδερφό της, ονόματι Νίκο Κωστόπουλο που ήταν ντυμένος στην ομάδα του Δάγκουλα και αγνοούμενος από το τέλος του 44, οπότε εκείνος της είπε πως έναν Νίκος βλογιοκομμένος τον κρέμασαν στον σταθμό του Τεκελή, κατεβάζοντάς τον από το τραίνο που κουβάλαγε Γερμανούς. Αυτός ήταν. Οι Λιτοχωρινοί συγγενείς το έμαθαν μέσω Μεσιανού. Την εποχή εκείνη ήταν σα να τηλεγραφούσαν από Χαβάη στην Μογγολία μεσω Μπαταάν.

Ο Νίκος αυτός, ντυμένος γερμανική στολή και κάνοντας στρακες στις μπότες του, εμφανίστηκε Ιούλιο 1944 στο σπίτι της θειάς του, κονα Λεγκως και ζήτησε από την Θωμαή και την Λιολιω, εξαδέρφες, να ντυθούν και να τις πάει στις γυμναστικές επιδείξεις που θα γινόταν στη ΧΑΝΘ, παρουσία των αρχών. Η Θωμαή χάρηκε και άρχισε να ετοιμάζεται ,η μάνα μου η Λιολιώ δαγκώθηκε. Πήγε στο μικρό καμαράκι που έβλεπε στην΄Αρεος και έγραψε σημείωμα στην φιληνάδα της ,την Ελένη Σφέτκου "έλα Ελένη τάχα να με πάρεις γιά τα Γαλλικά που έχουμε μάθημα με τον κουτσό.Ζήτημα ζωής και θανάτου". Ανοιξε το παντζουράκι, κι έξω έπαιζαν οι γαβριάδες μπικο. Ανάμεσά τους σμικροί, ο Χρήστος και ο Γιώργος Χειμωνάς, αδέλφια. Τους έδωσε το σημείωμα και τους είπε να το πάνε στην Ελένη. Περδίκα 35, παρακάτω. Πήγαν τα παιδια, κι ενώ ο ταγματασφαλιτης περίμενε να ετοιμαστούν τα κορίτσια, εμφανίστηκε η Ελένη τάχα ξεχασμένη και ήβαλε τις φωνές στη Λιολιώ που είχαν γαλλικά και το ξέχασαν. Ετσι πήγαν ο Νίκος και η Θωμαή.

Αυτήν την Θωμαή την μνημονεύει ο Χειμωνάς στο γιατρός Ινεότης. Ηταν παντρεμένη με έναν Βαλκαβά, που είχε ανταλλακτικά αυτοκινήτων στο Βαρδάρι κοντά στο φαρμακείο Ζωγράφου και μετά άνοιξε μαγαζί μέ έπιπλα κουζίνας στο Λιτόχωρο.Είχα αγοράσει με κάτι λίρες ένα τζίπ, τέλη του 44 από κάτι Σκοτσέζους φαντάρους και το κρύψανε στην αυλή, αλλα έψαχναν όπλα και τους πιάσανε. Πέρασε κάτι μηνάκια στο Επταπύργιο και οι εξαδέλφες τουπ ήγαιναν τσιγάρα.

Στην ίδια αυλή ,φθινόπωρο του 1943 εμφανίστηκε ο καθηγητής Ιμβριώτης με το συνθηματικό "χαιρετίσματα από τον τάδε". Η Αννα, υπεύθυνη της ΕΠΟΝ είχε ειδοποιήσει τη μάνα μου και την περίμενε. Ο άνθρωπος ζήτησε να αποσυρθεί σε ένα δωμάτιο ,και επίσης ένα ψαλλιδάκι. Εκεί, έκοψε την φόδρα από το σακάκι του, έβγαλε ΄να χαρτί και τό΄βαλε στην τσέπη. Μετά πήγαν Αρεος-Κυβερνίδου-Λυσσέ-Εκθεση (εκεί ήταν παλιά) ΧΑΝΘ, παλιά παραλία και στην Λεσχη Τραπεζικών,δίπλα στο σινεμά Αστόρια, είχαν οργανώσει (η ΕΠΟΝ) ένα πάρτι. Η μάνα μου έπρεπε να παραδώσει τον Ιμβριώτη σε έναν επικεφαλής με το όνομα Θανάσης. Τον βρήκε, τον άφησε εκεί και έφυγε.

Ο Θανάσης, ο Φώτης και η Αννα, ήταν ψευδώνυμα των επκεφαλής της ΕΠΟΝ στη Σαλονίκη. Είχαν γιάφκα στο σπίτι της μάνας μου και συνεδρίαζαν μιά φορά το μήνα.Γύρω στα οκτώ άτομα. Εδιναν ένα ποσό στην κονα Λεγκω και τους μαγείρευε, να τρώνε. Ερχόταν από τις συνοικίες και έδιναν λογαριασμό. ΑΥτό συνεχίστηκε μετά τον Οκτώβριο του 44 στο Ματζέστικ, στην παραλία.Στον όροφο ήταν γραφεία της ΕΠΟΝ, ένα είδος Διαφώτισης. Στο ισόγειο λειτουργούσε καντίνα που τάιζαν τα στελέχη από την επαρχία. Η μάνα μου είχε ένα γραφείο εκεί και λάμβανε εντολές από την Αννα. Είχε και κάρτα και κάθε μεσημέρι έτρωγαν απέναντι στο Αστόρια. Καμιά φορά έβλεπε εκεί και τον Μάνο Κατράκη.

Αυτά κράτησαν λίγο ,όσο ήταν στην κυβέρνηση ο Ζεύγος και ο Σβώλος, δηλαδή αρχές Νοέμβρη του 44. Μετά άρχισε να γίνεται μπάχαλο και ακόμη και η ΟΠΛΑ ήρθε στο σπίτι της μάνας μου (΄ηταν με κόκκινες γραβάτες, θυμάται) και πήραν ρούχα γιά να στείλου στο βουνό.

Παραδόξως, με τόση ΕΠΟΝ και ξαφνιάστηκαν όταν είδαν κόκκινες σημαίες του Αγίου Δημητρίου σε πανέρια στα στενά της παραλίας.Ελεγαν "αφού εμείς είμαστε ΕΠΟΝ!".Καθώς δεν μου φαίνονται αυτά αφελή, νομίζω ότι φρόντισαν να σβήσουν επιλεκτικά διάφορες αναμνήσεις με σημαδεμένη σβήστρα. ΥΠάρχει τέτοιο πράμα; θα αναρωτηθείτε. Μόνον ουρανός δεν υπάρχει, σας απαντώ.

Αρνί από ΑΤΜ

2010-07-24T06:12:00.000+03:00

Παράδοξος δεν είναι ο τίτλος
του ποιήματος που επέλεξα
να με ξυπνήσει μήνα Ιούλιο

είναι παράδοξη η εποχή
που δε χρειαζεται καθόλου
καμιά μορφής καλλυντικό

Παράδειγμα: μισόν αιωνα
πριν εάν μιλούσες
γιά την ύπαιθρο, ανθάκια

τον αγαθό τσομπάνη
που αντάρτεψε, το καλαμάκι
που φουσκώνει το τομάρι

ενός αρνιού, εύκολα
ο αναγνώστης θα έβαζε
την πρέπουσα ταμπέλα.

"Αριστερός ψάλτης,νοσταλγός
αρχαίου ήθους, αγόρασε
αρνί από παραγωγό"

Τώρα η ποίηση είναι απλη.
Αν θέλεις αρνί,χτυπάς
κανόνες σε ένα ΑΤΜ

είτευπάρχουν χρήματα
είτε κάρτα,τα παίρνεις
και αγοράζεις αρνί.

Επίτηδες κοπάνησα
το ποίημα με την μπότα
του πλατυασμού

Οταν λάμπει μιά ιδέα
πάντα να της ρίχνεις
λίγη ασυνέπεια

δεν είσαι σοφός
μαλάκας είσαι

αρνί από ΑΤΜ

Φιλωλογώντας τον Κουκουζέλη.

2010-07-21T22:40:00.004+03:00

Δηλαδή φιλώντας με λόγια τον Κουκουζέλη. Κουτσομεταφράζω τους στίχους (οι αυθεντικοί αποκάτω).Δεν δέχομαι παράπονα,(μεταφράσεις ποιητικές στο πόδι δεν γίνονται). Ούτε ερωτήσεις, για το πότε αγάπησε ο Κουκουζέλης. Δεν είμαι φιλόλογος, μήτε ιστορικός. Εργάτης είμαι. Λαϊκός άνθρωπος, και φίλως του Κουκουζέλη.

Καλοκαίρι,
Είσαι ζεστό σαν τα φιλιά που έχασα
Είσαι γεμάτο από μια αγάπη που τέλειωσε
Και η καρδιά μου θάθελε να την διαγράψει

Καλοκαίρι,
Ο ήλιος που κάθε μέρα μας ζέσταινε
ζωγραφίζοντας υπέροχα δειλινά
Τώρα με καίει παράφορα.

Θάρθει ο χειμώνας
Θα πέσουν τα φύλλα απ’ τα τριαντάφυλλα
Το χιόνι θα σκεπάσει τα πάντα
Και ίσως λίγη ειρήνη νάρθει στην καρδιά

Καλοκαίρι,
Όπως έδωσε τ’ αρωμά του στα λουλούδια
Το καλοκαίρι έδωσε ζωή στην αγάπη μας
Για να πεθάνω απ’ τον πόνο τελικά.

Estate
Sei calda come il bacio che ho perduto
Sei piena di un amore che è passato
Che il cuore mio vorrebbe cancellare

Estate
Il sole che ogni giorno ci scaldava
Che splendidi tramonti dipingeva
Adesso brucia solo con furor

Tornerà un altro inverno
Cadranno mille pètali di rose
La neve coprirà tutte le cose
E forse un po' di pace tornerà

Estate
Che ha dato il suo profumo ad ogni fiore
L' estate che ha creato il nostro amore
Per farmi poi morire di dolor

Γαλήνη στον γκρεμό.

2010-07-17T09:01:00.005+03:00

Στην κοινωνία της κυβερνητικής και της πλήξης όπου οι νέοι για να παραβιάσουν τις πόρτες της αίσθησης, παίζουν στις δημόσιες πλατείες τα «μυστήρια» της επανάστασης, τι απέγιναν άραγε, οι μακαρισμοί των φτωχών και των περιφρονημένων αυτού του κόσμου, η πρωτοκαθεδρία στον Παράδεισο του ληστή και η παρθενική καταξίωση της πόρνης;

Μέσα στο πλαίσιο αυτού του κρυστάλλινου παλατιού, με τα LCD και TFT παράθυρα, που με τόση μεγαλοφυϊα κατήγγειλε ο Ντοστογιέφσκη, του μαθηματικοποιημένου, προγραμματισμένου και ρυθμισμένου από έννοιες όπως η παραγωγικότητα, η οικονομική ανάπτυξη, τα κάθε είδους δικαιώματα του κόσμου, η παράβαση δεν είναι ο ορθολογισμός, αλλά ο άνθρωπος στην ακόρεστη δίψα του να βρίσκεται επέκεινα.

«Αρνιόμαστε» έλεγε μια επιγραφή στο Odeon, τον Μάη του 68, να μας αποθηκεύουν στις πολυκατοικίες, να μας απογράφουν, να μας κάνουν κατήχηση, να μας κοπαδιάζουν, να μας φουσκώνουν στα λόγια…να μας τηλεκατευθύνουν… να μας κάνουν καρτέλλες … και στις τηλεοράσεις του 2010 καλοαναθρεμμένοι και καλοθρεμένοι «κύριοι» -πολλοί απ’ τους οποίους νόμισαν στα νειάτα τους (τον Μάη του 68 ίσως;) πως τα καθαρής ισχύος αιτηματά τους ήσαν η Ελευθερία - στο κύριο ερώτημα «Ελευθερία ή αναγκαιότητα;» απαντούν: «αναγκαιότητα».Ανάγκη να υπάρχει ένα σύστημα ελέγχου του χάους και του θανάτου τελικώς, ενώ η ελευθερία παραμένει άφαντη.

Η κατάρρευση της πατρότητας…!

Κάθε πατρική αυθεντία , κάτω από την επίδραση του Χέγκελ και του Μάρξ γίνεται αισθητή σαν σχέση «κυρίου –δούλου». Και ευνουχίζει τον «δούλο-υιό» διδασκοντάς τον να συνεχίσει να βλέπει τον κόσμο έτσι, προτού πεθάνει πνιγμένη στα ίδια της τα αίματα.

Ο Ντοστογιέφσκη έχει περιγράψει στους Καραμάζοφ αυτόν τον θάνατο αλλά και την ανάσταση, υπό συνθήκες, μιας άλλης πατρότητας. Περιγράφει μια τραγωδία που συναντιέται με την τραγωδία αυτού του ιδίου, του συγγραφέα Ντοστογιέφσκη, που ο πατέρας του ήταν ένας ακόλαστος αφέντης, και οι χωρικοί του, τον δολοφόνησαν τελικά συντρίβοντας τα γεννητικά του όργανα με μια πέτρα. Οι στάρτσι της Όπτινα και ο άγιος Τύχων του Ζαντόσκ τον οδήγησαν ν’ ανακαλύψη μια άλλη πατρότητα. Αυτήν που συμβούλευε ο Αιγύπτιος αββάς (πατέρας) Ποιμένας… «μη δίνης εντολές, νάσαι παράδειγμα, όχι νομοθέτης». Ο πανίσχυρος εξαναγκασμός στον οποίο ένας τέτοιος, πολύ σπάνιος «πατέρας», υποβάλλει με το παράδειγμα του, δεν ευνουχίζει, είναι απλά και μόνο ό,τι μας χρειάζεται για να περάσουμε από το στάδιο του δούλου, βαδίζοντας αργά προς την ελευθερία. Γιατί αργά βαδίζει ο Χριστός.

Για το λόγο αυτό μέσα στους Αδελφούς Καραμάζοφ αντιπαραβάλλεται στην πατροκτόνα επανάσταση η παρουσία του «πατέρα» Ζωσιμά σαν φώς γιατριάς. Η σχέση κυρίου – σκλάβου αντιστρέφεται, όχι στα επίπεδα μιας αδελφοσύνης που έχει εγκαταλειφθή στον εαυτό της, δηλαδή σε μια δημοκρατική αποδοχή γενικών και γήινων αρχών, το κοινωνικό εξ άλλου είναι μια διάσταση του προσωπικού και όχι το αντίστροφο, αλλά κατ’ εικόνα της Τριάδος, στα όρια του Μυστηρίου του Πατέρα που «γεννά» τον Υιό Του για ν’ αναπαυθεί σε Αυτόν το Πνεύμα της Ζωής. Δηλαδή ό Ένας μέσα στον Άλλο.

Πρέπει να παραδεχθώ –όσο κι αν αυτό με ξεβολεύει- πως μια πρόοδος που δεν προσανατολίζεται στην ανάσταση των πάντων, δεν είναι παρά μια διαδοχή από δολοφονίες. Γαλήνη στον γκρεμό.

Βατσινιές στον φράχτη του μπαξέ

2010-07-16T20:07:00.000+03:00

Τρύκ (έτσι λέγονταν ενίοτε το φέιγ βολαν) τέλος του χειμώνα 1966 γιά μιά υπενθύμιση της ομηρείας των δεξιών στην Αριδαία. Κυκλοφορούσαν και βιβλία αυτών των ανταρτόπληκτων.

Το πλάνο (matrix) του ημιτελούς μυθιστορήματος "Πανταζής και Διπλάρης"που ανάρτησα πρίν χρόνια στο Petefris. Είναι προφανές ότι έμεινε άγραφτο ένα κεφάλαιο.

Πολύ περίεργη εξίσωση, αρχές του 1967,στην οποία κατέληξα μετά από τρία χρόνια υπολογισμούς. Τότε διάβαζα γιά το ακαδημαϊκό και ξεκουραζόμουνα με μαθηματικά. Αυτή η μαλακία υποτίθεται ότι τα τετραγώνιζε τον κύκλο. Δεν ξέρω γιατί και δεν θέλω να ξέρω.

1993, πρώτο χειρόγραφο και πρώτη ακυρωμένη παράγραφος των συνδετικών κειμένων στην "Λειτουργία του Ορφέα" του Μαρκόπουλου που ανέβηκε στο Μέγαρο, νομίζω το 1994. Το τηλέφωνο του Χρήστου Τσάγκα, μάλλον γιά να του προταθεί να απαγγείλει.

Πρώτη μορφή του κειμένου "Επιγραφικά",άνοιξη του 1974, που είδε εντέλει το φώς διαφορετικό, Γενάρη του 1977, στο τρίτο τεύχος της δεύτερης περιόδου του "τράμ".

Η γαλήνη στον γκρεμό

2010-07-16T02:06:00.000+03:00

Η εξουσία, δεν έχει καμία φαντασία.
Πάνω στο ξεφύλλισμα, μέρες αρχείου, συναντώ κείμενα, σημειώσεις και δείγματα, που "προφητεύουν" δεινά που πραγματοποιήθηκαν, ή αποτιμούν σωστά (σπάνιο,αλλα συμβαίνει) μιά πορεία διάττοντος φλογισμένου όντος που κάποια εποχή το θεωρούσαν φτιαγμένο από υπερφυά ύλη.
Η ανάγνωση τέτοιας υφής λέξεων, τελειώνει πάντα με άγχος. Οι προτάσεις εκπέμπουν απρέπεια και μιάς μορφής υστερία. Μήτε πλάκα δεν έχουν. Εάν ξεκίνησαν με παιγνιώδη χαρακτήρα, δεν τον έχουν πιά. Διότι πίσω από τις λέξεις, βρίσκεται το "εγώ καλά σου τά΄λεγα", ή μιά ομιλία του Χαραλαμπίδη, ή ένας αδικημένος εκτελεστικάριος. Μερικές φορές, μιά ήσσων θεότης που ατύχησε να μολευτεί από καλλικαντζαρισμό, θυμοσοφία, αίσθηση πως τελώνιο ήταν και ίπταται.
Γι΄αυτά και μύρια άλλα, καταλήγω πως η επώδυνη σιωπή είναι ακατάλληλος τόπος να ασκηθεί η τελετουργική βωμολοχία.Σπουδαία υπηρεσία η νοσηλευτική του όντος. Δηλαδή να είσαι ακίνητος, ανέκφραστος, μη απειλητικός,κι όμως, να αποτυπώνεται στο πρόσωπό σου εύγλωττα το μπινελίκι.Κι ολόγυρα, να σε θεωρούν βλάκα ή πεπερασμένο .Το ίδιο είναι.
Τα υπόλοιπα είναι στοιχήματα προς εαυτόν ,ήτοι λεξεις που θα τους έπρεπε βαθύς καθαρισμός, έως και εξαφάνιση.
Χειρότερη κι από τον χαμό στο ίσωμα, είναι η γαλήνη στον γκρεμό.

Ο Μητώσης και η Μυτώση

2010-07-14T16:07:00.001+03:00

Ενα τζιπ ανηφορίζει την 19η Ιουνίου 1949 την μοναδικη άσφαλτο των Γιαννιτσών. Ο φωτογράφος το σημαδεύει ψηλότερα από την μόνη διασταύρωση με άλλον δρόμο που υπάρχει από την πλατεία Μάγγου κι έως το Χαζνέ.Εκεί όπου διακρίνεται αχνά κατερχόμενος πεζός,απέναντι,στα χαμηλα σπιτάκια αριστερά τω ανερχομένω υπήρχε το φωτογραφείο Τσαβδάρογλου και δεξιά το δρομάκι πέρναγε αφήνοντας δεξιά την κατοικία του σχολιάτρου Γιάννου, που διέθετε αργότερα ένα αυτοκίνητο Ώστιν, ενώ αριστερά διχαζόταν απότομα, ανηφορικά και κατέληγε στην Κηφισιά, το πευκοσκεπές εξοχικό κεντρο. Εκείνο το μεσημέρι του 1949,μεσημέρι που προδίδεται από την κάθεση σκίαση, την φωτογραφία τράβηξε μάλλον ο ίδιος ο Τσαβδάρογλου.Η γωνία σκόπευσης είναι από νότου προς βορράν: στο βάθος,φαίνεται τμήμα του υπο ανέγερση πρώτου δημοτικού σχολείου που ήτον δίπατο ,στα μέρη των Λιαγκραβων ,ώς εμυθεύονται οι βουλγαροπρόσφυγες εκ Ρωμυλίας.Ο φωτογράφος στέκεται όρθιος στην διασταύρωση του Χαζνέ, έχοντας πίσω το ακίνητο Ράλλη, και το μαγαζί αριστερά, πρέπει να γωνιάζει,όπως διδάσκει το πεζοδρόμιο, με τον δρόμο που αργότερα ήρθε το ΚΤΕΛ, δηλαδή μπροστά στο μετέπειτα (1960κε) μπακάλικο του θείου μου Πέτρου, απέναντι από το σινεμά Τιτάνια, του Κωδούνα.

Στο τζιπ επιβαίνουν στην πρωτη σειρά καθισμάτων η κυρία Αφεντούλα Παπακυριάκη-Βόσκογλου, δασκάλα του Τρίτου,ο πατέρας μου Θοδωρής με την ρεμπουμπλικα, διευθυντής του Τρίτου,ο μικρός ίσαμε τεσσάρων, πέντε ετών Νικάκης Βόσκογλου, γιός της κυρίας Αφεντούλας και του Βουλευτή Πέλλας Βόσκογλου, ένα καλότατο παιδί που αργότερα σπούδασε συγκοινωνιολόγος. Δίπλα, στο τιμόνι, ο οδηγός που νομίζω πως είναι ο μετέπειτα οδηγός αγοραίου και ταξιτζής, ονόματι Μητώσης. Στο πίσω κάθισμα, τρείς κυρίες: η κυρία Πουλχερία, νηπιαγωγός, η κυρία Κατίνα Βαλαβάνη, δασκάλα του Τρίτου, και η μητέρα μου Βαγγελίτσα Χατζή,που ήταν μάλλον του Πρώτου.Εγώ είμαι σπίτι, καθ΄όσον είμαι μηνών 14.Οι κυρίες φορούν όχι ακριβώς κάζουαλ, αλλα κάτι σεμνοπρεπώς επίσημο.Ισως έρχονται από κάποια τελετή ληξης του σχολικού έτους. Το τζιπάκι διδάσκει ότι πρέπει να ήτονε μακριά από τα σπίτια τους. Δεν ξέρω άν το τζιπακι ήταν στρατιωτικό ή το είχε παρει εκ των στρατιωτικών υπολοίπων ο Μητώσης.Ο εμφύλιος θα λήξει σε μερικες εβδομάδες, τέλος Αυγούστου.Η κατάσταση και η ετερότητα των ελαστικών του τζίπ μάλλον σημαίνει ότο ο Μητώσης έκανε τα πρώτα βήματά του στο επάγγελμα στο οποίο διέπρεψε και μεγάλωσε τα παιδιά του.

Λίγα χρόνια αργότερα, έφερε στα Γιαννιτσά την πρώτη κούρσα. Μιά Φορντ του 1956, ίσως Κράουν, ίσως Φερλάιν,άνκαι δεν είχε διπλα μπροστινά φώτα. Κόκκινη και κοκκαλί, όπως στο σκίτσο.Είχε βέβαια ένα χαρακτηριστικό που δεν υπάρχει στην εικόνα. Φτερά μυτερά, αλλα όχι πάρα πολυ, όπως κάτι ξέχειλες Σέβι αργότερα. Φτερά ορθά, σαν της τσέρουλας, ίσαμε πέντε ίντσες. Ο αδελφός μου, γεννηθείς το 1955, εγκρατής έως το 1958 όλων των αυτοκινήτων που μπορούσε να δεί, χώριζε τις κούρσες σε "παλιές" με κούρμπα στην ράχη τους, και σε κούρσες που "μυτώνουν", δηλαδή έχουν μυτερές απολήξεις, όπως μιά Στουντεμπέκερ αλλα κυρίως όπως η κούρσα του Μητώση. Μέ θαυμαστό συγκρητισμό, αποκαλούσε την κούρσα αυτή "η Μυτώση". Ηταν δηλαδή μιά θηλυκή νύμφη, (θηλυκή όπως τα καράβια) που ανήκε στον Μητώση, αλλα επιπλέον Μύτωνε.Διασώζεται και ποιήμα του, ποιηθέν το 1960, με τον στίχο "μυτώνουν τα αυτοκίνητα", ισότιμο του "γκαζώνουν".

Η φωτογραφία εν τη Τζίπη, βοηθά στην χρονολόγηση μιάς άλλης.Ενθα ο θείος μου ο Πέτρος, αριστερά και ο πατήρ μου, βαδιούν με ομοθυμαδόν βήμα στη Σαλονίκη,όμοια (περίπου) ντυμένοι. Του Θοδωρή τα ρούχα είναι ίδια με αυτά στο τζίπ,και τα Μακάρθουρ που φορεί ,στην άλλη φωτο τα εφόρειε η μάνα μου.Οι σκιές, δείχνουν ότι είναι απογεματάκι. Διότι στο βάθος φαίνεται μέρος της Ανω Πόλης και ο δρόμος είναι μάλλον η Ίωνος Δραγούμη άνκαι δεν θα ορκιζόμουνα.Εγνατία μου μυρίζει εκεί όπου ένα δίπατο έχει ολόγυρα τον αέρα του.

Αυτήν την περίοδο, εμείς τα δύο αδέλφια δεν την καταλαβαίναμε, επειδή ποτέ΄αλλοτε το βλεμμα του μπαμπά δεν ήτον τόσον ανέμελο και χαλαρό, ποτέ δεν έδειχνε το ζεύγος των γονιών μας τόσο υπό κατοχήν του έρωτος και λοιπά. Ο αδερφός μου ,και τις δύο φωτογραφίες τις είχε πρότυπο διαρκές ζωγραφίζοντας άπειρα σχεδιάσματα, γκουάς και λάδια, ενώ άλλαζε το σχήμα της η Μυτώση,από τις περιπέτειες μιάς χαλαρής δενδροστοιχίας με ακακίες άνωθέ της, μονίμως τοποθετημένη δίπλα στον Γεωργικό συνεταιρισμό Γιαννιτσών,απέναντι απο το σινεμά Ρεξ του Χαρίτου, απέναντι πεζοδρόμιο από τα παγωτά Αθήνα του Πανάρετου και την Αγροτική Τράπεζα, ίδιο πεζοδρόμιο από το ξυλουργείο Ζαμίδη, που η οικογένειά μας πήρε κορίτσι τους νύφη,και από το ιδιωτικό Γυμνάσιο Ιντζεσιλογλου.

Τα κορίτσια του Μητώση χρόνια τα συναντούσα σε διάφορες περιπέτειες του βίου,να δουλεύουν κι αυτά σκληρά. Τώρα, άν ο σωφέρης δεν είναι εντέλει ο Μητώσης, η Μυτώση σας έδωσε το ωραίο, σαμπως βαρετό, ταξίδι.

Ισως ,ως επίλογο, δεν είναι άσκοπο να θυμίσω ότι λιγα χρόνια πρίν, μετά την Βάρκιζα,και πρίν χτυπηθεί το Λιτόχωρο, το σόι της μάνας μου και άλλες δημοκρατικές δυνάμεις, είχαν κλεψει ένα τζίπ εγγλέζικο και το είχαν θάψει στην αυλή της οδού Αρεος 1, στην Ευζώνων, απέναντι από το σπίτι του Χειμωνά. Είχαν σκοπό να το διαλυσουν και να το ανεβάσουν στο βουνό.Αλλά η φασαρία ήταν μεγάλη και τους πρόδοσαν (η μάνα μου σε σημείωμα που κατέχω ,έγραψε τον προδότη) και πλακωσε στρατός και χωροφυλάκοι, οι θειοί μου πήραν τα βουνά κι αντάρτεψαν,ενώ οι γυναίκες της γειτονιάς ανακρίθηκαν και έκαναν τις κωφάλαλες και τις χαζές. Καμιά φορά σκέφτομαι μήπως πρόκειται γιά το ίδιο τζίπ που παροπλίστηκε, αλλα η πραγματικότητα, σύμφωνοι, ξεπερνά συχνά την φαντασία,οχι όμως όταν είσαι (πράγμα σπάνιο) ή αισθάνεσαι (φαινόμενο συχνότερο) αριστερός.Τότε, πάνω στην αριστερωσύνη, η πραγματικότητα βιάζει βαναύσως και παρά φύσιν την φαντασία και καταλήγεις ενίοτε πρόεδρος ΠΑΕ, με μεγάλαι και τραναί περγαμηναί.

H λοξή ματιά της τεχνολογίας

2010-07-12T21:28:00.001+03:00

Ας ξεκινήσουμε με μιά μελούρα, ένα ρομαντιλί. Βρήκα τις φωτογραφίες αποφοίτησης των γονιών μου από τα διδασκαλεία τους.

Διδασκαλείο Φλωρίνης, εσωτερική αυλή, 1930. Ο πατέρας μου στην τρίτη σειρά, τέταρτος εκ δεξιών.

Παιδαγωγική Ακαδημία Θεσσαλονίκης, Αρχαιολογικού Μουσείου, 1943. Η μητέρα μου,πρώτη σειρά, τρίτη εκ δεξιών με το λευκό ταγεράκι.

Αλλά το θέμα δεν βγαίνει από την διαφορά των 13 ετών, τις ενδιάμεσες παρατηρήσεις εσωτερικού μονολογου και άλλα, τρίβια και σαλονικώδη, παχύρευστα.

Ερχεται από το φωτογραφικό χαρτί.

Στην Φλώρινα του 1930 και στην Θεσσαλονίκη του 1943, το χαρτί έχει ακριβώς την ίδια ποιότητα και τις ίδιες διαστάσεις: 17,5 Χ 22,2 εκατοστά. Προφανώς extrait από 7 ίντσες Χ 9.
Στις αποφοιτήσεις λοιπόν,σε γάμους και πουρνάρια, σε επετειακές στιγμές, οι φωτογράφοι, επι δεκατρία τουλαχιστον χρόνια ,είχαν κοινή πηγή του προϊόντος αυτού, σύγκολλα με την πηγή των δακρύων των χρηστών τους.
Σε αυτά τα χρόνια, ιδρύθηκαν ταχυπιεστήρια, άρχισε το έγχρωμο να εμφανίζεται σε εφημερίδες, ατελεις τετραχρωμίες, αλλα ο έμπορος του χαρτιού, τα ίδια παντελάκη μου. Παρά την Κρίση κια το Κράχ, παρά τα κινήματα και τον Πόλεμο, το Ανσλους και την Βαρσοβία, την Κατοχή και το ΕΑΜ. Το χαρτί, 17.5Χ 22.2.
Αντε τώρα πείσε με πως έγιναν κοσμοιστορικά γεγονότα που επέβαλαν ,από τα roaring twenties έως τα war bonds, να μη κουνηθεί φύλλο στην χαρτοβιομηχανία ειδικού τύπου.To ημι-γυαλιστερό χαρτί, κοντά στα 120 γραμμάρια, κομμένο από 12Χ18 ίντσες κομμάτι(μάλλον) και ξακρισμένο, ήταν η ναυαρχίδα των ομαδικων φωτογραφιών, από τα χρόνια του Κράχ έως τα χρόνια του Κούρσκ...

Ινατί παραμένω χαζομπαμπάκος

2010-07-12T18:45:00.001+03:00

Γοτθικό ζεύγος,αμερικάνιοι, 1930.

Μr & Mrs Gipsy, Βαλκάνιοι

Δημήτρης και Ραλλού, αττικοί και επουράνιοι.

Ποίημα που μεταχειρίζεται φιλοσοφικούς όρους

2010-07-11T10:14:00.001+03:00

Ενας ποιητής δεν μεταχειρίζεται οτιδήποτε
δουλειά του είναι η ακρατοποσία και η προσταγή
τα ποιήματα πάντως εκχέονται μελαγχολικώς
εκ της στρεβλης θεωρήσεων των χειρών του

Και η φύση διέρχεται προ της μύτης του δίκην αυγών
πταίουν οι αισθήσεις και αυτοκτονούν τα χέλια
οι χλωρές και στίλβουσες ανθοδέσμες βράζουν
όσο γιά την πυκνότητα των καταγραφών, έ, ας γίνει μιά ουλή

Διότι το λεπταίσθητο είναι ιδιότητα του ροζ γουρουνιού
η αρμονία είναι ένα χαμόσπιτο στην κρυφή καρότσα
και το ζευγάρι φιλιέται υπό τον λαμπτήρα Osram
άρα το ποίημα μεταχειρίζεται ,όχι ο γράφων

Το λεπτό κλαδί του κασεριού μέσα στο ψυγείο
οδηγεί τους προσεκτικούς σε γκρίζες σκέψεις
πως βιομηχανοποιηθήκαμε και γίναμε τεχνοκρατούμενοι
όλα αυτά ενώ υπάρχουν αποχωρητήρια τούρκικα

Θέλω να ειπώ και να σας ερωτήσω ειλικρινώς
τι άλλο θέλετε τώρα που επιτέλους η Ανατολη τα τίναξε
και που στο καλο να βρώ τα ακριβοθώρητα σύμβολα του Υψηλού
αφού δεν κουβέντιασα ποτέ με Πέρση και Ινδό

Θέλοντας μη θέλοντας ιδού η μόνη ζώσα κουλτούρα
η ζωή άλλοτε μας τέρπει κι άλλοτε μας καταθλίβει
τα πράγματα έχουν πολλές όψεις, τα μαχαίρια έχουν κόψεις
και τα σύγχρονα πουκάμισα έχουν ιδιότυπες λαιμοκόψεις

Αφήστε ανοιχτή την καρδιά σας- ιδού η νέα ευαισθησία
χωθήτε ως τον λαιμό στα μπακάλικα και στις κονσέρβες
αγαπήστε την υγεία των ποδοσφαιρικών γηπέδων μη ντρέπεστε
και προ πάντων εκτιμήστε την βρωμιά και τον ιδρώτα

Τι σχέση έχετε με τα πλινθοπερίκλειστα συστήματα
και τις νέες επιδιώξεις της Σουμμεριολογίας
ας μείνουμε στις καλύβες με την φαρδειά τηλεόραση
κι άς κάνουμε ταξίδια με μάτια τρύπια

Στο μεταξύ ο γενεσιουργός έρωτας πόσο συγκινεί
ως αντιστάθμισμα στην ωραιοπάθεια μιά παλαιά συνταγή
μπορούμε λοιπόν να κουβαλήσουμε το εργοστάσιο στο κρεβάτι
μόνο που χρειάζονται και ακόλουθοι γιά τις επιδιορθώσεις

Ο ποιητής προς στιγμήν αναιρεί τον κόσμο του
γιά να τον αποδώσει καλύτερα διευθετημένον στα δόντια των τρίτων
τα ηχανήματα μπαίνουν στον σάκο των καγκουρώ
και τα φιδάκια του ονομάζονται συνήθως ανθρώπινα άκρα

Η βλάστηση γίνεται συνεχώς διαπρεπέστερη
στο νάιλον προστίθεται το βαθύ αλουμίνιο
κι ενώ ο Αρμστρονγκ αυθαδιάζει εν Σεληνη
ο ποιητής σεμνύνεται που είναι δυσκοίλιος

Το μανιτάρι, ποιήματα και διηγήσεις, Θεσσαλονίκη 1969, σσ. 31-32
[Ιούλιος 1969. Μετά από ταξίδι στην Σκιάθο.Απόλλων 11 και έτσι. Η "ουλη" ήταν καρφί στον Δημαρά που έβρισκε "ουλες" στον λογο του Παπαδιαμάντη. Το αλουμίνιο ήταν υλικό της "πρωτοπορείας" και ακολούθησαν τα αλουμινένια κουφώματα. Η ασπρόμαυρη τηλεόραση άρχισε να διαδίδεται στην Ελλαδα από το τέλος του 1968 κυρίως. Η αναφορά της σε ποίημα ήταν επίσης "προχώ"-έως το 1971/2 λίγοι είχαν συσκευές στα σπίτια τους. Γιά τις λαιμοκόψεις: ήταν στενές στο περιφερίκ του λαιμού και κρέμονταν οι αποληξεις του γιακά στενές ,καμπυλωτές, γιά να συνδυαστούν με λεπτό "καουμπόικο" λουρί-φιόγκο που έπαιζε τον ρόλο της γραβάτας ή του παπιόν. Τα πρώτα κλαρωτά πουκάμισα, λαχούρια, ήρθαν στην αγορά το 68. Κατά τα λοιπά, ό,τι δεν είναι προδήλως χίπικο, είναι εμφανώς "εναντίον του κατεστημένου". Το "κατεστημένο" ως όρος πρωτογράφτηκε από τον Ρένο Αποστολιδη στα Νέα Ελληνικά του,περί το 1966. Τότε νομίζαμε ότι το κατεστημένο είναι παραξενιές από μερικά λείψανα και αγκυλώσεις του παρελθόντος και ότι η εξουσία ήταν άτσαλη και βίαιη, αλλα θα μπορούσε να γίνει και προοδευτική, γι΄αυτό και υπήρχε ανυπόκριτος θαυμασμός στις πτωχικες και τίμιες βιτρίνες των προϊόντων της γείτονος Αλβανίας στις ΔΕΘ της εποχής. Εκεί, εξέθεταν παντόφλες, βίδες και τέτοια υπό το επιδοκιμαστικό κλίμα ομαδικών ξεναγήσεων των οπαδών του Εμβέρ Χότζα. Το "η Ανατολη τα τίναξε" έχει να κάνει μάλλον με τα σαλτανάτια του Μαχαρίσι στους αγαπημένους μας Μπίτλς και σε κανα φίλμ γιά το Κασμίρ και άλλα ελαφρώς σεξουαλικά και παφουκοειδή]

Πιθανοί προορισμοί γιά νεοέλληνα προγέροντα οικονομικό μετανάστη

2010-07-07T18:31:00.001+03:00

Αίνος (Enoz). Λιμανάκι με κάστρο δίπλα στον Εβρο, Τουρκία. Στις εκβολες υπάρχουν καμήλες. Πολλοί γύφτοι, άριστοι μουσικοί. Θαλασσίτσα, φτήνια,εάν πληθύνει η νοσταλγία, η Ελλαδα είναι δίπλα.Μπορεί να μη σ άφήσουν ,λόγω στρατου και παραμεθορίων.

Αλεξάνδρεια, Αίγυπτος. Με 300 ευρώ τον μήνα, ζεις ως ανώτερος υπάλληλος του Φαρούκ, αλλα ως Αιγύπτιος, με πλύσιμο λάτρας από νερό του Νείλου, δυσκολιες ψιλοδυσεντερίας, αλλα εγκάρδια, φτηνά και χαλαρότατα.Κι άν μάθεις να αποφεύγεις τα τουριστικά μέρη. Ακόμη φτηνότερα, σε χωριό ,σε ακτίνα 50,60 χιλιόμετρα από την πόλη.

Προύσα. Τουρκία. Πανέμορφη πόλη, ωραία φύση, φτηνά εκτός κέντρου, νερά, θυμοσοφία.Θες καμιά τετρακοσάρα μηνιαίως.

Σιμιτλί. Βουλγαρία. Καμποχώρι της Τζουμαγιάς, ασήμαντο, λησμονητέο, φτωχό και μελαγχολικό, πάλι γιά νοσταλγούς.Φτηνό.Με 250, άν βρείς σπίτι, γίνεσαι μπέης, αρκεί να μη ενοχλείς τις μαφίες έξω από το χωριό.

Περλεπές, Σκόπια. Δάκρυα, σπλήν, γενική κατάρρευση οικοσυστημάτων, μεράκια, φτήνια.Θές τα τριακόσια,αλλα δύσκολα θα βρείς σπίτι.

Θα βρίσκω κι άλλα, ή θα τα θυμάμαι, και θα τα καταγράφω.

Προφητείες και υποθήκες του Πιούριφοϊ

2010-07-05T05:11:00.001+03:00

1. Τώρα έρχονται δολάρες,αμη πολλές Ντολόρες βλέπω να μαζεύονται στην καλύβη

2.Ποιός είναι αυτός ο Τσάλδος, τσαλαδάρ, Τσαλή, τσαλδάρης; Εώ Παπάγο τέλω.

3.Δεν καταλαβαίνω γιατί τρώγεστε περί του πακλαβά με τους τούρκοι. Εμένα μου φαίνεστε όλοι σαν ξυλοκόποι από την Νεμπράσκα.

4.Χα! αν είχαμε πολιτικά "πιστεύω", θα το καταλαβαίνατε από τον τρόπο που σας διαπιστεύω...

5.Εχετε πολλές εκφράσεις για το πουστηρλήκι. Να γίνουν λιγότερες.

6.Δεν είδατε τίποτε ακόμη.

7.Εχω πολλα σενάρια καταστροφής, αλλα λίγες ελπίδες να καβατζάρετε την δεκαετία χωρίς πρωθυπουργό κάποιον σαν τον Πιπινέλη.

8.Εγώ σας ήφερα τον βασιλέα; εσείς πταίετε. Χάθηκε ένας φιλελεύθερος που μιλαει γενικα,και μας καταλαβαίνει;

9.Στο μέλλον ,όταν όλα θα είναι φανερά, πάλι δεν θα καταλαβαίνετε.

10.Ο Τρούμαν στη θέση του Ρούζβελτ, είναι απόδειξη ότι ο μονόδρομος είναι υποχρεωτικό σπορ.

11. Ναι ,συμβουλεύομαι διαφόρους. Δυστυχώς. Το μεγαλύτερο προτέρημα ενός συμβούλου είναι η αεργία του, αλλα τους καλύτερους μου τους πήραν ο πετρελαιάδες. Και μια νέα τεχνολογία με σιλικόνη, θα σας γελασω.

12.Ποτέ μη διαβάζετε δωδέκατο κεφαλαιο, δωδέκατον όρο, πέρα δωδεκαλόγου. Είναι σαν παράσταση υπέρ προσωπικού. Εφεύρεση των κειμενογράφων να πείσουν γιά τους μονολόγους τους.

Γουσταράδικο*

2010-07-03T08:42:00.001+03:00

Δεν υπάρχει δεν υπάρχει
να βαράς ένα μονάρχη

πάνω που γυαλίζει στέμμα
να γυρνάς να λές στην Έμμα

" Κι άν σε λένε Μποβαρύ
μη μου κάνεις τον βαρύ

ήξερες το μαγαζί μου
όταν τά ΄φτιαξες μαζί μου.

Τότε, αγάπησες μονάρχι.
Τώρα, κυνηγάς μονάρχη"

*από την Ψηφιακή Εγκυκλοπαίδεια του Λαού,ειδική έκδοσις επι τη συμπληρώσει δεκαετίας εκ της αναλήψεως εθνικών ευθυνών παρά του ΔΝΤ, λήμμα "γουσταράδικο": [ ] την παντελή έκλειψιν καταστημάτων παραγωγής Καψούρας, καθ όσον εξέλιπεν το γένος των γλεντζέδων εκ μαύρων χρημάτων, αντικατέστησαν γλίσχρα ψωρέκτυπα, εν οις και τα γουσταράδικα, άτυποι αυλαί εν ακαλύπτοις χώροις πολυκατοικιών , ένθα λειτουργούσε καντίνα ,πέριξ της οποίας, άνευ τεχνικών μέσων, πληθη λαού "γούσταραν", άδοντα, εργολαβούντα και ψιμμιθιαζόμενα. Ούτος ο τρόπος διασκεδάσεως μετεδόθη τάχιστα και εις άλλας χώρας του ΔΝΤ ,ιδία δε εις Καταλωνίαν, Πολωνίαν, αλλα ανεφέρθη και παράδειγμα εις την πλουσίαν και μακρυνήν Μπαχρεϊνίαν.[ ] Ο κοινωνικός ανθρωπολόγος Μ. εντούτοις επιμένει πως η όλη υπόθεσις οφείλεται εις παρεξήγησιν και πως αρχικώς, ένα καταγώγιον σεκλετηδων, ονομασθέν πουσταράδικον, ήτο η βάσις των ομωνύμων ασμάτων, άτινα, λόγω του συντηρητικού πνεύματος των εκατομμυρίων νεοπτωχομπινεδιάρηδων, δεν ηδύναντο να εκφωνούν διά του αυονοήτου "και τώρα, πουστάρες,ακούστε ένα πουσταράδικο".Εις την Ελλαδα του ΔΝΤ, την χώραν της νεοκαθαρευούσης, τοιάυτα τσαλιμια εφορολογούντο.Διό και η λέξις γουσταράδικον επεκράτησε. Αλλοι, κομμουνιστικότεροι επιμένουν ότι το γουσταράδικο προήλθεν εκ της ανιχνεύσεως σάκου προχώνεψης,ήτοι γουστέρας, εις πολλούς αρχαίους γλεντζέδες.Χαρακτηριστικόν των γουσταράδικων, εν αντιθέσει προς τα κωλοτράγουδα, τα καψουροτράγουδα και άλλα, παλαιότερα ομοειδή, ήτον και είναι η προφανής λογία των προέλευσις, διότι, μετά το ΔΝΤ, οι πνευματικοί άνθρωποι μετονομασθέντες εις πνεβματικούς, έτρωγαν βαλανίδια και κρουτόν διοτι κανείς δεν τους ηγόραζεν και ενοικιάζοντο κατά ντουζίνας από απόλυτες θεές του γουσταράδικου συστήματος ως στιχουργοί και μασέρ.

Απο ένα άλλο αστυνομικό δελτίο

2010-06-23T07:54:00.001+03:00

ΑΥΣΤΗΡΗ ΤΙΜΩΡΙΑ ΝΑΡΚΕΜΠΟΡΟΥ
ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ 423 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΩΤΟΔΙΚΗ ΚΑΘΕΙΡΞΗ
ΕΙΝΑΙ ΕΠΙ ΔΕΚΑΞΙ ΧΡΟΝΙΑ ΥΠΟΧΡΕΩΜΕΝΟΣ ΝΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ , ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΕΙ ΕΚΛΑΜΨΗ ΗΠΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΦΕΣΗ.

"ΚΛΕΙΣΤΕ ΜΕ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΒΑΛΤΕ ΜΟΥ ΤΑΦΟΠΛΑΚΑ!" ΔΗΛΩΝΕΙ ΚΛΑΙΓΟΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΤΗ ΜΑΣ. "ΕΔΩ ΚΛΕΙΣΑΤΕ ΤΗΝ ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ ΚΑΙ ΛΥΣΑΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. ΓΙΑ ΝΑ ΛΥΘΕΙ ΤΟ ΝΑΡΚΟΛΗΠΤΙΚΟ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΠΟΙΟΣ ΠΟΥΛΑΕΙ ΚΙ ΑΓΟΡΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΑΦΟΥΚΑ, ΚΙ ΟΧΙ ΠΩΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΤΑΙ"
"ΘΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΤΟΥΜΕ ΜΕ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΕΣ ΝΟΟΤΡΟΠΪΕΣ" ΔΗΛΩΝΕΙ Ο ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ "ΑΛΛΑ ΜΕ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ".

Από το αστυνομικό δελτίο

2010-06-22T12:28:00.001+03:00

ΣΚΟΤΩΣΕ ΤΟΝ ΕΡΑΣΤΗ ΤΗΣ 22ΧΡΟΝΗ ΜΟΝΤΕΛΑ
ΜΕ ΓΛΩΣΣΑ ΠΟΥ ΚΟΚΚΑΛΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΚΑΙ ΚΟΚΚΑΛΑ ΤΣΑΚΙΖΕΙ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΝΑΣΤΗΣΕ!
_________________________________________

ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΜΕΓΑ ΚΑΤΗΓΓΕΙΛΑΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
ΚΑΙ ΕΚΑΝΑΝ ΑΓΩΓΗ 4 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΕΥΡΩ
ΓΙΑ ΑΝΤΙΠΟΙΗΣΗ ΘΕΟΥ

Αντιλήψεις μιάς γρηάς ελαφίνας

2010-06-19T14:25:00.000+03:00

Οσο γλυστρά το λιπος από πάνω μου
και υγιώς συμπεριφέρομαι στους γείτονες
πείθομαι πως το γενικό ρεκτιφιέ
που επιβαλει η βραδύτητα της νέας μου ηλικίας
με μετατρέπει σε ουράνιο βλήτο.

Το λάθος νοστάλγησα, το λάθος.
Να βασανίζομαι πάνω σε μιά λέξη
μέρες και μήνες και πάλι να γαμιέται
το ποίημα,να προσφωνώ τον πρέσβυ
Αλίκη και την Αλίκη πρεσαδόρο

άσε τα ενδυματολογικά, το τάισμά της
υπό τονθορισμό γουτσουγούτσου
την κατάποση ουίσκυ από γοβάκι
και τα υπόλοιπα λαθερά, λαθραία και
λαχταρισμένα σε πεζοδρόμια
που δεν ήθελαν ποτέ τους αλλαγή.

Δεν καταλαβαίνω πως νοιώθουν
οι συνάδελφοι, έτσι καθώς το λάθος
βλέπω να συγκολλείται σε άλλες
εποχές, από τις οποίες λείπω.

Η πιό μεγάλη ανακάλυψη στον πλανήτη

2010-06-18T08:05:00.000+03:00

Επτασφράγιστο μυστικό επί αμέτρητους αιώνες. Ο κατάδεσμος του Χορτιάτη. Περπατώντας τον βρήκα, σε νάρθηκα από μολύβι, έναν πάφιλο χάλκινο,τυλιγμένον ρολο. Μου πήρε τέσσερα χρόνια να τον διαβάσω.Ηταν μιά προφητεία. Αυτή όμως δεν παρέμεινε προφητεία. Βγήκε τελείως αληθινή.Οπως και η κατάρα που περιείχε. Ολα αληθή και επιβεβαιωμένα.Τελείως λέμε.Και ήρθε η ώρα να τον μεταφέρω στον κόσμον όλο. Να μαθει, να φωτιστεί, από το θείο παρελθόν.Μου πήρε δυό χρόνια να το μεταφράσω σε καταληπτά ελληνικά,επειδή ήτον σε ιδίωμα:

Μεμένταγάλι. Μαστ ο χαγάν ο ρήξ ο άνακς
Πιλιπασμίντα ντάι, ουντ ντάι περπέτουε
σιη πλας τρί Ολυμπιάδας. Τότενες ούλοι
ιδωσι κυπελλω αιδιω διπλού μύακος οροφόν
εκατομπέδου γύρα,πρεμιέρ. Ειτις ου χάπσι
σολομόν να τον θαπσι.

Η στιγμή θα αργήσει.Πρέπει να αποθάνει ο βασιλεύς
Φίλιππος ο Αμύντου,και να παραμείνει πεθαμένος
επί διακόσιες δεκαοχτώ Ολυμπιάδες και τρία παραπανω
χρόνια. Τότε ο κόσμος θα δεί υπερύψηλον ημισφαίριον
διαμέτρου ποδών εκατό,πρώτη φορά στον κόσμο.
Κι όποιος δεν θα το πιστέψει, να τον νικήσει ένας Σολομών.

Πρόκειται λοιπόν γιά γεγονός του έτους 537 μΧ, όταν εγκαινιάστηκε ο ναός της Αγίας Σοφίας εν τη Πόλει, του οποίου ο τρούλος έχει τις ως άνω διαστάσεις ,και ένας άπιστος ουδέποτε θα πίστευε ποιόν νενίκησε ο Ιουστινιανός.Πρέπει να γράφτηκε πρίν το 336 πχ, όπόταν και μαχαιρώθηκε ο Φίλιππος.Ιντα θελετε άλλο δα; όλα τα έχει το μήνυμα. Και προφητεία, και κατάρα, και κατάδεσμος είναι, και διασχίζει τον ελληνισμόν οπότε διά του μακεδονισμού καταλήγει εις τον χριστιανισμόν. Αυτές είναι προφητείες, παλιοκουμμούνια.Προσκυνάτε ρε μη σας βάλω να προσκυνάτε ρε τον προσκυνάτε ρε. Που έχει και λέγειν, ο λελέ.

Η ακατάδεχτη σφαίρα

2010-06-16T09:03:00.000+03:00

Μου έστειλαν έναν ταλαντούχο πιτσιρικά να τον βοηθήσω σε ένα γραπτό αίτημα στον χώρο του, χώρο κλειστό και σφραγισμένο, αλλα ο μικρός με ένα μέγα βραβείο βρισκόταν στον προθάλαμο μιάς μεγάλης καριέρας.

Κουβεντιάσαμε καμπόσο και ήμουν συγκινημένος με την έντιμη φτώχεια και την λεπτότητά του.

Εντούτοις όταν ήρθε η στιγμή να μιλησει κι αυτός πρακτικα, πίσω από τον ουρανίσκο του φάνηκε μιά γαλάζια μεταλλική λάμψη,μέρος μιάς ακατανόητης εσωτερικής, ακατάδεχτης σφαίρας, που με πάγωσε.Η φωνή του έχασε την δρομαία και δρομάδα εφηβική τυχαιότητα και ήταν ένας τύπος της ραμπότας, ένα μηχανικό θαύμα, απάνθρωπο ,που φύλαγε το τάλαντό του με μιάν εξωγήινη, αλλα εξωγήινη της πλάκας, δορά.

Πέρασαν αρκετές μέρες και τον σκεφτόμουνα. Τελικά, εκτός από κάτι πτωματικές υποστάσεις μέσα μου, δεν διέθετα άλλην φιλανθρωπία.

Ημουν απέναντι σε ένα τέρας καλλιτεχνικό. Σε ένα όν εκπληκτικών αντοχών, που έμοιαζε με αδοκίμαστον έφηβο. Εναν σούπερμαν με συνηθισμένη μανούλα που την είχε γιά να τον ταϊζει και κατά τα άλλα έμοιαζε με τον μικρόν Ελληνα ηρωα που μνημονεύει σε ένα διήγημά του,μάλλον εντυπωσιασμένος, ο Τόμας Μαν.

Υποστήριζε το έργο του με την ίδια την ζωή του. Με μόνη διαφορά πως δεν είχε ζωή. Ηταν οργανωμένα στυπτικός και λογικός,αλλα την ώρα της πρόβας, διέθετε ίσαμε σαραντατρία πρόσθετα μάτια γιά να καλύψει τις λάθος επιλογές του και να διορθώσει ακόμη και τα ρεύματα του αέρα στο δωμάτιο.

Παρηγορήθηκα σκεπτόμενος πως γι΄αυτό δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσω "έργο", όπως τουλάχιστον το νοιώθουνε αυτές οι ταλεντάρες. Δηλαδή ποτέ δεν θα επαναστατήσω ενάντια στην μοίρα μου. Θα παραμείνω πιστός υπενοικιαστής των δεξιοτήτων μου σε διάφορα αφεντικά ,υπαρκτά ή εφευρημένα.Και θα χτίζω ένα υβρίδιο ζωής.Μόνον ζωής, δηλαδή μιά περαστική φούσκα.

Ολα τα άλλα, τα διαθέτει η μεταλλιζέ γαλάζια σφαίρα.

Στοιχεία από ένα ανυπόφορο διήγημα

2010-06-15T16:50:00.000+03:00

μπαίνω με διάθεση να τον πειράξω και το γραφείο κάπνιζε από τρόμο άστα μου λέει με σουτέρνουν τα έχασα γιατι του λεω αφού καλύψαμε την περίπτωση καλα καλάθια και πανέρια απαντά δεν ήταν το κυκλοφοριακό που με έκαψε ήταν η Θάλεια ποιά Θάλεια δεν καταλάβαινα αυτήν την γαμούσες φοιτητής ναι αλλα τώρα είναι στις Βρυξέλλες μαλάκα μου λέει και την έχουν στα όπα όπα κάπου έχει αποσπαστεί και ξέρει όλη τη διαδικασία της απένταξης χέσε με αφεντικό αστειεύτηκα εσύ τι σχέση έχεις μη γίνεσαι τωρα του αδερφάτου με κόβει και τα μάτια του γεμίζουν δάκρυα με έκοβε με έκοβε με γέμιζε λεπτές χαρακιές που λέγαμε κάπως στα Καϊλάρια δεν ζούσαμε στα Καιλάρια μαλάκα και τι ρόλο παίζει που σε έκοβε τα ξέρασε στον σύμβουλο και πήγε και τα είπε στον μεγάλο και με θεώρησαν επικίνδυνο και χαμούραμπη και φεύγω αδύνατον δεν φεύγεις επιμένω έχεις προοπτικες θα τους γαμήσουμε μη ξανάρθεις εδω μου λέει μαλακά ο ήλιος είναι τώρα γιά μένα θα πλακωθώ στα μοχίτος και θα πάρω την Τασία αφού δεν την ήθελες τότε που σε γούσταρε ρε πίπα ,του λέω λάθος κατάλαβες, τοτε ήταν μέσα στο δωμάτιό της ο Γιάννης και

A καπέλα

2010-05-31T16:42:00.000+03:00

Τέτοια εποχή του χρόνου, είχα εξετάσεις Τρίτη Γυμνασίου και τριγυρνούσα κάθε μέρα στην βόλτα. 1963, και οι εφημερίδες είχαν μόνον Λαμπράκη. Δειλά άρχιζε μιά υπόθεση της Μπέτυς Αμπατιέλου που φόβιζε τον Καραμανλή.Ηταν η εποχή που η ζεστη στα Γιαννιτσά οδηγούσε σε μικρούς ανεμοστρόβιλους. Οσο κι άν γυάλιζες παπούτσια σε δέκα λεπτά ήσουν μέλος του Αφρικα Κορπς και του Βάστα Ρόμελ των μαυραγοριτών- τέτοια ήταν η σκόνη.Είχα κατεβεί Σαλονίκη πρίν μιά εβδομάδα και πήρα Αυγή από τον πάγκο του Βαρδάρη, διαγωνίως μπροστά από το ΚΤΕΛ Γιαννιτσών , Οδυσσέως 2.Μου την έδωσε κατά τα ειωθότα , διπλωμένη.
Μπροστά από το σπίτι μας περνούσαν καθημερινώς αγελάδες.Και δεν ήταν σε αγροτικό καρτιέ.Μιά μέρα πέρασε από εκεί μιά πανέμορφη κοπέλα. Μετά τις πρωινές αγελάδες. Και φορούσε ένα παράξενο, ολοκαίνουργιο καπέλο.

Δεν μπορώ να θυμηθώ πως ήταν, αλλα επρόκειτο γιά ένα παράταιρο και υπερβολικό εξάρτημα. Την κοπέλα την ήξερα και ήταν του στύλ της Γκρέης Κέλλι, μιά ψυχρόαιμη άψογης γραμμής απόμακρη, με λεπτά χαρακτηριστικά. Ολοι την θεωρούσαν πολύ όμορφη. Θυμόμουνα και το όνομά της πρίν μερικά χρόνια. Πάντως είχε παρόνομα που έληγε σε -ουδη, όπως Ντιούδη, Μπαντιμαρούδη, Βουλγαρούδη, Κουτούδη, Ζουμπουρτικούδη και έτσι, ασφαλής απόδειξη ότι κατοικούσε στον συνοικισμό των Λιάγκραβων, περί το πρώτο δημοτικό σχολείο, που ήταν από την πρώτη προσφυγιά των Ρωμυλιωτών, που τους έλεγαν και Βουλγαροπρόσφυγες.Πολλοί από αυτούς ήταν ξανθομπούμπουρες, ενίοτε με περκνάδες, όπως οι κοκκινομάλληδες.
Μόνο που η κοπέλα έκανε βόλτα από το πρωί της Κυριακής, επειδή ήθελε να δείξει το νέο της καπέλο σε ολόκληρη την πόλη. Οχι στην βόλτα ή στην πλατεία Μάγκου. Οχι στον Χαζνέ και στο Ταλαμπάς. Οχι στην Μπουτσάβα και στο Μπουρουκλέν. Παντού

Η διαδικασία ήταν τυπική. Περπατούσε καμαρωτή, κρατώντας και κινώντας το μπορ του καπέλου πάνω κάτω, όπως τα μανεκέν των επικαίρων και ακούγονταν από το διάβα της γυναικείες φωνές καλέ μεγειά! τι ωραίο καπέλο είναι αυτό; και αυτή έλεγε ότι είναι από μία ξένη χώρα, θα σας γελάσω από ποιά, πάντως όχι από την Λευκορωσία.

Μετά , ξεκίνησε και η δική μου Κυριακή, βόλτα στο πάρκο, έλεγχος στο μηχανάκι που νοίκιασε ο Στέφανος με μηχανή Σάκς, σκελετό Μαμούθ, τσιγαράκι στο απόσκιο, 1963 και σε έναν μήνα θα έβγαιναν τα αμερικανικα πακέτα με ελληνικούς τίτλους ολντ νέιβι και έτσι.Πέρασα την Κυριακή στην βόλτα κυνηγώντας κάποια που την έλεγαν Μαρία, δηλαδή να την δώ, να την αντικρύσω και να ξεραθώ στην όψη της, ωσάν να ήμην ο Περσεύς και αυτή η Μέδουσα. Ολόκληρη την Κυριακή την έψαχνα και στο τέλος, αργά το απόγευμα την είδα, μπροστά στην μετέπειτα καφετερία του Κουτούδη, με κάτι φίλες της. Στήθηκα εκεί, βέβαιος ότι θα ξαναπερνούσε. Οντως πέρασε και την ξανακοίταξα το απόβραδο. Μετά η παρέα κατέβηκε στην Σέρβικη Γέφυρα, στον δρόμο γιά το Τσέκρι, ίσαμε ένα εκκλησάκι στην άσφαλτο, 1200 βήματα από το μαύρο αγαλμα.

Τελειώνοντας η μέρα αυτή, αρχές του Ιουνίου,Κυριακή, μέσα στο σκοτάδι, στον Φόρο, σε ένα στενό της αγίας Παρασκευής, ανάμεσα νεκροταφείο και γήπεδο, την ξαναείδα την Λιάγκραβη κοπέλα ,με το καπέλο. Επέστρεφε στο σπίτι της, προφανώς στον Συνοικισμό.Μόνο που δεν ήταν λεπτεπίλεπτη, και φίνα και Κριστιάν Ντιόρ. Ηταν σκονισμένη ώς τα βυζιά, με το καπέλο άχρηστο μέσα στο σκοτάδι, να το κρατάει στο χέρι, ψόφια από την κούραση. Πρέπει να έκανε πολλούς γύρους στα Γιαννιτσά, διότι είχε πάνω τηςπερπατητά χιλιόμετρα δώδεκα τουλαχιστον ωρών.Οπότε ξαναμπήκε στη υπαλληλία των φυλών και της φάρας, των γλωσσικών ιδιολέκτων και των Ούδηδων, σε αντίθεση με εμάς τους Ιδηδες και τους φίλους μας τους Ογλούδες, σε αντίθεση με τους αλλουνούς με τα δισύλλαβα επώνυμα που δεν έλεγαν καλά το θήτα και μιλούσαν σα να ρωτούσαν.

Πάντως το καπέλο πρέπει να είχε επιτυχία, διότι στο τέλος του καλοκαιριού και αφού λουστήκαμαν κυβέρνηση Πιπινέλη και η Αμπατιέλου εκυνήγα την Φρειδερίκη στα Λονδίνα,την είδα έξω από το ΚΤΕΛ με έναν ομορφονιό τουλάχιστον 1,80 (το 1963, να είσαι 180 εκατοστά εν Γιαννιτσοίς ήτο ως εάν να χάριζες μιά καγιέν σε κάθε γκόμινα που σου εκάθησε). Καθόντουσαν χώρια στο λεωφορείο, αλλα ήξερα πως πήγαιναν ραντεβού στη Σαλονίκη, να φάνε πάστα Σεράνο και να ματσαλευτούν στα πρόθυρα του Σέιχ Σου κι έπειτα αυτός να βγάλει το μαντίλι του να απομακρύνει από τα σώματά τους την παράνομη εκτόξευση.

Fashion On Board

2010-05-31T16:05:00.001+03:00

Eλεγείο γιά έναν Δαβίδ

2010-05-29T21:09:00.000+03:00

O έξοχος David Mercer, θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος, δημιουργός του Προβιντάνς του Αλαίν Ρεναί, την μόνη, νομίζω, αγγλόφωνη ταινία του (1977), σεναρίστας του "Μόργκαν" με τον Γουόρνερ,συνεργάτης του Λόουζι σε δύο ημιτελή εγχειρήματα, και συγγραφέας του Ride a cock horse με τον Πήτερ Ο΄Τουλ, την Σάιαν Φίλιπς και την Γουέντι Κραίγκ( στην φωτό) στο Λονδίνο του 1965. Είδα το έργο και νόμιζα πως είδα τον Πάπα.Καλύτερα, τον Σαμ δη Σάμ εν δε Φάραονς.Ο άνθρωπος είχε ένα κόλλημα με την τρέλα, πέθανε νέος, το 1980, στα 52 του, έπινε πολύ.Ηταν και τσάκαλος στα πρώτα σίριαλ εποχής φρη σίνεμα.Ride a cock horse;

Ride a cock-horse to Banbury Cross,
To see a fine lady upon a white horse;
Rings on her fingers and bells on her toes,
And she shall have music wherever she goes

Νανούρισμα του 18ου αιώνα, ανεφέρεται (έλεγαν) στην Γκοντίβα ή στην Ελισάβετ,αλλά υπάρχει ένα άγαλμά του στο Banbury Cross, στις τριόδους της Μπαμπούρας.

Καβάλα σ΄αλλήθωρο άτι στις τριόδους της Μπαμπούρας,

να χαζέψω μιά κυρά τιτίζα σε μπουζάτο άλογο

ζήλιες στα δαχτυλάκια και κουδουνάκια στα νυχοποδαράκια

θα κελαηδιέται και θ΄αντηχεί, όπου κι άν βρισκεται

To Banbury είχε οδόσημα, landmarks, crosses, αλλα του χάλασαν.Απόμεινε ένα, μεταγενέστερο, του 1859.Είναι στην Οξωνιανή χώρα, πάς με τον Μ40 και εκεί εδρεύει η Εταιρεία Κράφτ.

Ποιηματάκι που εάν δεν προσέξεις, σε οδηγεί στην εξεταστική της Βουλής ή στο τρελάδικο, δίπλα στο δώμα του Βιζυηνού. Πλησιέστερα στην ποίησιν ,δεν γίνεται.

2010-05-28T15:16:00.000+03:00

Σε παλιάν οτομοτρίς
ταξιδεύαμε οι τρείς-
Ζουζού, Πάνος,Πετεφρής

Εκείνη φορούσε ταγεράκι
ο άλλος τα γνωστά του ράκη
ο παράλλος βρακί από μπαμπάκι

Δεν έλεγαν πολλά
εκτός τα γνωστά τραλαλά
μόνο τη λέξη "παλαλά"

Ηταν ίδιοι άρα ένας
ήταν όλοι και κανένας-
πέθανε κι ο Αβικέννας

Μινιμαλισμοί

2010-05-27T22:56:00.007+03:00

Ι.

Είμαι στη γενιά που έδωσε μπλε ιστορία. Επειδή αρνιόμουν να την αποστηθίσω (και το πλέρωσα), εμβάθυνα σ' αυτήν. Πάντα προβληματιζόμουνα για τη μικρασιατική καταστροφή: μα πώς έγινε; δε βλέπαν ότι τους παίρνει ο διάολος τον πατέρα; δεν καταλαβαίνανε τι γινόταν γύρω τους; πράγματι πίστευαν ότι θα συντρίψουν τον Κεμάλ; είχανε σκοπό να έχουνε στρατό κατοχής στη Μικρασία; κτλ κτλ κτλ. Τόσο χαζοί ήταν;

Εδώ και δύο μήνες έχω επιτέλους καταλάβει πώς τα κατάφεραν: κουβεντιάζοντας ατέλειωτα. Για ζητήματα ελαφρώς εκτός θέματος και συνήθως εκτός τόπου και χρόνου και εκτός συμφραζομένων. Όπως και τώρα.

Άσε που εμείς, όπως έδειξε και η ιστορία των τριών νεκρών, έχουμε σκληρυνθεί και ηθικά: οι νεκροί της 5/5 δε μας αφορούν γιατί δεν εντάσσονται στο απλοϊκό ιδεολογικό μας σχήμα. Θέλω να εικάζω ότι η γενιά που τα σκάτωσε το 1919-1923 είχε τουλάχιστον ηθική. Έστω, στρεβλή. Έστω, αστική ηθική. Βεβαίως, όταν μιλάμε για αστική ιδεολογία στην Ελλάδα, μιλάμε για κάτι σαν τον χριστιανισμό στην Κορέα: ναι μεν αφορά μια ελίτ που έχει καθορίσει βαθιά, αλλά είναι τόσο μα τόσο ξένη και άσχετη με την κοινωνία και τους αγώνες της, τελικά.

ΙΙ.

Η παρατηρητικότητα και η εντελεχής (π.χ. προυστική) ενατένιση και εξέταση του κόσμου είναι παρενέργεια της απειρίας. Ή συνέπεια της έκπληξης και της χαράς που φέρνει η έκπληξη. Όπως το δει κανείς.

ΙΙΙ.

Σύμφωνα με κάποιους δυτικούς θεολόγους, ο Αδάμ στον Παράδεισο είχε στύση κατά βούληση. Ψυχαναλυτικά είναι μια άποψη να της κρεμάσεις κουδούνια. Αυτό που εξυπακούει όμως είναι ότι η ηδονή (ακόμα και για λατινόφωνους σχολαστικούς θεολόγους) είναι αποδεκτή, η διέγερση ίσως όχι. Δε θυμάμαι πού το διάβασα αυτό, πάνε 24 χρόνια. Και φυσικά, τσιμουδιά για την Εύα.

ΙV.

Πώπω, μου έχει λείψει η Ολλανδία. :-(

Σαν μεταφραστής του Φράνκ Οχάρα γράφω ...

2010-05-26T18:22:00.000+03:00

Ο άγγελός μου σπανιότατα γνωρίζει

το θεματολόγιο της ημέρας, κι άν θα ξεκινήσω

με το "λάχανα πουλί΄μ λάχανα" ή με Τσάμπασιν.

Βλέπετε, πασχίζω να ανατρέψω τα ποιητικά θέσμια

σαν τον γδάρτη που χειρίζεται το φυσοκάλαμο

κι όχι ως Απολλωνειος πτερόβιος θνητός

που όταν ποιεί, αποποιείται την ανθρώπεια ικμάδα

και κρύβει τη λοσιόν στις φαβορίτες του.

Αρα, θα αποθάνω κι εσείς ακόμη

θα με θεωρείτε εστέτ λεξίκαυλο συντηρητή

κι όχι ιπποπόταμο με φουρώ στον μακρυνό Ζαμβέζη.

Εχουν την χάρη των και οι εισαγωγές.

Στου Αθανασίου Σταγειρίτη την Ωγυγία, βίβλος

τετάρτη, σελίς διακόσια δώδεκα,οι μύθοι

στον πάτο της βαρέλας λέγονται "ασήμαντοι και ηδονικοί,

εκείνοι οι οποίοι δεν περιέχουσιν ουδεμιαν έννοιαν

αλλ΄επενοήθησαν μόνον προς ηδονήν και διατριβήν

των ανθρώπων". Δειγματίζει δε ονομάζοντας ασήμαντους

τους Μιλησιακούς, του Αριστείδη σκανδαλάκια

και τους Συβαρίτικους που αφηγούνται ανθρώπων

παρεξηγήσεις και παρόμοια. Ο άνθρωπος τούτος,

σεβαστικός του Καποδίστρια, βιεννέζος παιδα-

γωγός, υμνεί τον μύθο που προέρχεται από Ιστορία,

Φλιοσοφία, Αλληγορία, Ηθική, και τα τακίμια

μεταξύ των, ήτοι αμαλγάματα.Παιδαγωγός, άρα

λάσπη φερτή σε ψαθυρήν ύλη, αγνοεί

πως οι ασήμαντοι μύθοι προήγαγαν

την λογοτεχνία και τα είδη της,

διαδρομιστές, εξυπνάκηδες, κουτορνίθια, ποιητάς

κανε τρελά στιχάκια και γιά μας,

παπιόν στην μάντρα του Αττίκ και οι στίχοι

του Εγγονόπουλου "απέραντοι μαύροι ερειπιώνες/

να καταντούνε/οι μεγαλουπόλεις"

και γιά της ποιήσεως την Χάριν,

Σην Χάριν,

πραγματοποιήθηκαν οι πλέον άκεφες

από τις δρομαίες αγκαλιές,

μη έχω περίοδο μη φιλάς εκεί φίλα στο γόνατο

τσαλάκωσες το φόρεμα και είναι φιλαφίλ

μυρίζουνε οι φαβορίτες σου, δεν ξέρω.

Ξεράδια ξέρεις ξεραμένη πινόκια

συβαρίτισσα.Ολες οι ζουμπουρλούδες που γνώριζα

είναι γιαγιάδες ή θα γεννηθούν αργότερα,

όταν εκλείψει η γενιά των χαλαρών

αυτούς που μπούληδες καλούσαν οι Σελτζούκοι

και αρνούνταν εξαιτίας τους

να μας τουρκοκρατήσουν

τουλάχιστον επί τρεις και ήμισην αιώνες

αφήνοντας τον Σταγειρίτη

να αγνοεί την Αρνη ,το Ζέπκο, τη Σελάδα

και να πιστεύει τον αφηρημένο Αριστοτέλη

τις λέξεις του Ευήμερου, των τραγανών ηρώων του

τις νόθες βιογραφίες.

Και τώρα γλυστρώ πάλι στη γκιόλα

των ιπποποτάμων

καταμεσής του κάμπου της Σιντικής

εκεί που έκειτο η λίμνη Ταχινου

και έτρωγαν ταχίνια οι Παιόπλαι.

Κόντρα στην Τσιμισκή

2010-05-22T03:25:00.000+03:00

Κατα πρώτον διέθετε εκείνο το κεφάλι

σφηνοειδές, μηδαμινής ογκομετρίας, βάναυσες

στρογγυλαδες, θαρρείς Αλογοσκούφης

σε συνέλευση λογοτεχνών. Απαγορεύω

τις χαριτωμένες εκφράσεις δεν υπάρχει

ακέφαλη γκόμινα, σαχλάκια διότι πληθος κεφαλών

αλατισμένων και πιπερωμένων πήγνυνται

εν εμποσθοφυλακή σωμάτων, άμον

αβανγκάρντ Γκιουμουσχανλήδων εν Τυφλίδι

παρέα με Ιφιγένειες, Μήδειες και άμα

λάχει, και Αμαζόντες του Θερμώδοντος.

Είχε στα χείλη θαλασσιά γραμμή

ένδειξη ασφαλής φλεβών με κήλη

κιρσών που έρπουν στο λοφίο των μηνίσκων

και ακεφιάς αιδοίου, διότι προτιμά

στην ηλικία των εικοσιδύο (το πολύ) κουτσομπολιά

με φίλες και ινατί ο Στέφανος έτσι κι αλλοιώς

σε έκδοση των μοδερν τάιμς.

Κάτω χείλος Χαλδικό, επάνω Λαζικό

πτερύγια από τ΄αφτάκια της θαμμένα σε μαλλούπα

αρμενοτσετσενιά δεμένα ιβηρίτικα

άν ήξερα πως δένουν οι γεωργιανοί

κριθάρι και τους κοτσους και τον μυστικό

κατάδεσμο που τους βοηθά να μη ασελγούν

σε λάθος εκτοπλάσματα.

Ανεβαίνοντας εκ πλαγίων ,στείρα μάγουλα

(το καλύτερό μου) στεγνά συνιστωσών επιχειρήματα

ενώ μεταξύ ελευθέρων κροτάφων και ματιών

μήτε μισό δάχτυλο παιδιού δέρμα διαθέσιμο.

Ηταν αθλία, πανάσχημη, αμείλικτη και γόησσα

την κοίταξα καθώς αβλέφαρη ποσότητα τενόντων

μόνον ταπεινα, μόνον στα τρία τέταρτα μόνον

κλεφτά, παρότι πρόλαβε σαν τον ασβέστη

να με σβήσει.Δεν θα μιλήσω γιά κανένα από τα μάτια της

(μήτε καν το τρίτο το καλύτερο στην αίγλη του δοξαπατρί)

την αγκυλωτή κορμοστασιά της, το έκπαγλα φρικτό της

γούστο και το κρικάκι στο δεξί του ρουθουνιού πτερύγιο

και μιά κροσσωτή φράντζα που μου ανήκε

έρκος κακόγουστο, αρχολίπαρη διάνοια, κακότητα

στόχων, κι όλο μαζί ικανό

να διώξει μαμούνια, να εκμαιεύσει ποίηση, να βραβεύσει

μαλάκα , να περπατήσει μαζί σου

σπέρνοντας τον ανθρώπινο ιστό της στην πέρα θάλασσα

την άκρως εικαστική.

Είναι που δεν την είδα όταν την κοίταξα,

από προσκόλληση σε αντέρωτα και σεβασμό

στην προβλεπόμενη ζωή της: μόλις κατάλαβα

τι έρχεται κόντρα στην Τσιμισκή, σφράγισα

τα μάτια και την προσπέρασα έμπειρος,

έμπυρος και κακιασμένος, ως γέρων πέριξ

της Σωσάννας τον λαχνό.

Απόσταση ασφαλείας

2010-05-20T16:12:00.001+03:00

Μεγάλη ήταν η έκπληξη του Χαιρέα

όταν πρόσεξε του Ιγδιάρτη, ιατρού και φιλοσόφου

την ολύμπια έκφραση. Ηταν γνωστός σαμα-

τατζής ο τρυφηλός του φίλος

γι΄αυτό δεν άντεξε και τον ερώτησε

"Ιγδιάρτη, μου φαίνεσαι αλλιώτικος

πιό προσιτός και μακρυνός συνάμα.

Φταίει κάποιο φάρμακο που πρώτος

δοκιμασες, ή μήπως των ερώτων σου

κόπηκε η μεταξωτή κλωστή;"

"Είμαι σε απόσταση ασφαλείας από την Φήμη,

φίλε Χαιρέα" του απαντά εκείνος.

"Από τον Καίσαρα απέχω χρόνους διακοσίους

κι άλλους πεντακόσιους από τον Αριστοτέλη.

Οσο γιά τα προσιόντα, σε τρείς αιώνες θα φανεί

ένας Πρόκλος και πάνω στο χίλια

ένας Ακινάτης. Στέργω των ασήμων την αγκάλη

κι έτσι, ο Ιγδιάρτης, άκομψο κήτος

μιάς άχαρης εποχής, έφαγε και ήπιε

καταπληκτικά, διαλέγοντας την σάρκα

που χάιδευε ανάμεσα στις πιό στιλπνές

και αζήτητες"

Το βρήκα

2010-05-20T00:45:00.002+03:00

Το μεγαλύτερο λάθος που μπορεί να γίνει και μάλιστα εσκεμμένα είναι το να παραλειφθούν από όλους τους άρρητους τα δεκαδικά ψηφία.

Πασατέμπος

2010-05-19T22:15:00.001+03:00

Tα γουρούνια να σταματήσουν να συναγελάζονται με τα γουρούνια.Τον μη χοίρον Βέλτσιστον.

Πόθεν ο ήρωας του Σπήλμπεργκ, Ίντυ

2010-05-19T15:56:00.000+03:00

Τον αρχηγό των Ισαύρων Λιγγινίνη

Δεν εξόντωσαν στο Κοτυάειον δυό Γιάννηδες

Απεσταλμένοι του Αναστασίου του Δικόρου

Στρατηγοί,ο Σκύθης και ο Κυρτός.

Ηταν μια δαιμονιώδης σύναξη ονομάτων

Λαμπρών καθώς τα φώτιζε γυμνό λεπίδι

Γερτών καθώς τα πρόφερε τσεβδός σαμάνος

Πυκνών καθώς της Ούννας τα μαλλάκια

(Ατίλας, Βλέδας Γνάυδαρις και Ρούνας

Αισχμάνος Αμβαζούκης Ορμιζάκ

Ατακάνος, Ελμιζούρ,Αηδάν, Ασκάν

Γουδουλγουδού και Χαλαζάρ

Αλλα κυρίως Ζόλβων και Σιγιζάν

Με κεφαλή τον βάρβαρο Αψικάλη)

Που έκανε όλη την ζημιά. Παρόντος

Του Ιουστίνου απ΄το Βεδεριανό.

Ο Λιγγινίνης, μίκρυνε μετά την ήττα

Κι ώσπου να τον πομπέψουν στον Ιππόδρομο

Όλοι θυμόντουσαν το παρατσούκλι του:

Τον λέγαν Ίνδη, κι έτσι τον κλάψανε.

Όπως εγώ, χαμένος στη βράση της μάχης

Όρια έκτου αιώνος, στου διαόλου το κέρατο

Θυμάμαι μόνον τον Ιντζουν Τζό, τον Ίνδη

Που σκότιζε τον ύπνο του Τομ Σόγιερ.

Κατά τα άλλα, πρόσληψη της Ιστορίας

Και άλλα, τραγικά και εύθυμα fragmenta

Απ΄τον Ευάγριο και άλλα άγρια θηρία

Του ιταμού αιώνος των μικρών Ούννων.

Μπόχα και δυσωδία

2010-04-25T22:00:00.004+03:00

Καιρό είχε να με βάλει σε κίνηση ένα κείμενο μπλογκικό. Διάβασα λοιπόν αυτό:

Η βόλτα επίσης ψιλοανάγκαζε τον κόσμο να είναι καθαρός. Η πλειοψηφία του κόσμου έκανε μπάνιο σε σκάφη Σάββατο βράδι. Οικογενειακώς. Αλλά υπήρχαν πολλοί που δεν είχαν τουαλέτα, κι άλλοι τόσοι που δεν είχαν ζεστό νερό, εννοώ γκαζιέρα, και πλένονταν αραιότερα. Ισαμε μιά φορά τον μήνα. Κάτι ταλαίπωροι με λευκά στιβάλια και με μαντίλια στο κεφάλι ήταν Κρητικοί ζωοκλέφτες που τους είχαν επιβάλει εξορία στα μέρη μας, κι αυτοί ζούσαν χωρίς καμία υγιεινή. Μερικές φυλές (έτσι τους λέγαμε τότε τους διαπολιτισμένους) έκαναν μπάνιο τελετουργικώς Πάσχα και Χριστούγεννα. Πληθος παιδιών στην βόλτα ήταν από χωριά που δεν πήγαιναν με τα πόδια στο σπιτικό τους την Κυριακή (ΚΤΕΛ υπήρχε, αλλα η συγκοινωνία ήταν από μία έως τρείς φορές την εβδομάδα, κυρίως Πέμπτη που είχε παζάρι). Αυτά ζούσαν σε δωμάτια ανά τρία ή τέσσερα, πάλι χωρίς τουαλέτα, παρεκτός και έμεναν σε θείους. Ηταν σύνηθες στις αυλες να υπάρχει μία τουαλέτα έξω, αντί πόρτα μιά κουβέρτα και απαγόρευαν στα παιδιά τους να αφοδεύουν εκεί, οπότε οποιαδήποτε ώρα κάθονταν στις αυλές των σπιτιών τους και μετά χάζευαν την πράσινη μύγα, που γράφει και ο ποιητής.

Η βρωμιά δημιουργούσε κινήσεις του σώματος. Καθώς δεν υπήρχαν σλιπάκια, αλλα βρακοζώνια (το σλιπ "Ατθίς" εμφανίστηκε κοντά στο 1958, μαζί με το τσιγάρο φίλτρο, το νεσκαφέ και τα απορρυπάντικά Ρεφλέξ και Κλινέξ) οι εφηβικές παρέες περπατώντας, ενοχλούνταν από τον ιδρώτα τους ανάμεσα στα σκέλια και έκαναν μιά εντυπωσιακή κίνηση απομάκρυνσης των μηρών μεταξύ τους, απλωνοντας σαν τα χασαπόσκυλα το πόδι ολόκληρο στον αέρα λοξώς, γιά να ξεκολλήσει το άνω μέρος του μηρού από τα αιδοία. Κι επειδή ήταν πολύς ο κόσμος, και φοβόντουσαν οι πάντες τον ήχο και την κραυγή "α, ο κλανιάρης", οι πορδές ξαμολιούνταν στα δύο πέρατα της βόλτας, στο Χαζνέ και στη διασταύρωση προς παλιά αγορά, όπου στην άλλη πλευρά δεν υπηρχε κόσμος, άρα και μάρτυρας. Σε αυτά τα δύο μέρη, μύριζε ο αέρας χαρακτηριστικά.

Αυτό λοιπόν το κείμενο μού έκανε πάρα πολλή εντύπωση και το σκεφτόμουν ολόκληρο το σαββατοκύριακο, ακόμα ένα σαββατοκύριακο δουλειάς. Μου θύμισε κάτι που είχα γράψει εδώ:

Όταν έφτασαν οι παππούδες μου στα Φάρσαλα το 1923, όπου τους έστειλε το κράτος γιατί τους θεώρησε γεωργούς κι είχε και γη καβάτζα εκεί, έτρεξαν να πιούνε νερό στην πηγή της πλατείας. "Ούι μάνα μ', κοίτα, πίνουν νερό οι αούντηδες" έλεγαν οι ντόπιοι. Επίσης ισχυρίζονταν ότι οι γυναίκες των τουρκόσπορων πλένονταν κάθε μέρα για να "βγάλουν τ' Άγιο-Μύρον από πάνω τους" κι ότι γδυνόντουσαν πριν πέσουν στο κρεβάτι γιατί ήταν "παστρικιές".

Σκεφτόμουνα λοιπόν την ηπειρωτική Ελλάδα πριν το '60, έναν κόσμο που κόλλαγε απαίσια, που η λέρα έκανε στρώσεις πάνω σου, όπου οι πολλές και γερές, αλλά μοιραία ματαιόπονες, μπουγάδες ήταν ο μόνος τρόπος να μη βρωμάς σαν ξεχασμένη ψαροκασέλα.

Πρώτα-πρώτα κατάλαβα πώς ένας τέτοιος κόσμος έχει πολύ διαφορετική άποψη για τον έρωτα από εμάς: δεδομένων των εκκρίσεων, της παρατεταμένης απλυσιάς και της τοπικής ή γενικής τριχοφυίας, τα προκαταρκτικά, τα χάδια, τα γλειψίματα, πιασίματα, τριψίματα και γενικά τα πολλά κόλπα και οι λιγωμένες τεχνικές ήταν εκτός μενού και για πολύ πολύ πρακτικούς λόγους. Δε θέλω να επεκταθώ, μεγάλα παιδιά είμαστε, αλλά φανταστείτε προφανέστατα λ.χ. τον στοματικό έρωτα στα παραπάνω συμφραζόμενα: οπωσδήποτε εκτός συζήτησης, εκτός από περιπτώσεις οξείας ιγμορίτιδας ή βαριού συναχιού. Ξαφνικά αντιλήφθηκα γιατί οι παστρικιές που λέγαμε, ιδίως στις πόλεις, πρόσφεραν εμπειρία τόσο ξεχωριστή και ζηλεμένη: όχι μόνο γιατί η πατριαρχία ευνούχιζε τις γυναίκες (που τις ευνούχιζε, αδιαμφισβήτητα) αλλά γιατί αλλιώς ζυγώνεις μια γυναίκα που μυρίζει σαπούνια, αρώματα και άγνωστα χημικά (π.χ. περμαγγανάτο), αλλιώς μια κακομοίρα που πλένεται μια φορά τη βδομάδα και αν. Φυσικά, οι μη εκδιδόμενες γυναίκες της υπαίθρου δεν είχαν, ως συνήθως, καμμιά επιλογή: ή θα έπαιρναν τον άπλυτο ή τίποτα. Δεδομένου ότι ο άπλυτος τις έβαζε σε έναν ατέλειωτο κύκλο εγκυμοσυνών (όχι όλων με ευτυχή κατάληξη), ξαφνικά καταλαβαίνω γιατί το σεξ ήτανε τόσο ελάχιστα θελκτικό για εκείνες.

Μετά πήγα λίγο παρακάτω. Είναι γνωστό ότι οι μουσουλμάνοι στις μεν πόλεις τρέχανε στα λουτρά και στα χαμάμια, όπως και οι χριστιανοί άλλωστε. Στην ύπαιθρο πάλι είχανε τουλάχιστον τους τελετουργικούς καθαρμούς πριν την προσευχή για να βελτιώνουν και την προσωπική τους υγιεινή (εκτός από την τελετουργική τους καθαρότητα) σχεδόν καθημερινά. Οι Καραγκούνηδες, οι γλίτσηδοι, οι μπαγιάτηδες, οι "ντόπιοι" (όλοι περιφρονητικοί όροι που χρησιμοποιούσαν οι πρόγονοί μου οι τουρκόσποροι -- τα έχει πει ήδη ο Ηλίας Πετρόπουλος), αυτοί που περιγράφει ο Πετεφρής, άραγε έχασαν την επαφή με το πλύσιμο μέσα στον αντιμουσουλμανικό-αντιτούρκικο πυρετό του 1821-1913, καθώς η Τουρκία και και τα συνήθεια της αποτραβιόντουσαν από τη Βαλκανική; Δεν ξέρω, αφού από την άλλη έχεις π.χ. τις Εβραίες της Σαλονίκης, που (αν δώσω βάση στον παππού) μοσχοβολούσαν, ακόμα κι οι φτωχές. Δεν ξέρω, μακάρι να υπήρχε κανα βιβλίο να διαβάσω σχετικά.

Αναρωτιέμαι γενικά πότε σταμάτησαν οι Ελλαδίτες να πλένονται. Οι φτωχοί Ελλαδίτες της υπαίθρου. Η έλλειψη ζεστού νερού δεν είναι ιδιαίτερα πειστικό επιχείρημα: προκειμένου να πλένονται κανονικά, ο τουρκόσπορος παππούς στο χωριο (ο άλλος) έκαιγε πολύτιμα ξύλα θέρμανσης για να ζεσταίνει τον χειμώνα νερό στο "βαρέλι" -- κάτι που του το αναγνώριζαν και διάφορες περιπλανώμενες κομπανίες ανταρτών από το 1946 μέχρι το 1949. Για πιο πίσω δεν ξέρω.

Πάσχα 2010, Ηράκλειο Κρήτης

2010-04-12T09:52:00.009+03:00

ή ψάχνοντας στα θεμέλια της «ελληνικής ιδιοπροσωπείας».
ή και Προυντόν έχουμε.

*

Όλες οι φωτογραφίες με το κινητό.

*

Από το βιβλίο του Παύλου Κόρπη «ο κ. αββάς Migne - η μεγαλύτερη εκδοτική περιπέτεια του 19ου αιώνα» // Βιβλιοθήκη Πατέρων Ισουϊτών Αθήνα / Civitas, Ιστορική Βιβλιοθήκη Καλέσα Ηρακλείου // Ηράκλειο 2009

[…] Ένας ασήμαντος φτωχόπαπας, που δεν διδάχτηκε ποτέ Θεολογία, ο αββάς Jacques-Paul Migne (1800-1875), εγκατέλειψε τη μίζερη επαρχία όπου ζούσε [περιφέρεια της Ορλεάνης] και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι. Εκεί, χωρίς χρήματα, ερείσματα και υποστήριξη κατόρθωσε να στήσει μια καταπληκτική «καπιταλιστική μηχανή» μαζικής παραγωγής.

[…] στο μυαλό του [Migne] στριφογύριζε συνεχώς ένα από τα κορυφαία επιτεύγματα [του Διαφωτισμού]: Η μνημειώδης Εγκυκλοπαίδεια του Denis Diderot και του Jean D’Alembert. Και βάλθηκε να την ξεπεράσει, για να μείνει τελικά στην Ιστορία ως ένας από τους μεγαλύτερους εκδότες από καταβολής της τυπογραφίας.

Κάτω από τον γενικό τίτλο […] Γενική Βιβλιοθήκη του κλήρου και των μορφωμένων λαϊκών ή Πλήρη Μαθήματα για όλες τις Εκκλησιαστικές Επιστήμες ο Migne μέσα σε τρεις δεκαετίες (1838-1868) εξέδωσε σχεδόν χίλιους τόμους διαρθρωμένους σε σειρές και σε τουλάχιστον δεκαπέντε εκατομμύρια αντίτυπα συνολικά.

Το αποκορύφωμα της εκδοτικής [...] δραστηριότητας [του Migne] ήταν η Ελληνική και η Λατινική Πατρολογία [Patrologiae Grecae, Patrologiae Latinae]: σε 161 και 221 τόμους αντίστοιχα, χαρτόδετους ή βιβλιοδετημένους, σχήματος 4ου (ο χαρτόδετος 28,3Χ19,5 εκ) με μικρά τυπογραφικά στοιχεία και σφιχτή σελιδοποίηση, οι οποίοι περιείχαν τα κείμενα των Πατέρων της Εκκλησίας, των Διδασκάλων (Docteurs) και των Διδασκαλισσών, των εκκλησιαστικών συγγραφέων του ανατολικού και του δυτικού χριστιανικού κόσμου, αλλά και διαφόρων ιστορικών .

Σημειώνει ο Κόρπης: «για την Καθολική Εκκλησία οι διδασκάλισσες είναι τέσσερεις: [1] Η Αγία Αικατερίνη της Σιέννα, [2] η Αγία Θηρεσία της Άβιλα, [3] η Αγία Θηρεσία του Βρέφους Ιησού και [4] η Αγία Edith Stein. H Stein (1891-1942) ήταν Γερμανό-Εβραία φιλόσοφος, η οποία το 1922 μεταστράφηκε στον καθολικισμό. Δολοφονήθηκε στο στρατόπεδο του Άουσβιτς.»

[Προφανώς κείμενα τής τελευταίας δεν υπάρχουν στην Πατρολογία του Migne. Η Κασσιανή επίσης απουσιάζει από την Patrologiae Graeca.]

Στο σύνολο των 161 τόμων της Patrologiae Cursus Completus, Series Graeca ενσωματώθηκαν κείμενα 800 συγγραφέων και τυπώθηκαν 235.724 σελίδες με δύο στήλες, η μία εκ των οποίων περιλάμβανε το ελληνικό κείμενο και η άλλη τη λατινική μετάφραση, παλαιότερη ή νέα.

Η απρόσμενη [επιχειρηματική] επιτυχία του αββά άφησε δίχως ύπνο τους εκδότες και βιβλιοπώλες της γαλλικής πρωτεύουσας, οι οποίοι έφεραν βαρέως τις απευθείας πωλήσεις των βιβλίων του, πράγμα που αναιρούσε την κερδοφόρα μεσολάβησή τους. Κατάφεραν […] να πλησιάσουν τις ανώτατες εκκλησιαστικές αρχές και […] πέτυχαν την ηθική αποδοκιμασία του Migne -ως ασχολούμενου με εμπορικές δραστηριότητες που καταρράκωναν […] το γόητρο της Εκκλησίας- και στη συνέχεια [πέτυχαν] την προσωρινή αφαίρεση του δικαιώματος του να ιερουργεί μέσα στο Παρίσι [σιγά μην τον ένοιαξε].

Κατά την εκτύπωση της [Ελληνικής] Σειράς [της Πατρολογίας] ο αββάς αντιμετώπισε τριών ειδών μείζονος σημασίας τεχνικά προβλήματα: [1] τα τυπογραφικά στοιχεία που θα χρησιμοποιούσε για τα ελληνικά κείμενα, [2] τη στοιχειοθεσία τους και [3] τη διόρθωσή τους.

[1ο τεχνικό πρόβλημα] Στις οικογένειες των ελληνικών στοιχείων που κυκλοφορούσαν στην αγορά, δεν υφίσταντο τα πλάγια ελληνικά, τα λεγόμενα και ιταλικά, δηλαδή τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται προκειμένου μία λέξη ή και ένα απόσπασμα κειμένου να ξεχωρίσει, ως προς τη σημασία του, από το υπόλοιπο κείμενο, το οποίο τυπώνεται με τα συνήθη και υφιστάμενα όρθια. Ο Migne κάλεσε λοιπόν ένα χαράκτη της εποχής, τον Antoine Friry, ο οποίος του σχεδίασε δύο ιδιαίτερα κομψές και ευδιάκριτες σειρές ελληνικών στοιχείων, μία για τα όρθια στοιχεία και μία για τα πλάγια. Αμέσως τα σχέδια στάλθηκαν στο χυτήριο που λειτουργούσε μέσα στις εγκαταστάσεις των Καθολικών Εργαστηρίων και άρχισε η παραγωγή τους. Τα πλάγια στοιχεία αποτέλεσαν μια παγκόσμια τυπογραφική καινοτομία […] και από τότε γενικεύτηκε η χρήση τους στη στοιχειοθέτηση των ελληνικών κειμένων.

[Παρέκβαση -Α] Καθολικά Εργαστήρια = Les Ateliers Catholiques = Το όνομα της επιχείρησης του Migne. Ιδρύθηκαν το 1838, «μέσα στα Καθολικά Εργαστήρια οργανώθηκαν με γρήγορους ρυθμούς τα τμήματα του χυτηρίου στοιχείων, της στοιχειοθεσίας και στερεοτυπίας των τελικών κλισέ, της διόρθωσης δοκιμίων, της λείανσης του χαρτιού (satinage), της εκτύπωσης, της βιβλιοδεσίας, του βιβλιοπωλείου, των διανομών και του λογιστηρίου. Φυσικά δεν έλειπε και ένα παρεκκλήσιο και μία βιβλιοθήκη.»

[Παρέκβαση -Β] Τα Καθολικά Εργαστήρια κάηκαν νωρίς το πρωί της 2ας Φεβρουαρίου 1868 (περίπου 30 χρόνια μετά την ίδρυσή τους). Η εφημερίδα Moniteur de Paris έγραψε: «…όταν φάνηκε η μέρα, αυτό το μεγάλο εργαστήριο δεν ήταν παρά κομμάτια μαυρισμένο χαρτί και χαλασμένα σίδερα, ανάμεσα στα οποία διακρίνονταν τεράστιες βέργες από μολύβι». Η αιτία της πυρκαγιάς έμεινε αδιευκρίνιστη. Η φωτιά κατέστρεψε τα κλισέ του 162ου τόμου της Ελληνικής Πατρολογίας. Ήταν τα έργα του Μιχαήλ Αποστόλη, από τα οποία 14 ανέκδοτα […] Τα ελληνικά πρωτότυπα του Αποστόλη δεν κατέστη δυνατό να ξαναβρεθούν […]

[Παρέκβαση -Γ] Όσο κουράγιο απόμεινε στον Migne, μετά την πυρκαγιά, αναλώθηκε σε «δικαστικές διαμάχες με τις ασφαλιστικές εταιρίες προκειμένου να πάρει την αποζημίωση και να καλύψει τους πιστωτές του». «Η εκτίμηση της συνολικής ζημιάς, σύμφωνα με τον Migne ανερχόταν στα 12 εκ. φράγκα […] η δικαστική απόφαση [που] εκδόθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 1871 επέτασσε την καταβολή στον αββά αποζημίωσης 3 εκ. φράγκων […]».

[1871, η χρονιά της Κομμούνας του Παρισιού]

[Παρέκβαση -Δ] «Στο πρώτο διάστημα της λειτουργίας των εγκαταστάσεων [των Καθολικών Εργαστηρίων] ο αριθμός των εργαζομένων […] δεν ξεπερνούσε τα 300 άτομα, άνδρες και γυναίκες. Αργότερα περί τα μέσα του αιώνα, φαίνεται πως πλησίασαν τα 600 […], την εποχή της πυρκαγιάς ήταν γύρω στα 300.» […] «Όλοι […] εργάζονταν εντατικότατα κάτω από το άγρυπνο μάτι του αββά. Άσματα και συζητήσεις απαγορευόταν αυστηρά.»]

[2ο τεχνικό πρόβλημα που αντιμετώπισε ο Migne κατά την έκδοση της Patrologiae Grecae] Άλλο σημαντικό πρόβλημα ήταν η στοιχειοθεσία των Ελληνικών, γλώσσα που για τη συντριπτική πλειοψηφία των στοιχειοθετών της εποχής έμοιαζε με τα Κινέζικα, διακοσμημένα μάλιστα με πνεύματα και τόνους. Έλεγε ο αββάς: «…δεν είναι όλοι οι στοιχειοθέτες κατάλληλοι να στοιχειοθετήσουν τα Ελληνικά με ταλέντο και γούστο…». Για τον λόγο αυτό έφερε από τη Γερμανία, την Αγγλία, το Βέλγιο, τη Βοημία, το Πεδεμόντιο, την Πολωνία, αλλά ακόμη και από τη Ρωσία τους καλύτερους στοιχειοθέτες της εποχής, οι οποίοι «…Όχι μόνο γνωρίζουν άριστα τα ελληνικά στοιχεία, αλλά καταλαβαίνουν και αυτό που στοιχειοθετούν…». Δεν δίστασε μάλιστα να καλέσει […] τον θεωρητικό του σοσιαλισμού, αντικρατιστή και πρώην τυπογράφο Pierre-Joseph Proudhon, στον οποίο έγραφε στις 26 Σεπτεμβρίου 1855: «…η υπογραφή μου και η θέση μου μπορεί να σας ξενίσουν λίγο, αλλά στη δημοκρατία των γραμμάτων -που είναι η πιο φιλελεύθερη από όλες- μπορώ να απευθυνθώ στις αυθεντίες χωρίς ιδεολογικές διακρίσεις ….μου έχουν πει ότι είστε πολύ δυνατός στον τονισμό (των Ελληνικών) και ότι μαζί σας λίγα πνεύματα και τόνοι θα μου ξεφύγουν. Θέλετε λοιπόν να μου αφιερώσετε καθημερινά ικανές ώρες;».

Δεν σώζεται η απάντηση, αν υπήρξε, του Proudhon, σίγουρα όμως δεν πήρε μέρος στην ομάδα που στοιχειοθέτησε τα ελληνικά κείμενα.

[3ο τεχνικό πρόβλημα] Το πρόβλημα της διόρθωσης των δοκιμίων, ο αββάς το ξεπέρασε κατά τον καλύτερο τρόπο με τρεις Έλληνες διορθωτές, τους Θ. Σύψωμο, Πανταζίδη και Δοβριάδη (Dobriades), συνεπικουρούμενους από άλλα μεγάλα ονόματα της εποχής, όπως Dübner, διάσημος ελληνιστής, εκδότης ελληνικών πατερικών κειμένων και καθηγητής στη Σορβόννη.

Από λίγες διάσπαρτες αλλά καθόλου επιβεβαιωμένες πηγές, γνωρίζουμε ότι ο Θεόδωρος Σύψωμος, μάλλον χιακής καταγωγής, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη αρχές του 19ου αιώνα και έζησε στο Παρίσι, όπου και πέθανε σε πολύ μεγάλη ηλικία. Χαρακτηριζόταν ως doctisimus – σοφότατος και ασχολήθηκε με τη διόρθωση και την επιμέλεια κειμένων. Για τους δύο άλλους [Πανταζίδη και Δοβριάδη] δεν υπάρχει απολύτως καμία πληροφορία.

Σχετικά με την ποιότητα της εργασίας τους, αρκεί να πούμε ότι ο ίδιος ο Migne πρόσφερε τα 25/100 του φράγκου για κάθε πραγματικό λάθος που θα εντόπιζε κάποιος μέσα στις Πατρολογίες, και ιδιαίτερα στην Ελληνική [Πα να πει ότι ο Migne δεν είχε την πρόθεση να φαλιρίσει. Εμπιστευόταν τη δουλειά των διορθωτών του!]

[…] όταν τα γερμανικά στρατεύματα εισέβαλλαν στη Γαλλία κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι δύο Πατρολογίες έγιναν ένα από τα πλέον περιζήτητα λάφυρα πολέμου, ως κάτι το ιδιαίτερα «γαλλικό», δηλαδή ως κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς της Γαλλίας.

Αυτά τα λίγα περί Migne. Μικρό σχόλιο του Παύλου Κόρπη για τον τίτλο του βιβλίου: «Η χρήση του αδόκιμου προσφωνητικού “κ.” [o “κ.” αββάς Migne] προκρίθηκε γιατί μπορεί να αποδώσει την προτεραιότητα της πολιτικής υπόστασης έναντι της θρησκευτικής, που επιβλήθηκε στους κληρικούς μετά τη Γαλλική Επανάσταση»

*

Υστερόγραφο: Ο Δήμος μας (βρίσκεται στον νομό Ηρακλείου) έχει φτιάξει χοτ-σποτ! Με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το λάπτοπ μου είδε αμέσως τη δυνατότητα σύνδεσης γουάι-φάι. Όπως την είχε δει και πέρυσι το καλοκαίρι. Κάτι τόρρεντ που είχα να κατεβαίνουν, κατέβαιναν. Το μέηλ μου (μέσω άουτλουκ εξπρές) το πήρα. Αδύνατον όμως να μπω στο γουέμπ. Μου έβγαζε μια οθόνη με (απλούστατες) οδηγίες, τις ακολουθούσα, κλίκαρα «συνέχεια» και με πήγαινε σε λευκή σελίδα. Όταν δοκίμαζα ξανά, η οθόνη έδινε το εφιαλτικό “the connection was reset”. Αδύνατον επίσης να στείλω μέηλ.

Πήγα την Τρίτη του Πάσχα να πληρώσω τις οφειλές μου στον Δήμο. Οι υπεύθυνος υπάλληλος έλειπε. Δεν πλήρωσα. Ρώτησα για το ίντερνετ. Ο τεχνικός του δήμου δεν ήταν στο γραφείο του, του τηλεφώνησαν, ήρθε αμέσως. Ευγενέστατος και συμπαθέστατος, παραδέχτηκε ότι κάποιο πρόβλημα υπάρχει. Μου είπε ότι το «έργο» (που έχει δοθεί σε ιδιωτική εταιρεία) δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα. Από πέρυσι. Μου είπε ότι για να στείλω μέηλ θα πρέπει να αλλάξω την διεύθυνση του σέρβερ από μεηλγκέητ.φόρθνετ σε μεηλγκέητ.οτενέτ. Δεν το έκανα.

Ο ίδιος με χαρά μου έδειξε το ίντερνετ καφέ που έχει φτιάξει ο Δήμος για τα παιδιά. Μέτρησα έξι οθόνες. Κι αυτό φτιάχτηκε με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ώρες λειτουργίας του ίντερνετ καφέ 9-2 το πρωί, όταν τα παιδιά πάνε σχολείο. Εννοείται ότι είναι ανοιχτό μόνο τις εργάσιμες ημέρες.

Επιστρέφοντας σπίτι πρόσεξα ότι ένα αναπηρικό καροτσάκι πολύ δύσκολα θα ανεβεί τη ράμπα που έχει τοποθετηθεί στην είσοδο του δημαρχείου για να διευκολύνει "τα άτομα με ειδικές ανάγκες".

Για όλες αυτές τις λεπτομέρειες, που σε μένα δείχνουν ότι το «κοινωνικό» κράτος φτιάχτηκε πρωτίστως για να εξυπηρετεί όσους καλούς ανθρώπους (το «καλούς» δεν είναι ειρωνικό) το στελεχώνουν και παρεμπιπτόντως τους υπόλοιπους, κάνε θεούλη μου να μη μας δώσει κανείς (εύκολα) δάνειο.

Όλες οι φωτογραφίες με το κινητό. Όλα τα μπολντ και τα πλάγια δικά μου.

*

*

Συνέχεια

2010-04-01T19:43:00.002+03:00

Απόψε στα Δώδεκα Ευαγγέλια κι αύριο στον Επιτάφιο ίσως θα θαυμάσετε τη δραματικότητα των ακολουθιών: τη δραματοποίηση του Πάθους. Σταύρωση, Αποκαθήλωση (κι ένας κενός Σταυρός), Εξόδιος Ακολουθία. Θα την αποδώσετε, ίσως, στη βυζαντινή κατάνυξη και μεγαλοπρέπεια, στη συνέχεια του δραματικού στοιχείου μέσα από το βυζαντινό τυπικό. Ίσως πάλι να γνωρίζετε ότι αυτά είναι καινοτομίες μεταβυζαντινές που ίσως ξεκίνησαν από το Αιγαίο (υπό την επιρροή των Φράγκων) και -- όπως λένε τα εγκόλπια -- άργησε να ενσωματώσει στο τυπικό της η Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως.

Οι παραδοσιακές φορεσιές όπως τις ξέρουμε χρονολογούνται στον 19ο αιώνα· υπάρχουν βεβαίως απεικονίσεις εκδοχών του 18ου αλλά είναι πραγματικά αλλόκοτες. Παραδοσιακό έπιπλο πριν το 1774 ουσιαστικά δεν υφίσταται. Τα παραδοσιακά φαγητά μας, η παραδοσιακή κουζίνα, χρονολογούνται στον 19ο αιώνα, με κάποια πιάτα μόνο να εξαιρούνται. Η παραδοσιακή μουσική μας, εκκλησιαστική και μη, δεν είναι παλιότερη από τον 18ο αιώνα, όπως μας υπενθύμιζε ο Μπερεκέτης στα Βουστάσια κι όπως γράφει εδώ o opoudjis. Η δημοτική ποίηση είναι η διασκευασμένη, αποκαθαρμένη και μεταφρασμένη των λογίων του 19ου και του πρώιμου 20ου αιώνα. Ακόμα και το τυπικό των εκκλησιαστικών ακολουθιών και το "έθος" πολλών εκκλησιαστικών πρακτικών είναι πάρα πολύ πιο πρόσφατα απ' ό,τι διαφημίζεται. Η γλώσσα οποιουδήποτε ελληνόφωνου μόλις του 18ου αιώνα (λογιότατου, παπά, χωρικού, ψαρά, αστού κτλ.) θα μας δυσκόλευε ανυπέρβλητα. Στην Κωνσταντινούπολη του 1410 θα τρώγαμε πραγματικά εξωτική κουζίνα. Παρόμοια πράγματα ισχύουν και για την αρχιτεκτονική, τα ήθη, τις αντιλήψεις μας.

Ένας λαός που ακκίζεται ανυπόφορα κι ακαταπαύστως στον ιδεασμό της παράδοσης και της συνέχειας είναι -- τελικά -- τόσο 'καινούργιος' όσο οι Αμερικάνοι ή οι Μεξικάνοι. Η νεοπαγής "μακεδονικότητα" που καγχάζουμε στους γείτονές μας, μας χαρακτηρίζει κι εμάς (αλλά συν 100τόσα χρόνια): οι Έλληνες είμαστε παιδιά του 19ου και του 20ου. Βεβαίως, οι καταβολές μας πάνε πολύ πιο πίσω, αλλά και ποιου δεν πάνε; Ιδίως όσες είναι είτε καρτερικά συντηρημένες (από θεσμούς όπως λ.χ. η Εκκλησία), νεκραναστημένες (π.χ. το "ελληνικό αθλητικό ιδεώδες" ή το θέατρο) ή και επινοημένες (...). Έτσι κι ο μεξικάνος πάει πιο πίσω από την κατάκτηση του Νέου Κόσμου από τους Ισπανούς. Έτσι κι ο μεξικανισμός είναι προϊόν μοναδικής σύνθεσης, αλληλοενσωμάτωσης και δυναμικής αλληλοπεριχώρησης των "tres culturas": της προκολομβιανής, της ισπανικής και της "σύγχρονης". Σημειωτέον ότι εδώ οι Μεξικάνοι μάς ξεπερνούν: μακάρι να αναγνωρίζαμε κι εμείς τον ρόλο της γενιάς του '30 στο ποιοι είμαστε ως εξίσου καθοριστικό με αυτόν της Ορθοδοξίας, της λαϊκής παράδοσης, της οθωμανικής διοίκησης, της Μεσευρώπης κτλ., κτλ.

Ακόμα και το Βυζάντιό "μας" είναι μακρινό, τόσο μακρινό όσο η σλάβα των Σέρβων, τα καφενεία της Βιέννης και οι εκκλησίες των Πρεσβυτεριανών στο Ινβερνές. Η μόνη πραγματική συνέχεια που υπάρχει στον (ευρύτερα) ελλαδικό χώρο είναι η γεωγραφία του, και μάλιστα η γεωγραφία του ελέω αρχαιολογίας, αρχαιογνωσίας και κατεδάφισης τζαμιών, φραγκοκάστελων καθώς και αναβαπτισμού οθωμανικών οχυρώσεων σε "βυζαντινές". Παραφράζοντας τον Πορτοκάλογλου, "κάποιος μας έριξε εδώ" και μας είπε "κατοικήστε αυτόν τον τόπο, είστε Έλληνες". Μας σύναξε σε τουρκοπόλεις όπως η Σαλονίκη, τα Γιάννενα κι η Λάρισα, σε αρβανίτικα κρασοχώρια όπως η "Αθήνα", σε λεβαντίνικα κάστρα όπως το "Ναύπλιο" και το "Ηράκλειο" (η Κάντια, το Κάστρο, ο Χάντακας), σε νέες νεοκλασσικές πόλεις όπως ο Βόλος, η Πάτρα, η Ερμούπολη, η Σπάρτη. Στους προγόνους μας (κατά το ένα τρίτο ξενόφωνους και ντιπ για ντιπ χαμένους) δίδαξαν κι επέβαλαν μια μεικτή αλλά νόμιμη (λέει) λαλιά: μοραΐτικα-επτανησιακά-κρητικά στο μίξερ με μπόλικο αρχαίο από πάνω και τους είπαν "μάθετε ελληνικά-μιλάτε ελληνικά". Είμαστε μια ντεκαφεϊνέ (αλλά πολύ δημοφιλέστερη, αρκετά παλιότερη και πολύ πιο χωνεμένη) εκδοχή των Ισραηλινών.

Νομίζουμε ότι με την αυθεντικότητά μας πείσαμε τους δυτικοευρωπαίους για την ελληνικότητα και τον ελληνισμό μάς αλλά και για το πώς και η ρωμιοσύνη μας και ο 20ος μας αιώνας είναι, κατ' ουσία, ελληνικότητα κι ελληνισμός ελληνικότερα του ελληνισμού τους. Πλανιόμαστε: αυτοί μας έφτιαξαν Έλληνες, αυτοί ξέρουν. Είμαστε παιδιά ενός πρότζεκτ της Ευρώπης, πολύ πετυχημένου αλλά με τα προβλήματά του (τα οποία έφαγε η γενιά του 1922 και η δικιά μας): της αναβίωσης του Ελληνισμού και της Ελλάδας.

Γι' αυτό, τελικά, είμαστε οι πιο Ευρωπαίοι Ευρωπαίοι. Σχεδόν όσο και οι Βέλγοι ή οι (πάλαι) Τσεχοσλοβάκοι: σ' εκείνους έφτιαξαν κράτη, στην περίπτωσή μας έφτιαξαν κι εμάς. Κάπως όπως στο τέλος της "Επαφής" του Καρλ Σέιγκαν, τα δημιουργήματα αναγνωρίζουν την υπογραφή του δημιουργού τους σε κάτι που νόμιζαν φυσικό και άλογο: στα τελευταία ψηφία του πι.

Καλό Πάσχα, Καλή Ανάσταση: δυο μυστήρια άξια λόγου έχει η Χριστιανοσύνη, την Ευχαριστία-Αναίμακτη Θυσία και, πάνω απ' όλα, την υπόσχεση της Ανάστασης των σωμάτων. Χαρείτε τα κι αφήστε τις μεταφυσικές βεβαιότητες για τους φανατικούς.

επέστρεφε....

2010-03-28T02:18:00.002+02:00

Όχι ποστ

2010-03-20T23:35:00.001+02:00

αλλά σημείωμα.

Παραπονιόμουν εδώ ότι ο καθένας λέει το κοντό και το μακρύ του κι ότι δεν έχει και καμμιά αντίληψη του ότι λέει παπαριές. Κι αναρωτιόμουν ο κακομοίρης πώς και γιατί.

Τρία χρόνια μετά μου έφεξε κι εμένανε. Γιατί "η γνώμη του ειδικού δεν είναι απλώς 'ισοβαρής' με του οποιουδήποτε, είναι υποδεέστερη"; Πώς "μπορεί κανείς να επικαλεστεί την Αυθεντία με τους πιο αδόκιμους (και αδόκητους) τρόπους";

Είναι πολύ απλό: οι περισσότερες δημόσιες συζητήσεις στην Ελλάδα ενορχηστρώνονται ώστε να διεξάγονται μεταξύ άσχετων και, πάρα πολλές φορές, μεταξύ γενικώς αγράμματων.

Και, φυσικά, οι περισσότερες δημόσιες συζητήσεις απευθύνονται σε ηθικολόγους αγράμματους με παραισθήσεις μεγαλείου ή και σύμπλεγμα καταδίωξης. Ας όψεται το εκπαιδευτικό μας σύστημα που μας μαθαίνει αρχαία (;) κι αποστήθιση, να γράφουμε εκθεσούλες, να περνάμε (;) εξετάσεις και να συλλέγουμε πτυχία.

Να μας πάρει ο διάολος, να τελειώνουμε με το μεγάλο χιμαιρικό πρότζεκτ του δυτικού πολιτισμού που λέγεται "νέος ελληνισμός". Αρκούν 250 χρόνια φούμαρα: ό,τι χτίστηκε, χτίστηκε. Να γίνουμε κι εμείς η μικρομεσαία χώρα που είμαστε, με τις παραδόσεις μας, με τις ευαισθησίες μας, με τις μαλακίες μας, με τα δικά μας.

Μέρες του 2010

2010-03-07T02:52:00.002+02:00

Η επάνοδος της ηθικολογίας. Τόση και τόση κουβέντα γύρω από μια τσόντα. Όλοι παριστάνουν ότι δεν ξέρουν όσα ξέρουν: ότι η τσόντα είναι καλογυρισμένη, τόσο καλογυρισμένη που αν είχαμε κι άλλες τέτοιες, θα ξεπερνούσαμε τους Ούγγρους σε τζίρο. Ότι οι γλάστρες και τα κορίτσια των συναφών κλάδων κάνουν βίζιτες (τουλάχιστον αυτό το λέει ο Γεωργελές). Ότι η μπλαζέ περσόνα με το πρόστυχο μουτράκι αλλά τσαχπινιά κολοκύθας κυκλοφορεί εδώ και χρόνια φλομωμένη στην κόκα. Και φυσικά, δικαίωμά της να πιστεύει ότι δικαιούται τη φήμη και, φυσικά, δικαίωμά της να περιφέρεται ζαβλακωμένη από το χιόνι που τραβάει. Αλλά πώς γίνεται τα κανάλια που μας τη ρίχνουνε στη μάπα τόσα χρόνια τώρα να κάνουν πως ερυθριούν κατάπληκτα; Η κόκα δεν πειράζει, η σαμπάνια μας πειράζει.

Στο μεταξύ, ηθικολογίες. Πολλές ηθικολογίες. Παραλληλισμοί του βίντεο με την οικονομία. Η Τζούλια ως η ελληνίδα Marianne. Κομψές μεταφορές που μας κάνουν να αισθανόμαστε ευφυείς. Πολλές από αυτές τις ηθικολογίες τις παράγουν άνθρωποι που ζουν προσωπικές στιγμές σαν της άφρυδης στάρλετ (μείον δύο κάμερες και με παραλλαγές κατά τα γούστα, τα φάρμακα, τα βαλάντια και τις αντοχές τους). Πολλές από αυτές τις ηθικολογίες απευθύνονται σε θλιμμένους ανθρώπους των οποίων οι προσωπικές στιγμές είναι ανώδυνες κι ανεπαίσθητες.

Στο μεταξύ ζούμε σε μια (τουριστική) χώρα χωρίς δημόσιες τουαλέτες, όπως έγραψε ο Θεοδωρίδης στον Αγγελιοφόρο πρόσφατα. Απεργούμε γιατί Crisis pay the plutocracy. Να υπενθυμίσω ότι η κρίση λίγο άγγιξε την Ελλάδα κι ότι τώρα καλούμαστε να ξεπληρώσουμε δανεικά δικά μας κι όσα φάγαμε ομοθυμαδόν κι εξ αδιαιρέτου για 30 χρόνια: μίζες, λογιστικές απάτες, λαδώματα, σπατάλες, εικονικά έξοδα, αργομισθίες, επιχορηγήσεις που έγιναν μπουζούκια, συντάξεις μαϊμού, υπερτιμολογήσεις, επιδοτήσεις που έγιναν αμάξια, υπεράριθμους διορισμούς, απάτες σε βάρος ασφαλιστικών ταμείων.

Στο μεταξύ κανα-δυο εκατομμύρια δουλεύουνε δυο δουλειές και πληρώνονται από τη μισή.

Είπε η Μ. απόψε: αν στήναμε το El sistema εδώ, θα υπέγραφαν είκοσι για να πάρουν την επιχορήγηση, θα πάταγαν πέντε και κανείς δε θα μάθαινε τίποτα. Θα πλούτιζαν όσοι θα νοίκιαζαν αίθουσες κι οι οργανισμοί που θα αναλάμβαναν τη διοργάνωση.

Έτσι λοιπόν: συνεχίστε να απεργείτε. Αθώοι, ανεύθυνοι κι ωραίοι. Πάντα γελαστοί κι ωραίοι.

Στο μεταξύ τα ΜΑΤ βιαιοπραγούν κατά ενενηντάχρονου -- αλλά εμάς μας κόφτει που δεν αναγνώρισαν ότι είναι ο Μανώλης Γλέζος. Ο Παπαστράτος δίνει πενθήμερες υποχρεωτικές διακοπές άνευ αποδοχών, αλλά εμείς κλαίμε τον έρμο τον Παλαιστίδη και την trahison des clercs. Ασχολούμαστε με το κωλοδάχτυλο εξωφύλλου σε περιοδικό τρίτης κατηγορίας ενώ η Αρεοπαγίτου έχει περισσότερη κίνηση από την Μπενάκη. Ψηφίζουμε νόμους για το κάπνισμα που δεν εφαρμόζονται -- ή μάλλον εφαρμόζονται τόσο όσο θα εφαρμοζόταν ο περί της στρατολογίας των Ελλήνων εάν πήγαινε φαντάρος ένας άρρην στους πέντε.

Η ηθικολογία επιστρέφει (μας άφησε ποτέ;): το Μάουζερ αξιολογείται με βάση την (αντι)κομμουνιστική ορθοφροσύνη του, η ταινία του Σκορσέζε με βάση τον χειροπιαστό ή μη αντιαμερικανισμό της, τα λογοτεχνικά βιβλία με το αν οι πρωταγωνιστές λένε κακά λόγια και η επιστήμη πρέπει να περνάει εξετάσεις εθνικής ορθότητας.

Παλιότερα η Ελλάδα με θύμωνε και με ζοχάδιαζε. Τώρα είναι πηγή έντονης δυστυχίας.

Ο Γιώργος λέει ότι όλα όσα συμβαίνουν στη χώρα είναι συμπτώματα ενηλικίωσής της. Εγώ διαγινώσκω οξύ έμφραγμα.

Α.Ν.Ε.Κ. Δοτάκη

2010-03-04T01:39:00.008+02:00

Δεν πρόκειται περί πλοιοκτητικής εταιρείας.

Μπαίνουν στο μπαρ ο Μπεσαμέλ, ο Κυμάς, ο Μακαρόνιας, ο Μοσχοκάρυδος και ο Τυριτριμμένος. Κάθονται στη μπάρα και ατενίζουν το υπερπέραν. Μετά από κάποιαν ώρα, ο Μπεσαμέλ, μετά κόπου και βασάνων, ψελλίζει στον μπάρμαν:

-Βάλ[ε] ουίσκ[ι] για μέν[α] και για τ’ άλλ[α] τα π[αι]διά.

Κι ο μπάρμαν:

-Ρε Παστίτσιο …. Τι θα γίνει με σένανε; … πάλι κομμάτια μού ‘ρθες….

Ως εκ διαδρομής (και ουχί παραδρομής), υπάγω εις σκήτην μετά του άλλου μου εαυτού (προσωρινώς; οριστικώς; κάτι μεταξύ; κάτι με TAXI; - έχουν τελευταίως πολλάς απεργίας...) ….
Περάσαμεν ωραία και προσβλέπω να συναντώμεθα ενίοτε εις παννυχίδας και πουρνό-πουρνό να σουβλίζομεν….

Πώς ακούγεται μια ζωγραφιά;

2010-03-01T00:37:00.024+02:00

Αυτή ακούγεται έτσι:

Ο θείος Ξενάκης, κατά τη δεκαετία ’70, έφτιαξε την ΠΟΛΥΑΓΩΓΙΑ: ένας καμβάς-οθόνη που ζωγραφίζεις πάνω του … μουσική. Πίστευε ότι με την εξέλιξη της τεχνολογίας, προγράμματα βασισμένα στη λογική "ζωγραφίζω τη μουσική" θα έδιναν τη δυνατότητα στον καθένα, κυρίως μάλιστα στους μη μουσικούς με τη συμβατική έννοια, να χαρούν και να εξερευνήσουν τη μουσική δημιουργία, κι ίσως-ίσως κάποτε η σύνθεση με αυτή την "ζωγραφική" μέθοδο να έσπαγε τα στεγανά τού να είναι η μουσική δημιουργία προνόμιο ειδικευμένων και σπουδασμένων. Ίσως μάλιστα, αν αυτού του τύπου τα προγράμματα έμπαιναν από νωρίς στην γενική παιδεία, από το νηπιαγωγείο κιόλας, τότε κάποτε - άμποτε, θα γινόταν η ονειρεμένη σύγκλιση του μελλοντικού ερασιτέχνη συνθέτη με τον τωρινό επαγγελματία, και θα φτάναμε, λέει, σε μία παγκόσμια κοινωνία όπου όλοι θα ήταν "και συνθέτες".

Το πρόβλημα ήταν ότι η Πολυαγωγία ως μηχάνημα του ’70 – το ‘82 την είχα πρωτοδεί στο ΚΣΥΜΕ – ήταν τεράστια σε όγκο. Και φυσικά πανάκριβη, απλησίαστη ..., προσιτή μόνο για επιχορηγούμενα ιδρύματα. Είχε αγοραστεί από το ΚΣΥΜΕ με κονδύλια τού Υπουργείου Πολιτισμού. Ήταν, βλέπετε, η εποχή που η υπολογιστική δύναμη ήθελε … τα κυβικά της. Οι επεξεργαστές και οι αποθήκες μνήμης ήταν … ψυγεία ολόκληρα – θυμάστε οι συνομήλικοι το διαστημόπλοιο Enterprise. Όμως, εν τω μεταξύ άλλαξαν πολλά. Καθένας μας στο σπίτι του έχει έναν υπολογιστή με πολλαπλάσια δύναμη επεξεργασίας από τις μονάδες που έστειλαν το APOLLO στο Φεγγάρι. Και επειδή οι πραγματικοί φιλόμουσοι είναι και φιλάνθρωποι …. ένας καλός κύριος, ονόματι Thomas Baudel, έφτιαξε μια Πολυαγωγία για όλους. Την ονόμασε HighC. Το HighC είναι μια, βοηθούσης της τεχνολογικής εξέλιξης, οικονομημένη στο μέγεθος Πολυαγωγία, που χωράει/δουλεύει ακόμα και σε ένα notebook.

Λοιπόν, σας παρακαλώ να δοκιμάσετε. Κατεβάστε το HighC. Είναι δωρεάν. Είναι ένα απλό πρόγραμμα, που χρησιμοποιεί ως υπόβαθρο το JAVA (αν δεν το έχετε – που αποκλείεται να μην το έχετε στον υπολογιστή σας – κατεβάστε την τελευταία έκδοσή του). Αφού βεβαιωθείτε ότι έχετε εγκατεστημένο το JAVA, εγκαταστήστε το HighC από εδώ.
Θα έχετε στην οθόνη σας έναν καμβά. Έναν καμβά το ίδιο εύκολα κατανοητό με την Ζωγραφική των Windows. Τα ηλεκτρονικά σας πινέλα και οι μπογιές σας θα αντιπροσωπεύουν περιβάλλουσες (envelopes) και κυματομορφές (waveformes). Μη σας τρομοκρατούν οι άγνωστοι όροι. Μπορείτε να τους ξεχάσετε και να τους λέτε απλώς πινέλα και μπογιές – ο φίλτατος Thomas Baudel έχει φτιάξει πολύ καλό help, καθώς και ένα πολύ καλό forum και μια σελίδα στο Myspace. Πιστέψτε με ότι θα διασκεδάσετε ζωγραφίζοντας την μουσική σας…. Θα σύρετε με το ποντίκι μια γραμμή και .... ουουουίν..... θα την ακούσετε .. με κάθε σημασία (και τζάμπα).

Την αντίθεση την λύνει η συνέλευση της Κοινότητας

2010-02-25T21:05:00.014+02:00

Ο Σταύρος Πετσόπουλος απέλυσε τον Ντίνο Παλαιστίδη, εργαζόμενο στις εκδόσεις ΆΓΡΑ. Οι εκδόσεις ΆΓΡΑ είναι επιχείρηση ιδιοκτησίας Σταύρου Πετσόπουλου.

***

[Διαβάζοντας τα αποσπάσματα από κάτω έχε κατά νου ότι οι εκδόσεις ΑΓΡΑ είναι μια μικρή επιχείρηση. Για να μην πω πολύ μικρή. Το κλίμα σε αυτού του είδους τις επιχειρήσεις είναι, κυριολεκτικά, οικογενειακό.Ο Πετσόπουλος (ο εκδότης) πρέπει να έφτυσε αίμα για να στήσει τον εκδοτικό οίκο. Τα μπολντ είναι όλα δικά μου.]

***

[εποχή – Προς άγραν Παλαιστίδη:] "Τον Ντίνο Παλαιστίδη τον γνωρίζω πολλά χρόνια: Μαχητικός συνδικαλιστής, πρωτεργάτης του σωματείου των βιβλιοϋπαλλήλων, σταθερά στρατευμένος στην ελευθεριακή Αριστερά [...] Ύστερα από επανειλημμένα άκαρπα διαβήματα στην εργοδοσία για να μην του ανατίθενται εργασίες άσχετες με τη θέση του, ο Παλαιστίδης προσέφυγε στην Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία στις 8/1 γνωμοδότησε ότι «η εταιρεία θα μπορούσε να επανεξετάσει το αίτημα του εργαζόμενου με προοπτική επίλυσης». Πέντε μέρες μετά απολύθηκε."

***

[(ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ) ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΛΥΣΗ ΤΟΥ ΝΤΙΝΟΥ ΠΑΛΑΙΣΤΙΔΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ:] "Δε δεχόμαστε, ο κύριος Πετσόπουλος (εργοδότης των εκδόσεων ΑΓΡΑ) να λέει, πως του έκανε χάρη να τον προσλάβει, μιας και δε θα τον έπαιρνε κανείς γιατί είναι συνδικαλιστής. Αν οι εργοδότες έχουν «μαύρες λίστες» συνδικαλιστών, είναι αίσχος και σαν κλάδος θα αγωνιστούμε για να «σκιστούν» αυτές οι λίστες.[...] Δε δεχόμαστε ο κάθε κύριος Πετσόπουλος να απαιτεί, «εδώ όλοι κάνουν τα πάντα»." [...]

***

[ΚΕΙΜΕΝΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΑΓΡΑ - 17/02/2010 - με υπογραφές:] [...] Τις τελευταίες μέρες με οργή και θλίψη διαπιστώνουμε ότι με αφορμή την απόλυση εργαζομένου από τον εκδοτικό οίκο [ΑΓΡΑ], υπό συνθήκες που ασφαλώς θα κριθούν από τα δικαστήρια, ο εκδοτικός οίκος επιχειρείται να εμφανιστεί ως διώκτης των συνδικαλιστικών ελευθεριών που εκφοβίζει και απολύει εργαζόμενους. Τίποτα δεν είναι αναληθέστερο από τους παραπάνω ισχυρισμούς [...]

***

[απάντηση στο κείμενο των συγγραφέων των εκδόσεων ΑΓΡΑ που στηρίζουν τις επιλογές του κ. Πετσόπουλου (ανυπόγραφο):] «Το νόμιμο ή μη της απόλυσης θα το κρίνουν τα δικαστήρια», λένε. Θα περιμέναμε οι άνθρωποι των γραμμάτων να μην είναι απλώς με το νόμιμο αλλά και με το δίκαιο και με το ηθικό. [...] Γιατί όλοι – και τα ηχηρά ονόματα των διανοούμενων που θέλησαν σε αυτή την κρίσιμη περίοδο όπου όλα σαρώνονται από το κεφάλαιο και την εργοδοσία να στηρίξουν έναν εργοδότη που απολύει– πρέπει να μάθουν πως τις συνθήκες εργασίας που βιώνουμε και τις δικές μας οδύσσειες, ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΤΙΣ ΠΟΥΜΕ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΕΜΕΙΣ.

***

[ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ-ΑΠΕΡΓΩΝ ΤΗΣ «ΑΓΡΑΣ» (πόσοι από το σύνολο των εργαζομένων στην ΆΓΡΑ απεργούν είναι υποθέτω πολυτέλεια να το ρωτήσει κανείς):] Επειδή ακούγονται διάφορα και κάποιοι προτρέχουν να μιλήσουν για μας χωρίς εμάς, θέλουμε να τονίσουμε πως οι πλέον αρμόδιοι να μιλήσουν για τις εργασιακές μας σχέσεις είμαστε εμείς! Θέλουμε λοιπόν να πούμε ότι, οι συνθήκες εργασίας στην «Άγρα» σαφώς και δεν μοιάζουν με συνθήκες εργασιακού μεσαίωνα όπως δυστυχώς συμβαίνει σε πολλές επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, αλλά ούτε και βρισκόμαστε σε κάποιο εργασιακό παράδεισο, χωρίς προβλήματα! [...] Η πίεση λοιπόν που ασκείται εξαιτίας του μεγάλου φόρτου δουλειάς, οδήγησε το συνάδελφο τα τελευταία δύο χρόνια, στο να ζητήσει επανειλημμένα συνάντηση με τον εργοδότη με στόχο την αποσαφήνιση-επαναδιατύπωση των καθηκόντων του, πράγμα που δεν έγινε.[...]

***

[Δελτίο Τύπου του βουλευτή (του ΣΥΡΙΖΑ) Τάσου Κουράκη [***]:] Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι όλοι οι εργαζόμενοι είναι πάντοτε εντάξει στα καθήκοντά τους (και δεν αναφέρομαι στη συγκεκριμένη περίπτωση του Ντίνου Παλαιστίδη). Την αντίθεση όμως δεν την λύνει η μονοπρόσωπη εξουσία, δηλαδή το αφεντικό ή ο διευθυντής, γιατί είναι ανεξέλεγκτος και δεν λογοδοτεί (συνήθως) σε κανέναν. Την αντίθεση την λύνει η συνέλευση της Κοινότητας, με αίσθημα αλληλεγγύης και δικαίου.

[Το ομολογώ, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ βρίσκουν πάντα τον τρόπο να με κουφαίνουν]

***

[Προσθήκη 26/02/2010]

[Δεκαοχτώ διανοούμενοι - με υπογραφές] εκφράζουν τη λύπη τους "για το ότι μια σχέση εργοδότη-εργαζόμενου με διαφορές και εντάσεις, κατέληξε σε απόλυση. Αλλά το γεγονός αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία για να συζητηθεί το ευρύτερο πρόβλημα των συνθηκών εργασίας στον χώρο του βιβλίου. Αντί γι' αυτό, γίνεται, γραπτά και προφορικά, μια θορυβώδης και άδικη προσπάθεια απαξίωσης της Άγρας". [...] Η κρίση, καταλήγουν "πρέπει να ξεπεραστεί προς το συμφέρον των εργαζομένων. "

["η κρίση πρέπει να ξεπεραστεί" δεν είναι αρκετό άραγε; Αν η κρίση δεν ξεπεραστεί προς το συμφέρον και των δύο πλευρών, τότε παραμένει κρίση.]

***

[ο Σύλλογος Εκδοτών Βιβλίου Αθηνών εκφράζει την ανησυχία του] "για τα θλιβερά γεγονότα που διαδραματίζονται αυτές τις μέρες από μια ομάδα βιβλιοϋπαλλήλων μπροστά από τα γραφεία των εκδόσεων Άγρα, αλλά και για την κατά το παρελθόν ανάλογη στάση τους σε σχέση με άλλους συναδέλφους [...] με αφισοκολλήσεις, συνθήματα στους τοίχους, προσβλητικούς προσωπικούς χαρακτηρισμούς διαμορφώνεται ένα κλίμα το οποίο όχι μόνο δεν επιτρέπει την επίλυση των τυχόν προβλημάτων αλλά αντιθέτως... [κτλ κτλ][...]"

***

[Προσθήκη, 16 Μαρτίου 2010]

[Ανακοίνωση των εκδόσεων Άγρα:] "Επειδή το πρωτεύον είναι να παραμείνει εν λειτουργία η « Άγρα », [...] επειδή, επίσης, ο ασύμμετρος πόλεμος που εξαπολύθηκε εναντίον της « Άγρας » απειλούσε να φθείρει τον εκδοτικό οίκο στο σύνολό του, τον ιδρυτή της, τους εργαζόμενούς της και τους συνεργάτες της συγγραφείς και μεταφραστές· επειδή, τέλος, η « Άγρα » ούτε είναι ούτε θέλησε ποτέ να γίνει Wind, Alex Pack, ΜΕΤΚΑ ή οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση αυτού του είδους, κρίνουμε ότι η επαναπρόσληψη του Ντίνου Παλαιστίδη, με όρους που συμφωνήθηκαν κατόπιν διαλόγου, θα λειτουργήσει λυτρωτικά για όλους."

[...]

"Όπως συμφωνήθηκε με τον Σύλλογο Υπαλλήλων Βιβλίου – Χάρτου, την Τρίτη, 16 Μαρτίου 2010, στις 12.00, θα σβηστούν από κάθε πλευρά όλες οι ανακοινώσεις σχετικά με την απόλυση και την επαναπρόσληψη του Ντίνου Παλαιστίδη από το Διαδίκτυο. Πιο συγκεκριμένα για την « Άγρα » από το blog, το facebook και το site της."

***

[Τι συμπέρασμα να βγάλει απ' την όλη ιστορία ένας μικρός, άντε μεσαίος, επιχειρηματίας; Άραγε τι πρέπει να κάνει όταν ένας άνθρωπος του "Χώρου" πάει να του ζητήσει δουλειά;]

***

Μαργαριτάρια από Χοίρους.

2010-02-20T09:50:00.003+02:00

To σουηδικό ανσάμπλ Flaskkvartetten ( Κουαρτέττο των Χοίρων) έχει ηχογραφήσει τον δίσκο με τον γενικό τίτλο Parlor Fran Svin(Μαργαριτάρια από Χοίρους).Το κομμάτι του δίσκου «Βρεγμένη γυναίκα ή Γυναίκα στην βροχή;» έχει χορογραφήσει,ο επίσης σουηδός, Μάτς Εκ.

In a world of fugitives
The person taking the opposite direction
Will appear to run away*.

T.S.Elliot
*The Family Reunion, Part II, SceneII.

2010-02-19T14:42:00.005+02:00

kukuzelis, Σραόσαι Μπερεκέτηι: Υπάρχουν και χειρότερα.

Το υλικό που χρησιμοποίησα για να φτιάξω το βιντεάκι βρίσκεται εδώ: http://bit.ly/deUEdd
*
Ας ελπίσουμε ότι η Κρίση δεν θα οδηγήσει σε λύσεις α λα μανιέρ ντε Κορεά.
*
Κοιτάζω και ξανακοιτάζω το βίντεο και μου φαίνεται ότι πρόκειται για ένα μικρό φιλμ περί της αναγκαιότητας των εμφυλίων πολέμων και της ξένης επέμβασης.
*

Να μην λυπάσαι... (δι' εμπόριον στοιχειώδες) ...

2010-02-19T00:24:00.033+02:00

ΜΠΕΡΕΚΕΤΗΣ ΣΡΑΟΣΑι (του προηγουμένου)

.....ουδέ να οργίζεσαι. Αυτή η χώρα θέλει κάτι να βγάλει (απ' το σεντούκι) και να πουλήσει, αλλά δεν ξέρει τι. Απ' τον καιρό τού διαφωτισμού προσπαθεί να επιβεβαιώσει το βλέμμα των άλλων. Μας έχουν μάθει μόνο το τι να αγοράζουμε: το βλέμμα τους. Κι εμείς, έτσι όπως μας φάνηκε φιλικό, θα θέλαμε να μας το δωρίζουν για να τους το μεταπωλήσομεν. Αυτό έχει ένα παρελθόν, το ξέρεις. Ουδείς επίσημος φιλέλλην επολέμησε για χάριν των ψηφιδωτών τού Οσίου Λουκά, ουδέ για τον μανέ καληνυχτιάς (μείνε μακριά από αυτόν που θα ερωτευτεί στο πρόσωπό σου έναν άλλον ... κι όμως αυτό είναι ο έρωτας) – αριστερά μπαίνοντας στο ναό του Ηφαίστου, στο Θησείο, θα δεις χάραγμα με την τζίφρα τού Λόρδου Βύρωνος , (ήμουν κι εγώ εκεί θα αναφωνούσε ο καταπότης σκόνης κατευοδούσης χρονικά ταξίδια Άλκης, pro National Geographic ήρως τευχών εκ συλλογής κουπονίων τού ROL, 1965 και). Τζάμπα μάς τηνε κάνανε τη ναυμαχία τού Ναυαρίνου; Την αναβάθμιση ή την παίρνεις ή την χάνεις, φίλε μου (σου λένε), αν και, παρότι θέμα ειδικόν μεν, ενδεικτικόν δε, 5.000 αναβαθμίσεις κινητών είναι ο ετήσιος προϋπολογισμός τής (άκρως εις την πολιτιστικήν Ολυμπιάδα εμπλεγμένης) Ορχήστρας των Χρωμάτων που κινδυνεύει να κλείσει οριστικώς. Αλλά και πάλι τι μας νοιάζουν τα υβρίδια του δυτικού πολιτισμού; Εμείς είμεθα οι ρεμπέτες, οι γνήσιοι απόγονοι του Πυθαγόρα άλφα τετράγωνο συν βήτα τετράγωνο ίσον γάμμα τετράγωνο, ίνα μην είπω κι αν χιονίζει και αν βρέχει το … αγριογούρουνο αντέχει. Ας φορέσουμε τις περικεφαλαίες με τα λοφία τα σκουποειδή, και ου μα Δι’ …. δεν είναι για Καιάδα ακόμα - νομίζω το χιόνι κρατάει καλά στο Καϊμακσαλάν. Αυτό άλλωστε θα πει αναζήτησις της αρχαίας ημών δόξης ... τής εποχής των παγετώνων. Πάμε για σκι....

.... και μεταξύ μας, ουδένα φιλέλληνα καλέσαμε στον πόλεμό μας με τον μανέ καληνυχτιάς (ή με το Περί Βασιλείου Τάξεως) .... πάντα προτάσαμε επισήμως τ' αρχαία αγάλματά μας. Έχομεν μίαν στοιχειώδη γνώσιν εμπορίου.

Ο πόνος μου σε πίξελ (συγγνώμη Τάλω)

2010-02-16T20:35:00.000+02:00

Ακολουθεί παραλήρημα. Μην το διαβάσετε.

Η Ολυμπιακή Ελλάδα έχει πλεόν εξατμιστεί εντελώς. Όλη η λάμψη, όλος ο δυναμισμός, η περηφάνεια, η ανοιχτωσιά, η ομορφιά και η αισιοδοξία είναι πια ανάμνηση. Ο Γιάννης Οικονομιδης έφτασε να πει ότι οι Ολυμπιακοί φταίνε. Τελειώσαμε.

Στα κόμικ και στις ταινιούλες ΕΦ αρέσκομαι να παρατηρώ του δυστοπικά ερείπια πόλεων στο φόντο του καρέ ή του πλάνου. Η πρώτη φορά που ενοχλήθηκα από τέτοιες εικόνες εγκατάλειψης πόλεων ήταν όταν διάβαζα για τα ερείπια του Χάρλεμ στο Underworld του Ντελίλο (που αν δεν ήμασταν κερατένιοι καραεπαρχιώτες χωριάτες διανοούμενοι του καφενέ θα συζητούσαμε ακαταπαύστως -- όχι ακαταπαύστως, θα κάναμε παύσεις για να το ξεπατηκώσουμε και να το τζαμώσουμε για να γράψουμε κανα ελληνικό μυθιστόρημα της προκοπής. Ο κόμπος ξανανέβηκε όταν είδα τα ερείπια του Ντητρόιτ και της Νέας Ορλεάνης. Τώρα βλέπω την Αθήνα να πεθαίνει, να ξεπέφτει σε Αμμάν με δεντροφυτεμένες οδούς και λεωφόρους. Και τα δυστοπικά ερείπια δεν έχουνε πια καθόλου πλάκα, καθόλου χάζι. Μόνον το μετρό της Αθήνας δουλεύει πια. Γιατί έχει κανόνες.

Σε πρόσφατη περιοδεία μου με το τσίρκο πέρασα από τον Βόλο. Είναι ετοιμοθάνατος. Χιλιάδες άνθρωποι έχουνε χάσει τις βιομηχανικές δουλειές τους τα τελευταία δύο χρόνια και ζούνε από τους γονείς τους και με €490 ενίσχυση του ΟΑΕΔ (αφού οι περισσότεροι εργοδότες ΔΕΝ απολύουν, απλώς δεν πληρώνουν) -- οι τυχεροί δεν έχουνε δάνεια ή νοίκια. Η πόλη των Μεσογειακών του 2013 είναι σκιά του εαυτού της. Για όσους δεν ξέρουν, ο Βόλος δεν είναι τυχαία πόλη: όταν ο Βόλος είχε αστική τάξη, λέσχες, περιοδικά, τέια και μπουρζουά οργιάκια, στο Μαρούσι σταυλίζαν φυματικούς και έβοσκαν κατσίκια οι Αρβανίτες. Τέλειωσε όμως κι αυτός.

Πέρασα μέσα από διαμαρτυρίες συμβασιούχων και λοιπών σήμερα. Ήθελαν να μη θιγούνε τα επιδόματα, απαιτούσαν μονιμοποίηση. Να πληρώσει η πλουτοκρατία. Οπωσδήποτε: όταν γίνει η επανάσταση και κοπούνε τα δανεικά με τα οποία πήρατε Χ3, 500ευρα στα φρικτά σκυλάδικα, ταβέρνες, τσάντες Λουί Βοϊδόν, διαμέρισμα στην Αγία Παρασκευή και Χριστούγεννα στη Βιέννη.

Στη Σχοινούσσα έλεγαν ότι ο δήμαρχος έφαγε εκατομμύρια (δραχμές) για να χτίσει ένα κάστρο τζεϊμσμποντικών προδιαγραφών παραθαλάσσιο και να το εξοπλίσει με αυτοκίνητα και σκάφη πολυτελείας. Όπως χιλιάδες Έλληνες. Πώς το έλεγε ο πετεφρής, άχρηστα, πανάκριβα και εγκαταλελειμμένα σάιτ δήμων που δεν έχουνε δρόμους και δημόσεις τουάλετες, που τους πνίγουν τα σκουπίδια και τα μπάζα. Δεν παράγουμε τίποτα - τα φάγαμε όλα: επιδοτήσεις, δανεικά, πακέτα στήριξης.

Όπως λένε πια πολλοί, συνεχίζουμε αγέρωχοι και αμετανόητοι. Οι περισσότεροι δε θέλουνε να κάνουν τίποτα. Η δουλειά είναι απαξιωμένη (κι αυτό το λέει ένας τεμπέλης), κάποιοι μισοαγράμματοι τσαμπουνάν ότι μόνον οι καλβινιστές αγάμητοι δουλεύουν. Η τοτεμική απειθαρχία, η εξιδανικευμένη ασυδοσία και η σχεδόν πλήρης έλλειψη ανταπόκρισης στο δημόσιο (όταν δεν είναι συμβολικό ή όταν δεν τσινάει το θυμικό) έχουν αναχθεί από στοχαστές-καραγκιόζηδες σε ιδιοσυστασία, λεβεντιά και γενικευμένη ρωμιοσύνη. Θα παρκάρω στη ράμπα για καροτσάκια και στον πεζόδρομο, θα καβαλήσω το πεζοδρόμιο, θα αποχαρακτηρίσω το δάσος, θα καπνίσω δίπλα σε βρέφη και γκαστρωμένες. Θα πληρωθώ μούφα υπερωρία. Θα παραστήσω τον γεωργό, τον αντιστασιακό ή τον ανάπηρο για να πάρω σύνταξη. Η κατάσταση της χώρας με έκανε να θυμηθώ την αυλή του βασιλιά Αστόχαστου στο 'Παραμύθι χωρίς όνομα' της Πηνελόπης Δέλτα, που το διάβασα όταν ήμουν 13 αλλά -- όπως διαπιστώνετε -- μου έκανε εντύπωση.

Πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα; Δεν ξέρω. Θα την πληρώσουν οι ξένοι: στάνταρ. Ζούμε πάντα μέσα στη γενικευμένη συλλογική αμνησία μας και στη συμβολολαγνία μας. Ό,τι δεν είναι αρχαιοελληνικό στην Ελλάς, είναι βυζαντινό (λ.χ. τυρόπιτες, Μέτσοβα, καφέδες, φορεσιές, έθιμα χωριών του Έβρου). Οι ξένοι μάς χαλάνε το ζορμπαλίδικο δράμα μας, την καζαντζακική Κρήτη του Καπετάν Μιχάλη που έχουμε μέσα στην γκλάβα μας. Ξεχνάμε ότι πριν τους ξένους λέλουδα, φανέλες, πετσέτες, στυλά, αναπτήρες και δημόσια οιδήματα προς επαιτεία πούλαγαν ανάπηροι, κάτι γριούλες με τσεμπέρια και κύριοι με μουστάκι, "κωφάλαλοι" και τσιγγάνοι.

Δεν το έχω πει ποτέ και πάντοτε πολεμάω τον λογισμό. Το λέω απόψε: "Στον διάολο η Ελλάδα σας, στον διάολο Έλληνες". Το λέω με μισή καρδιά: πονάω τον κόσμο που (πια) πραγματικά πεινάει.

Δε θέλω να ξαναγράψω τίποτα. Αλλά η ανάγκη για γραφή (που είναι πολύ δυνατή εκεί κάτω) θα με ξαναφέρει κοντά σας. Ποστάρω αυτό το πράμα χωρίς διορθώσεις.

Οι άλλες επιστήμες

2010-02-15T17:07:00.000+02:00

Οι άλλες επιστήμες είναι αυτές που ανήκουν στην επιλογή "άλλο". Όλως τυχαίως είναι οι λεγόμενες "ανθρωπιστικές".

Οδός Νικηφόρου

2010-02-08T09:53:00.013+02:00

View Larger Map

[Αθήνα, 7 Φεβρουαρίου 2010. Του ανταποκριτή μας] Στο αυτοκίνητο, περίπου μία το βράδυ. Κοντά στην Ομόνοια. Γυρίζω σπίτι. Τέσσερις-πέντε στροφές και βγαίνω Αλεξάνδρας. Μόλις διέσχισα την Αγησιλάου. Στο τέλος της, νέα παιδιά εξακολουθούν να περιμένουν τον πελάτη. Ψιλόβροχο. Οδός Νικηφόρου. Σταμάτησα. Κάτι ψάχνω δεξιά μου, προς το λεβιέ ταχυτήτων. Αναπτήρα μάλλον. Ανοίγει η πόρτα του οδηγού. "Μπούγκα, μπούγκα Σύνταγκμα;". Γυρίζω και βάζω φωνή τρομαγμένος. Ένας νέος. Σχεδόν την ίδια στιγμή ανοίγει η πίσω πόρτα δεξιά. Αυτός δεν μιλάει, ψάχνει το κάθισμα. Φωνάζω πιο δυνατά, χωρίς νόημα: "Ε", "ου", "α", "ρε". Έχω χεστεί. Προσπαθώ μάταια να βρω το κουμπί που κλειδώνει όλες μαζί τις πόρτες του αυτοκινήτου. Για να κλειδώσουν πρέπει να είναι κλειστές. Ο πίσω βουτάει απ το κάθισμα μια άδεια σακούλα. Κοιτάζονται, φεύγουν σχεδόν τρέχοντας. Όχι δεν τρέχουν, σχεδόν τρέχοντας. Κλείνω όπως-όπως τις πόρτες και προσπαθώ να βρω το γκάζι. Ξεκινάω ενώ τους βλέπω να έρχονται ξανά προς το μέρος μου. Κραδαίνει τη σακούλα. Νομίζω ότι την πέταξε προς τ’ αυτοκίνητο. Εξαφανίζομαι. Κι οι δυο νέοι. Στο σκοτάδι μου φάνηκαν σκουρόχρωμοι. "Ευτυχώς δεν μου πήραν την ομπρέλα" και οι σφυγμοί έχουν πιάσει διακόσια. Μου έμεινε ο φόβος. Νωρίτερα άκουσα για μια μουσικό. Πήγαινε στο Μπενάκειο. Με το αυτοκίνητο κι αυτή. Δύο της την έπεσαν. "Πακιστανοί" λέει. Ο ένας τραβούσε τη θήκη, με το όμποε μέσα, ο άλλος την τσάντα της. Δεν κατάφεραν να πάρουν κάτι. Σήμερα κοίταξα με μισό μάτι, άθελά μου, τον Αλβανό που ήρθε να καθαρίσει την πολυκατοικία. "Καλή σας μέρα, καλή βδομάδα" μου χαμογέλασε ευγενέστατα. Τους επαγγελματίες δεν τους φοβάμαι, τους ερασιτέχνες τρέμω. Και καταλαβαίνω ότι χωρίς γενικευμένη αδικία αυτό το πρόβλημα δεν πρόκειται να λυθεί.

ΜΠΕΡΕΚΕΤΗΣ ΚΟΥΚΟΥΖΕΛΗι

2010-02-06T14:02:00.006+02:00

Αγαπητέ μου Κουκ, θεώρησα ότι στα σχόλια του προηγούμενού μου ποστ ΚΟΣΜΙΚΟΝ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ, (το οποίον δεν ήτο παρά ένας αποχαιρετισμός, με τον τρόπο μου, στον Κώστα Αξελό), δημιούργησα ένα σύνολον έμμεσων ερωτημάτων στα οποία επειδή δεν τσίμπησες, οπότε και με υποχρεώνεις να γράψω τα παρακάτω, τα και με τα της όλης παρουσίας του Πατριάρχου εις την προχθεσινήν συναυλίαν σχετιζόμενα:

Είναι η εκκλησιαστική μας μουσική, η λεγόμενη βυζαντινή, είδος στάσιμον ή ως τέχνη επιζητά την κατάστασιν της στασιμότητος; Και ποία η διαφορά μεταξύ είδους και καταστάσεως, και ποία η γωνία ή μάλλον η απόστασις κατά την οποία μία μουσική θεωρείται εξελισσομένη;

Εάν θεωρήσουμε ως κριτήρια την σημειογραφία και την μορφολογία της μουσικής, η εκκλησιαστική μας μουσική έχει γνωρίσει τα εξής ευρέα στάδια εξέλιξης, ή περιόδους.

1) Έως τον 5ο αιώνα μ.Χ., την πρώτη περίοδο της «εκφωνητικής γραφής» όπου στοιχειώδη μουσική σημειογραφία, αποτελούν τα με ερυθράν μελάνη σημεία των τόνων στα ευαγγελιστάρια, τα οποία εμπεριέχουν στοιχειωδώς συμβολισμό μελωδικής πορείας επί το οξύ και επί το βαρύ: Η οξεία επιζητά αναζήτηση ψηλών φθόγγων, η βαρεία χαμηλών, η περισπωμένη περισπά το μέλος, το κυματίζει, όπως άλλωστε γίνεται και στην ομιλία, σύμφωνα με τα κατάλοιπα της αρχαίας προσωδίας. Η πρώτη αυτή σημειογραφία, εντελώς διαφορετική από την αρχαιοελληνική, έδινε στοιχειωδώς ένα ίχνος να ακολουθήσει ο εμμελώς αναγιγνώσκων το ευαγγέλιο, τύπο ανάγνωσης που μάλλον σώζει η παράδοσή μας ως τις μέρες μας. Την εποχή αυτή, παράλληλα με την εμμελή εκφορά των ευαγγελίων καλλιεργείται το είδος της υμνογραφίας – μονοστροφικά μελοποιημένα ποιήματα.

2) Τους μονοστροφικούς ύμνους, διαδέχεται σταδιακά ένα νέο ποιητικό-μουσικό είδος, το κοντάκιον, ένα είδος πολυστροφικής ποίησης, που πρωτοκαλλιεργείται στην Συρία – πατέρας του ο Ιωσήφ ο υμνογράφος και δοξαστής του ο Ρωμανός ο Μελωδός. Από τον 6ο αιώνα και μετά η εκφωνητική σημειογραφία εμπλουτίζεται σταδιακά με όλο και περισσότερα σημάδια και οδηγείται στην λεγόμενη «νευματική» η οποία σταδιακά διαμορφώνεται στους χρόνους του Δαμασκηνού (676-749) στην λεγόμενη…

3) «Παρασημαντική», η οποία ως όρος που σημαίνει την εκκλησιαστική μας σημειογραφία διατηρείται έως και σήμερα. Η παρασημαντική της εποχής του Δαμασκηνού, συμπίπτει και με την καθιέρωση της οκτωηχίας, την ταξινόμησης των διαφόρων κλιμάκων (συστημάτων καλύτερα) της εκκλησιαστικής μας μουσικής, σε οκτώ ομάδες που ονομάστηκαν Οκτώηχος. Παράλληλα, γεννιέται ένα νέο είδος πολυστροφικής ποίησης, συνθετότερο του κοντακίου, ο κανόνας.

4) Η παρασημαντική του Δαμασκηνού, εμπλουτίζεται σταδιακά μέχρι την εποχή του Ιωάννη Κουκουζέλη (12ος αι.). Ο Κουκουζέλης παγιώνει το εμπλουτισμένο αυτό σύστημα, καθώς και ένα θεωρητικό σύστημα δικής του ταξινόμησης των ήχων. Επίσης, οδηγεί στην ακμή ένα μουσικό καθαρά είδος το οποίο ονομάζεται αναγραμματισμός – ένα είδος εκτεταμένης μουσικής φόρμας μέσω αναδιάταξης και επανάληψης συλλαβών και λέξεων ενός ποιητικού κειμένου.

5) Μέχρι την άλωση, και για αρκετούς αιώνες μετά η σημειογραφία του Κουκουζέλη παραμένει εν χρήσει, ενώ μορφολογικά δεν παρουσιάζονται εξελίξεις. Ο 17ος και ακολούθως ο 18ος αι. αναθρέφουν μια νέα τάση σημειογραφίας που θα την ονομάζαμε «εξηγητική». Όλες οι προηγούμενες σημειογραφίες είχαν χαρακτηριστικά στενογραφίας, ένα σημάδι δηλαδή, μπορούσε να συμβολίζει ολόκληρη μελωδική γραμμή. Οι εξηγητικές σημειογραφίες που αναπτύχθηκαν, είχαν στόχο να απλοποιήσουν την γραφή, αναπτύσσοντας όλο και περισσότερο μονοσήμαντες αντιστοιχίες. Αυτό δεν γίνεται ερήμην υφολογικών και μορφολογικών επιδιώξεων. Αναπτύσσεται το νέο είδος των «Καλοφωνικών ειρμών», φόρμες εκτενείς μεν, αλλά μικρότερες των αναγραμματισμών, που βασίζονται στην ίδια ιδέα του ανασυλλαβισμού και της αναδόμησης ενός ποιητικού κειμένου, πάντα με εργαλείο την μελοποίηση, ωστόσο σε αυτούς εμφανίζονται μορφολογικά χαρακτηριστικά οργανικής μουσικής, περιοδικότητα, ανάπτυξη μέσω της χρήσης μοτίβων κλπ, που χωρίς τις νέες σημειογραφικές κατακτήσεις δεν θα μπορούσαν να καταγραφούν. Μορφές αυτής της περιόδου ο Μπαλάσιος, ο Πετρος Μπερεκέτης και ο Πέτρος ο Πελοποννήσιος, καθένας με την δική του συνεισφορά στην «εξηγητική» εξέλιξη της σημειογραφίας.

6) Φτάνουμε στα επαναστατικά χρόνια και την καθιέρωση από τους Τρεις Διδασκάλους (Χρύσανθο, Χουρμούζιο, Γρηγόριο) της νέας εκκλησιαστικής σημειογραφίας που ουσιαστικά είναι μια ολοκλήρωση της «εξηγητικής» προσπάθειας των προηγούμενων αιώνων. Η σαφήνεια της σημειογραφίας αυτής, επιτρέπει παράλληλα την ανάπτυξη ενός «σύγχρονου» για την εποχή ύφους, που περισσότερο από κάθε άλλη εποχή φλερτάρει με τις οργανικές φόρμες, αλλά και με το ύφος του μακάμ. Η σημειογραφία αυτή, επικρατεί έως τις μέρες μας, επισήμως. Αξίζει να σημειωθεί, στον αιώνα που μόλις πέρασε, η προσπάθεια του Σίμωνα Καρά να την εμπλουτίσει σε μια προσπάθεια να «ενώσει» όλες τις εποχές της, είτε με νέα είτε και με παλαιότερα σύμβολα, ωστόσο, η προσπάθειά του αυτή δεν αγκαλιάστηκε ούτε από όλους τους θεράποντες της εκκλησιαστικής μουσικής, ούτε από τους εκδότες. Μορφολογικά, δεν έχουμε νέα είδη, υφολογικά πολλοί πρωτοψάλτες και πολλές σχολές, μέσω της νέας αυτής σημειογραφίας ακολούθησαν αισθητικές επιλογές, είτε προς το παρελθόν, είτε προς τη μουσική του μακάμ, είτε προς το δυτικό πνεύμα.

Είναι βέβαιο, ότι αν κάποιος ακούσει ένα πρωτοχριστιανικό ύμνο, έναν ύμνο του 10ου αιώνα από τις διεισδυτικότατες μεταγραφές του Γιάννη Αρβανίτη, έναν αναγραμματισμό του Ιωάννη Κουκουζέλη, ένα καλοφωνικό ειρμό του Πέτρου Μπερεκέτη και ένα Πολυέλαιο του Θεόδωρου Φωκαέα, θα αναγνωρίσει μεταξύ τους τις διαφορές ύφους που ακολουθούν τον χρόνο. Έθεσα βέβαια, τελεία, αν και θα έπρεπε να θέσω ερωτηματικό. Η εκκλησιαστική μας παράδοση, επιθυμεί, να πω, αντιλαμβάνεται, να πω, επιβάλλει (;) την κατάργηση του χρόνου. Η άγνοια των περισσοτέρων από μας για τις περιόδους και τους δημιουργούς της εκκλησιαστικής μας μουσικής, και μια ως επί το πλείστον ισοπεδωτική ερμηνευτική στάση των περισσότερων ψαλτών και χορωδιών, καταργεί τις διαφορές μεταξύ των εποχών και των περιόδων. Η προσπάθεια του Λυκούργου Αγγελόπουλου και της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας, να καταδείξουν αυτές τις διαφορές, μέσα από συναυλίες, και μέσα στην λειτουργική πράξη, πέφτει στο κενό τις περισσότερες φορές. Και αυτό επειδή μικρό μέρος του κοινού ενδιαφέρεται να υποψιαστεί την πάλη της εκκλησιαστικής αντίληψης για τον χρόνο με τον κοσμικό χρόνο.

Όχι, το Βυζάντιό μας, μπορεί να το απωλέσαμε, αλλά το έχουμε μαρμαρώσει μαζί με τον τελευταίο μαρμαρωμένο του βασιλιά. Κι αν παίζοντας, τα «στρατιωτάκια ακούνητα κι αγέλαστα», επ’ ολίγον μαρμαρώναμε και μετά ξεμαρμαρώναμε, καθότι το είδος μας είναι ζωντανόν και η ευρυτέρα κατάστασίς μας ήτο ζωντανά παιδάκια που παίζουν, ενώ η ειδικοτέρα κατάστασις κατά το παιχνίδι ήτο το μαρμάρωμα και το ξεμαρμάρωμα, το Βυζάντιόν μας, μας το έχουν διδάξει ως είδος μαρμάρου και μάλιστα τόσον «μαρμαρώδες» που και πριν ιδρυθεί αλλά και εις τους αιώνας των αιώνων στέκει … μάρμαρο. Κι αν, όπως θέλουν το οι διηγήσεις, το τελευταίο που ακούστηκε μες στην Άγια Σοφιά χερουβικό να κόβεται στη μέση από τον ήχο της οπλής του αλόγου του Πορθητή, 40 χρόνια τώρα, πάμπολλες φορές το έχω ακούσει να διακόπτεται από την σπουδή του ιερέως που αναζητά περίσσευμα χρόνου για να κάνει το κυριακάτικο κήρυγμα (στην καλυτέρα των περιπτώσεων). Ο κόπος των μεγάλων μαϊστόρων και δασκάλων, δεν θεωρείται περιούσιος, αλλά περιουσία. Διαχειρίζονται τα έργα των, ως περιουσιακόν στοιχείον, το οποίον το επισπεύδουν, το τεμαχίζουν, το συρρικνώνουν, αναλόγως του πώς θέλουν να διαχειριστούν τον χρόνο των ακολουθιών. Και μες στις εκκλησιές που εκείνοι ορίζουν άντε να το ανεχθούμε για τους όποιους λόγους να γίνεται. Όμως το καταδιώκουν και στους συναυλιακούς χώρους, διότι κατά το έθος, αν είναι μεγαλόσχημοι, πρέπει να προσφωνηθούν, για να μην αφήσουμε το ενδεχόμενο να θέλουν να κάνουν και το κηρυγματάκι τους.

Ωραίοι πίνακες σε άσχημες κορνίζες και αίθουσες κακοφωτισμένες να μην φαίνεται η σκόνη. Αν δε, ως φαρσοκωμωδία, αυτήν την αντίληψη την φορέσουμε στην δυτική όπως συνηθίζεται οι εκκλησιαστικοί μας να λένε την μουσική των προγόνων και των επιγόνων του Μπετόβεν, θα πάρουμε την αίσθησιν και των γωνιών θέασης και των αποστάσεων.

Η σκιά του όνου

2010-02-05T11:21:00.001+02:00

Ζαλωμένοι επιστρέφουμε σπίτι και μπροστά μας, με τον αγενή τρόπο των εκτοστοπουκαιχρονουτιστών, μιά νεαρή εξηγεί σκληρίζοντας στο κινητό της "είμαι στη γωνία Λουιβιτόνου". Εννοούσε το συνήθως έρημο αλλα παραδόξως ακμάζον κατάστημα της Vuitton στην πυρίκαυστο του 1890. Οπότε εμένα μου έφυγε η απορία πούθε έβρισκαν οι Κερκυραίοι την επίκληση "του αγίου Σπυριδώνου", και αντάμα, μετα του θηλυκού μου Φαραώνου, πιάσαμε τα λιμερίτσα*, εις ήχον πλαγιον "στην απά στην απά στην απάνω γειτονίτσα"

Του αγί του αγί του αγίου Σπυριδώνου/ του αγίου Σπυριδώνου
στη γωνί στη γωνί στην γωνία Λουιβιτόνου/στη γωνιά Λουιβιτόνου**
σ άγαπώ γιά σένα λυώνου
σ΄αγαπώ γιά σένα λυώνου
κι είμαι ένοχος του φόνου!

(*)"Λιμερίτσα" ήναι νεολογισμός ίνα ταιριάξει η ρίμα με την "γειτονίτσα".
(**) Το "Λουί" θεωρηθήτω μονοσύλλαβο, όπως εκφέρουν το ουί κατσιάου οι βλάχοι.
Ο τίτλος περιέχει το "όνου" γιά να συμπληρωθεί το ρηθέν υπό αταλάντου ρημάδη ριμαριστή"άν σε πιάσει η ρίμα, λίγο απέχεις απ΄το βλήμα".

Κοσμικόν χρονογράφημα

2010-02-05T01:03:00.012+02:00

Τσικνοπέμπτη, 4 Φλεβάρη, 2010.

Στην μεγάλη Αίθουσα των Φίλων της Μουσικής:
Άνθρωπος & Περιβάλλον. Όψεις μέσω των Τεχνών. Μουσική: Από το Βυζάντιο στον Ελληνισμό.
Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία. Λυκούργος Αγγελόπουλος.
A' μέρος:
-Ικετήριος Ακολουθία για την προστασία του περιβάλλοντος
Β' μέρος:
-Ακολουθία των Τριών Παίδων . Επεξεργασμένη από τον Μιχάλη Αδάμη.

Εκεί παρευρέθησαν μεταξύ άλλων ο Αρτέμης Κουκουζέλης και ο Αρχιεπίσκοπος.

Στην μικρή αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος:
ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΤΟΥ 20ού & 21ου ΑΙΩΝΑ. Σταθμοί Σύγχρονης Μουσικής.
Γιορτάζοντας τα 75 χρόνια του Θόδωρου Αντωνίου. Έργα του που γράφτηκαν για την Καμεράτα - Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής.
Α΄ μέρος:
- Celebration VII, διηύθυνε ο Μίλτος Λογιάδης.
- Concerto for Strings and Percussion, διηύθυνε ο Νίκος Τσούχλος, σολίστες: Δημήτρης Δεσύλλας & Θόδωρος Μιλκόφ, κρουστά.
Β΄ μέρος:
- Jeux for Cello and Strings, διηύθυνε ο Ιάκωβος Κονιτόπουλος, σολίστας: Ρενάτο Ρίπο, βιολοντσέλο.
- Noble Songs for a Noble Artist, διηύθυνε ο Θόδωρος Αντωνίου, σολίστα: Μαργαρίτα Συγγενιώτου, μέτζο σοπράνο.

Εκεί παρευρέθησαν μεταξύ άλλων ο Γεράσιμος Μπερεκέτης και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Μετά τη συναυλία, έξω, είχε πέσει τόση υγρασία, που, παρότι από την τέχνη της μουσικής χορτασμένος, την δεσμευμένη στις δροσοσταλίδες τσίκνα από τας ταβέρνας και τα ψητοπωλεία του λεκανοπεδίου μπορούσες να την μασήσεις ως επιδόρπιον, οπότε το «αν» πριν το «μπορούσες» δεν χρειαζόταν να μπει, ώστε κατόπιν να σχηματιστεί ο δυνητικός μέλλων «θα την μασούσες», και μάλιστα ως ατελέσφορον ορεκτικόν, καθότι ούτε σκαμνάκι άδειο δεν εύρισκες σε σουβλατζίδικο.

Διό και ανεχώρησεν και ο Αξελός....

Το μικρό καλάθι, τα μπλογκ, οι εφημερίδες και η ανακάλυψη της Αμερικής από τους Τούρκους

2010-01-31T20:00:00.008+02:00

Γίνεται πολύς λόγος για τη "διάβρωση" των μπλογκ από τη συμβατική δημοσιογραφία. Δεν το έχω μελετήσει πραγματικά το θέμα, οπότε δεν ξέρω τι να πω. Θα σας πω όμως τι συνέβη αυτό το σαββατοκύριακο, μάλλον ένα από τα πολλά που συνέβησαν αυτό το σαββατοκύριακο.

Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρονια αγόρασα και κυριακάτικη Καθημερινή (το σαββατόβραδο) και το κυριακάτικο Βήμα (την Κυριακή). Ενδίδοντας στο βιογραφισμό για μια στιγμή, να σας πω ότι έμαθα να διαβάζω στα πέντε μου από εφημερίδες, οι οποίες κυκλοφορούσαν στο σπίτι μας άφθονες, με την πράσινη μουτζούρα πάνω δεξιά. Με έλεγαν εφημεριδοφάγο (και "το παιδί του γέλιου", επίσης, όχι "γελαστό παιδί"). Η Καθημερινή έμπαινε καθημερινά σπίτι μας για χρόνια, μέχρι που την πήρε ο Κοσκωτάς (για το οποίο ποτέ δε συγχώρησε τη Θείτσα Ελενίτσα Βλάχου ο πατέρας μου). Μεγάλωσα περιφρονώντας την Απογευματινή και τις "παρόμοιες φυλλάδες". Έπρεπε όμως να σέβομαι και την Ελευθεροτυπία διότι α) εκεί έγραφε ο Φρέντυ Γερμανός β) τη διάβαζε ο παππούς (επειδή εκεί έγραφε ο Φρέντυ Γερμανός) -- και μετά την έκοβε λωρίδες για την τουαλέτα, για τους ξένους υπήρχε και χαρτί υγείας γ) περιείχε τη δύσκολη λέξη "αδέσμευτος" στον υπότιτλό της.

Πλατειάζω πάλι. Η Καθημερινή λοιπόν με έκανε να νιώθω ότι επήλθε το Finis Graeciae, το προρρηθέν παρά του ξέρετε-ποιου. Λες κι ήταν συντονισμένοι όλοι οι συντάκτες να σε κάνουν να θες να κλαις μετά την ανάγνωση του φύλλου. Οι Έλληνες γίνονται πιο ξενόφοβοι. Επίκειται κηδεμονία. Αδιέξοδο. Τρώγονται στην κυβέρνηση. Δανεικά τέρμα. Και άλλα που απώθησα μετά από έναν 9ωρο ύπνο. Πρόκειται για τη νέα γραμμή της Κ; Δεν ξέρω. Ούτε λέω ότι καρυωτακίζει ή ότι κινδυνολογεί. Απλώς, δεν το περίμενα. Αυτό.

Το Βήμα σήμερα με κατέπληξε επίσης. Στα δύο περιοδικά αλλά και στην ίδια την εφημερίδα (την οποία είχα να ανοίξω καιρό) διάβαζα κείμενα επιπέδου, ποιότητας και ύφους (κυρίως ύφους) μπλογκ! Καλών μπλογκ, αλλά μπλογκ. Μπλογκ. Χωρίς πλάκα. Έμεινα κατάπληκτος: όλα τα περιεχόμενα της σακούλας (εκτός από την Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση, Τόμος Α') ήτανε σαν γραμμένα από μπλογκάδες για τα μπλογκ τους (κι όχι, λ.χ. για κάποιο έντυπο που τους έκανε την τιμή, την τιμή, λέγω, να τους ζητήσει να γράψουν γι' αυτό). Ο ένας παραπονιόταν ότι δε θέλει να ακούει γνώμες, θέλει να του λένε ποια η πληροφορία και ποιο το σχόλιο. Ο Χωμενίδης γράφει ένα κείμενο που μας μιλάει για τη μεγάλη πλειοψηφία, το 95%, για τη "ραχοκοκκαλιά" της Ελλάδος, που δε βλέπει Στρέλλα και Κυνόδοντα, που δε διαβάζει, που βλέπει τηλεόραση και που ψάχνει το σεξ εκτός του γάμου (χμμμ...). Ο Βίδος πάλι μας λέει για την πορνογραφία..., αλλά, ώπα, εντάξει, ο Βίδος μπλόγκαρε πριν τα μπλογκ: άκυρο. Σαν τον Διόδωρο.

Η πολιτική αρθρογραφία του Βήματος έμοιαζε κι αυτή με μπλογκ καλών δημοσιογράφων (δε λέω ποιων, μην ξεχάσω κανέναν και πέσουνε να με φάνε ότι αποφάσισα να λιμοκτονήσω και να λοιδωρούμαι συστηματικά ψάχνοντας δια της κολακείας δουλειά σε κανα ένθετο). Η συνέντευξη του Τσίπρα (ο οποίος πόζαρε σαν Λένιν -- εντάξει, σε αντιπαθήσαμε, δε χρειάζεται να προσπαθείς άλλο) θα μπορούσε να έχει παρθεί από μπλογκά (βεβαίως εδώ μπορεί να φταίει και ο Τσίπρας). Μια συντάκτρια ξεμπρόστιαζε θαρρετά και α λα μπλογκ τα παιδάκια που κέρδισαν τα σώου ταλέντων κι εξαφανίστηκαν. Υπήρχε κι ένα ανάλαφρο ρεπορτάζ (εδώ πρέπει να έπεσε τρελό ψαλίδι) για τη ζωή μιας "στρίπερ".

Λέτε η κάθοδος των δημοσιογράφων στον μπλογκόκοσμο από τον Όλυμπο της έντυπης δημοσιογραφίας να ανέβασε το επίπεδό μας εδώ χάμω στα μπλογκ τόσο ώστε πια να διαβάζουμε Βήμα και να το βρίσκουμε απαράλλαχτο με τα αναβαθμισμένα πλέον μπλογκ;

Υπάρχει βεβαίως κι άλλο ενδεχόμενο. Δηλαδή, υπάρχουν πάρα πολλά ενδεχόμενα, αλλά πρέπει να φτιάξω μια μακαρονάδα του ψαρά και να μαζέψω στο σουβενιρόκουτο κάτι εισιτήρια από τη Λισσαβώνα, γαλλικές τηλεκάρτες που έληξαν το 2005 (!) κι άλλα παρόμοια, οπότε βιάζομαι λές και έχω να παραδώσω κομμάτι πριν κλείσει το σαλόνι. Ας εικονογραφήσω το ενδεχόμενο αυτό:

Ο old boy (με αφορμή το πολύκροτο, βαθύ και αποκαλυπτικό -- με όρους Βήματος τουλάχιστον -- ποστ μου 'Πουτάνες κι ερωμένες'), μου έστειλε αυτό. Διαβάστε το προσεκτικά. Προσέξτε ύφος αλλά, κυρίως, το περιεχόμενο, λ.χ. τη φω κατάπληξη που αναδίδει και το πασπάλισμά του κειμένου με το "για τη φουκαριάρα την καύλα μου, που είμαι άσχημος και με ειδικές ανάγκες". Ευτυχώς δηλαδή υπάρχει και η δήλωση περί μπουφέ στο τέλος κι έρχεται να παλαντζάρει κάπως. Έμεινα πάντως κι εγώ κατάπληκτος με το πόσο δίκιο είχα όταν σάρκαζα λέγοντας "θα μιλήσουμε για κάτι που ποτέ μα ποτέ δε σας πέρασε από το μυαλό: την πορνεία και τις εργαζόμενες στον κλάδο της πορνείας". Να το πω κι ανοιχτά: το άρθρο μού φάνηκε σαν να το έγραψε άρτι ξεμαντρωθέν εσώκλειστο στην Ελβετία του 1892, ή σαν να απευθυνόταν σε αναγνώστες από τον πλανήτη Σάικρα. Περιμένω τώρα άρθρο με τίτλο "γιατί αγοράζουμε αυτοκίνητο", "το φαινόμενο των ντελίβερυ", "όλο και περισσότεροι Έλληνες ταξιδεύουν στο εξωτερικό", "γκουρμεδιά: έχει γίνει μόδα", "βαρέα μέταλλα στο ψάρι!" κτλ. Η δημοσιογραφία φαίνεται να αφιερώνεται πια στην ανακάλυψη της Αμερικής από τους Τούρκους, δηλαδή, όπως έλεγε κι ο προμηθέας, ένας παλιός μπλογκάς.

Μιλώντας για σεξ, τι έχουνε πάθει τα σοβαρά φύλλα κι ασχολούνται; Με το σεξ; Εσείς λ.χ. το ξέρατε ότι μας κουτσομπολεύουν οι γυναίκες; Ναι, ρε. Αλήθεια. Τα συζητάν "αυτά τα πράματα" (αλλά και το πράμα μας). Δεν είναι τυχαίο που μόλις περάσεις το Sorbonne II (για να το πω ευγενικά) με μία, πέφτουν όλες πάνω σου σα μυωπικές μύγες. Όχι. Σοβαρά. Στο ΒήμαΜΕΝ το διάβασα. Σεξ, ναι. Σας υπενθυμίζω κι αυτό με τη "στρίπερ". Αλλά κι αυτοί το αναγνωστικό κοινό θέλουν να ικανοποιήσουν: όπως λέν κι οι Γάλλοι: "c'est comme la confiture: moins on en a, plus on l'étale" ('είναι σαν τη μαρμελάδα: όσο λιγότερη έχεις, τόσο πιο πολύ την απλώνεις'). Αλλά επειδή -- όπως βλέπω στο γκουγκλ -- αυτό το λένε για την καλλιέργεια, ερχομαι στο ελληνικό δημώδες με τα πολλά κεράσια και το μικρό καλάθι. Και πάω να φτιάξω να φάμε.

Iδεοληψίες.

2010-01-30T16:14:00.001+02:00

Μια δουλειά, άμα θέλεις να την κάνεις, και με μανιβέλα την κάνεις. Τα άλλα είναι για να λες ότι άμα δεν τα 'χεις, δεν μπορείς να κάνεις δουλειά.